اقىن تاڭجارىق جولدى ۇلى

ورەن شاعىنان تارتىپ وجەت، زەرەك، باتىل، ولەڭشى، ءازىلقوي بولىپ وسكەن تاڭجارىق 1910 -جىلى اۋىل مولداسى مىڭبايدان، 1916- جىلى ورىس جەرىنەن وتكەن ءابدىلماجيت اپەندەدەن ءتىل اشىپ، 1919 -جىلى كۇرەدەگى قىتايشا مەكتەپتەن 3 جىل وقىعان سوڭ، 1923 -جىلى بايدان باسپالاپ مىنگەن ايگىلى جۇيرىك - «سەتىك كوكپەن» كەڭەستەر وداعىنىڭ قازاقستان جەرىنە قالجات شەكاراسىنان قاشىپ ءوتىپ، 3 جىل وقىعان. 1925 -جىلى كوڭىل كوزى اشىلعان كورگەندى تاكەڭ تۋعان جەرىنە اساۋ ارمانمەن قايتا ورالادى.

سونان 1926 -جىلى كۇزدە قانقور وكىمەتتىڭ قۇلجاداعى تەرەڭ زىندانىنا تۇسكەن جاس تۇلەك اقىن ۇزاق وتپەي حالىق قامقورلىعىمەن زىنداننان شىقسا دا، اڭدۋدان ادا بولا المايدى. 1933- جىلى اسكەرەي ۋاكىل ماقسۇتقا حاتشى بولعاندا دا، 1935- جىلى ىلە ايماقتىق «قازاق-قىرعىز مادەني-اعارتۋ بىرلەستىگىندە» قىزمەتتە جۇرگەندە دە، كەيىن 4 جىل «ىلە شينجياڭ گازەتىندە» رەداكتور بولىپ، ولەڭ سەلىن سەلدەتكەندە دە، ءتىپتى، ول 1940- جىلى 2- اقپاندا جادىگوي شىڭ-شىسايدىڭ قۇلجاداعى شپيوندارى جاعىنان تۇتقىندالعانعا دەيىن جەلكەسىنەن جانسىز، اياعىنان الا ءجىپ ۇزىلگەن جوق. اقىرى قۇلجادا ازاپپەن 6 اي تەرگەلىپ، 2 - تامىزدا ءۇرىمجىنىڭ 3- تۇرمەسىنە ايدالدى. سونان جەندەت شىڭ-شىسايدىڭ قانسورعالاعان جادىسىنىڭ استىندا مىڭ ءولىپ، مىڭ تىرىلگەن جانى جالىن اقىن 1946- جىلى قىتايدىڭ ەسكى وكىمەتى مەن 3 ايماق توڭكەرىلىسشىلەرىنىڭ 11 تارماقتى ءبىتىمى كەزىندە عانا بوساتىلادى. وسى جىلدىڭ تامىز ايىندا تۋعان جەرى ىلەگە قايتىپ بارادى. 1947- جىلى ماۋسىمدا ول ەل-جۇرتىن ارالاپ امانداسىپ جۇرگەندە ناۋقاسقا شالدىعىپ، 44 جاسىندا قايتىس بولادى.

اقىننىڭ وكىلدىك شىعارمالارىنان - «ەل سىرى»، «ىلە كوركى»، «قوشتاسۋ»، «تۇرمە حالى»، «امانداسۋ»، «تۋعان جەرى»، «شىن تىلەك» سەكىلدى جىر تولعاۋلارى، «نازيگۇل»، «انار-ساۋلە»، «ساناۋار»، «ساليقا-سادىق»، «مولدا مەن باقسى»، «قاسقىر مەن ءبورىباسار» داستاندارى، ايتىستارىنان - ۇلجالعاسپەن، قويدىممەن، نۇريلامەن، الەكەنمەن ايتىستارى بار. 1948- جىلى اقىننىڭ ولەڭدەرىنەن "العاشقى جيناق " اتتى جىر جيناعى جارىق كورگەن.

شينجاڭ حالىق باسپاسىنان ىلگەرىندى-كەيىندى بولىپ، «تۇرمە حالى» ( 1981 ج.)، «نازيگۇل» (1982 ج)، ورتالىق ۇلتتار باسپاسىنان "انار-ساۋلە" (1982 ج.)، ىلە گازەتى باسپاسىنان «شىن تىلەك» ( (1994 ج.) كىتاپتارى جارىق كوردى. كەيىننەن بارلىق شىعارمالارى توپتاستىرىلىپ "تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ" 1-2 - تومدارى 1985- جىلى، 3-تومى 1995- جىلى باسىلىپ شىقتى.

شينجاڭدا تاڭجارىقتى زەرتتەۋ قوعامى قۇرىلىپ، «توڭكەرىسشىل اقىن تاڭجارىق» ( 1985ج.)، «سونبەس الاۋ» ( (1994 ، «تاڭجارىق تانۋ» (1995) اتتى زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى مەن «تاڭجارىق» تەلەفيلمى جارىق كوردى. بەلگىلى جازۋشى، عالىم ورازانباي ەگەۋبايەۆ تاڭجارىق تانۋدا وراسان زور ەڭبەك ءسىڭىرىپ، اتالعان ەڭبەكتەردىڭ جازىلۋىنا، جارىق كورۋىنە مۇرىندىق بولدى.

قازاقستاندا 1974- جىلى، 1992 -جىلى جانە 2003- جىلى اقىن ەڭبەگى ارنايى كىتاپ بولىپ شىقتى. دۇنيەءجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنان 2003- جىلى تاڭجارىق جولدى ۇلىنىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق جىر بايگەسى ءوتتى.