الەمدەگى ەڭ ءىرى گۋمانيتارلىق داعدارىس: اۋعانستان حالقى وتە قيىن جاعدايدا تۇر
استانا. KAZINFORM - اۋعانستان ءماجبۇرلى قونىس اۋدارۋعا بايلانىستى الەمدەگى ەڭ ءىرى گۋمانيتارلىق داعدارىستاردىڭ بىرىنە تاپ بولدى. ەل تۇرعىندارى كەدەيلىك، قۇرعاقشىلىق جانە جەر سىلكىنىستەرى سالدارىنان ۇيلەرىن تاستاپ كەتۋگە ءماجبۇر، دەپ حابارلايدى ب ۇ ۇ جاڭالىقتار قىزمەتى.
ب ۇ ۇ دامۋ باعدارلاماسى (ب ۇ ۇ د ب) دايىنداعان اۋعانستانعا ارنالعان جاڭا الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق شولۋدا ايتىلعانداي، قىرىق جىلدان استام ۋاقىتقا سوزىلعان سوعىس سالدارى، حالىقتىڭ جاپپاي ورالۋى، كليماتتىق كۇيزەلىستەر، ەكونوميكانىڭ تۇراقسىزدىعى جانە ايەلدەردىڭ قوعامدىق ومىرگە قاتىسۋىنىڭ قىسقارۋى تۇرعىنداردىڭ كۇنكورىسىنە كەرى اسەر ەتىپ، نەگىزگى قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسىنە اۋىر سالماق ءتۇسىرىپ وتىر.
- اۋعانستاندا داعدارىستار ەشقاشان بولەك-بولەك بولمايدى، - دەيدى ب ۇ ۇ بوسقىندار ءىسى جونىندەگى جوعارعى كوميسسارى بارحام ساليحپەن بىرگە اۋعانستاندا ىسساپارمەن جۇرگەن ب ۇ ۇ د ب باسشىسى الەكساندەر دە كروو.
ب ۇ ۇ وكىلدەرى ەلگە ورالعان اۋعان ازاماتتارىمەن، جەرگىلىكتى گۋمانيتارلىق سەرىكتەستەرمەن جانە رەسمي تۇلعالارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ ءجۇر.
تەك سوڭعى جىلدىڭ وزىندە جويقىن جەر سىلكىنىسى كوپتەگەن تۇرعىن ءۇيدى قيراتىپ، مىڭداعان ادامدى كۇنكورىس كوزىنەن ايىردى. سونىمەن قاتار كەدەيلىك ەل حالقىنىڭ باسىم بولىگى ءۇشىن ءالى دە وزەكتى ماسەلە بولىپ وتىر.
قازىر اۋعانستان حالقىنىڭ 74 پايىزى نەمەسە شامامەن 29 ميلليون ادام ەڭ قاجەتتى تۇرمىستىق زاتتارعا قول جەتكىزە الماي وتىر. ب ۇ ۇ د ب ءماجبۇرلى قونىس اۋدارعاندارعا جانە ولاردى قابىلداپ جاتقان قاۋىمداستىقتارعا كۇنكورىس كوزدەرىن قالپىنا كەلتىرۋگە ءارى جاڭا ءومىر باستاۋعا قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى.
بىرلەسكەن ساپار بارىسىندا ب ۇ ۇ اگەنتتىكتەرىنىڭ باسشىلارى دجەلالاباد قالاسىنا بارىپ، جەر سىلكىنىسىنەن زارداپ شەككەن تۇرعىندارمەن كەزدەستى. سونداي-اق ولار الەكساندەر دە كروونىڭ ايتۋىنشا، «ءساتتى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ ۇلگىسىنە اينالعان» سۋتان اڭعارىنا باردى.
جەر سىلكىنىسىنەن قاتتى زارداپ شەككەن سۋتان اڭعارىندا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنىڭ العاشقى ناتيجەلەرى بايقالا باستادى. سۋ تاسقىنىنان قورعاۋ جانە يرريگاتسيانى دامىتۋ جوبالارى اياسىندا ايەلدەر مەتال تورلى قۇرىلىمدار جاساپ، ەرلەر قورعانىس نىساندارىن سالۋعا ارنالعان كىرپىش ءوندىرىپ جاتىر.
مۇنداي شارالار تابيعي اپاتتاردىڭ قاۋپىن ازايتۋعا، اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىن قورعاۋعا جانە جاڭا تابىس كوزدەرىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
- شۇعىل گۋمانيتارلىق كومەك ادام ءومىرىن ساقتايدى، ال دامۋ سالاسىنداعى قولداۋ ادامدارعا ءوز ءومىرىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە كومەكتەسەدى، - دەدى الەكساندەر دە كروو.
ب ۇ ۇ اگەنتتىكتەرى وسى جانە وزگە دە ورتاق ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى. بىلتىر ب ۇ ۇ-نىڭ اۋعانستان جونىندەگى ارنايى ماقساتتى قورىنىڭ قولداۋىمەن ىسكە قوسىلعان باستاما ەلدىڭ سولتۇستىك-شىعىسىنداعى ۇزاق مەرزىمدى شەشىمدەردىڭ نەگىزىن قالاۋعا باعىتتالعان. ول جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقتاردى تۇرعىنداردىڭ ورالۋىنا دايىنداۋدى، ەلگە قايتىپ جاتقان اۋعان ازاماتتارىن قولداۋدى جانە ورنىقتى قالپىنا كەلتىرۋگە جاعداي جاساۋدى كوزدەيدى.
بۇدان بولەك، «قايتىپ كەلگەندەر ورنالاسقان اۋدانداردى كەشەندى دامىتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن ءىس-قيمىل» جوباسى كۋندۋز جانە باعلان پروۆينتسيالارىنداعى ءۇش اۋداننىڭ 69 ەلدى مەكەنىندە تۇرعىن ۇيگە، نەگىزگى قىزمەتتەرگە جانە تابىس تابۋ مۇمكىندىكتەرىنە قولجەتىمدىلىكتى جاقسارتۋدى، سونداي-اق قابىلداۋشى قاۋىمداستىقتاردىڭ، ەلگە ورالعان اۋعانداردىڭ جانە ىشكى قونىس اۋدارعان ادامداردىڭ تۇرمىس جاعدايىن جاقسارتۋدى قاراستىرادى.
سونىمەن قاتار ب ۇ ۇ بوسقىندار ءىسى جونىندەگى جوعارعى كوميسسارىنىڭ باسقارماسى كوشى-قون باعىتتارىنىڭ بارلىق كەزەڭىندە كەشەندى ءتاسىلدى جۇزەگە اسىرىپ، جولداعى ادامدار ءۇشىن قاۋىپ-قاتەردى ازايتۋعا جانە باسپانا بەرۋ جۇيەسىن نىعايتۋعا كۇش سالىپ كەلەدى.
بولجام بويىنشا، بيىل 570 مىڭنان استام اۋعان ازاماتىن ءۇشىنشى ەلدەرگە قونىستاندىرۋ قاجەت بولادى. وسىعان بايلانىستى ب ۇ ۇ بوسقىندار ءىسى جونىندەگى جوعارعى كوميسسارىنىڭ باسقارماسى ولاردى قابىلداۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋدى، ونىڭ ىشىندە ءبىلىم الۋ، ەڭبەك كوشى-قونى جانە وتباسى مۇشەلەرىن قايتا قاۋىشتىرۋ باعدارلامالارى ارقىلى قولداۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ايتا كەتەيىك، ماۋسىم ايىندا قازاقستاندىق دارىگەرلەر اۋعانستاندا ونداعان كۇردەلى وپەراتسيا جاسادى.
سونداي-اق قازاقستان ۇكىمەتى اۋعانستانعا 319 توننا گۋمانيتارلىق كومەك پەن دارىگەرلەر توبىن جىبەرگەنىن جازدىق.
