العىس ايتۋ كۇنى تاريحي تاعدىرلار ساباقتاستىعىن ەسكە سالادى

استانا. KAZINFORM - قازاقستاندا جىل سايىن 1-ناۋرىز - العىس ايتۋ كۇنى - ەل تۇرعىندارى اراسىندا ءوزارا قۇرمەت پەن ريزاشىلىق سەزىمىن ارتتىرۋعا ارنالعان ماڭىزدى مەرەكە رەتىندە اتالىپ وتەدى.

بۇل كۇننىڭ تاريحى 1995-جىلى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرىلۋىمەن بايلانىستى، ال مەرەكەلىك مارتەبە 2016-جىلى بەكىتىلگەن.

العىس ايتۋ كۇنى - قوعامداعى ءوزارا تۇسىنىستىك پەن كەڭپەيىلدىكتىڭ بەلگىسى. XX عاسىرداعى تاريحي قيىندىقتار كەزىندە قازاقستانعا ءتۇرلى ەتنوستار قونىس اۋداردى، ال جەرگىلىكتى حالىق جاڭا قونىس اۋدارعاندارعا قامقورلىق كورسەتتى، ولارعا قولداۋ ءبىلدىردى. سول تاجىريبە بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ەلدىڭ، مادەني جانە الەۋمەتتىك بىرلىگىنىڭ نەگىزىن قالىپتاستىرادى.

2025-جىلعى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگى بويىنشا قازاقستاندا 130 دان استام ەتنوس بەيبىت ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ەلدە قازاقتاردىڭ سانى - 14,4 ميلليون، ورىستار - 2,96 ميلليون، وزبەكتەر - 678 مىڭ، ۋكرايندار - 372 مىڭ، ۇيعىرلار - 306 مىڭ. سونداي-اق نەمىستەر، تاتارلار، ازەربايجاندار، كورەيلەر، تۇرىكتەر، دۇنگەندەر، بەلورۋستار، تاجىكتەر جانە تاتىلار دا جۇزدەن استام ءتۇرلى ەتنوستار بەيبىت ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. بۇل كوپ تۇرلىلىك - قازاقستانداعى قوعامدىق كەلىسىم مەن مادەني تولەرانتتىلىقتىڭ نەگىزى كەپىلى.

بۇگىنگى تاڭدا العىس ايتۋ كۇنى ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا ءتۇرلى ءىس- شارالارمەن - قايىرىمدىلىق اكسيالارى، مادەني- كوركەم باعدارلامالار، ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا اشىق ساباقتار مەن تاربيەلىك ساعاتتار ارقىلى وتكىزىلەدى. بۇل مەرەكە ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك پەن ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردى دارىپتەيدى، قوعامداعى سەنىم مەن ءوزارا سىيلاستىقتى نىعايتادى.

العىس ايتۋ كۇنى - ءار جۇرەكتەگى مەيىرىم مەن تاتۋلىقتىڭ مەرەكەسى. ول ءبىزدى وتكەنگە تاعزىم ەتۋگە، بۇگىنگى بەيبىت ءومىردىڭ قۇندىلىعىن سەزىنۋگە جانە بولاشاقتا دا بىرلىگىمىزدى ساقتاۋعا شاقىرادى.

مەرەكەگە وراي استانا قالاسى وزبەك ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ ءتوراعاسى، رەسپۋبليكالىق مەدياتسيا كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى، ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ جانە قر مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى شەرزود پۋلاتوۆ پىكىرىن ءبىلدىردى.

- قازاقستانداعى العىس ايتۋ كۇنى ءبىرقاتار تاريحي وقيعاعا جانە اتا- بابالارىمىزدىڭ تەرەڭ حالىق دانالىعىنا نەگىزدەلەدى. قازاق حالقىندا وتە ءدال ءارى دانا ناقىل ءسوز بار: «ادامعا العىس ايتپاعان، قۇدايعا شۇكىرشىلىك ەتپەيدى»، ياعني ادام ادامعا العىس ايتا بىلمەسە، جاراتۋشىعا شىنايى شۇكىر ەتە المايدى. اباي قۇنانباي ۇلى دا ءوزىنىڭ «قارا سوزدەرىندە» مەيىرىم، العىس ايتۋ جانە ادامدارعا جاقسىلىق جاساۋ ادامگەرشىلىكتىڭ نەگىزى ەكەنىن اتاپ وتكەن. بۇل سوزدەردە تەرەڭ ونەگەلىك ءمان جاتىر: ءبىر-بىرىمىزگە بەيبىتشىلىك پەن جاقسىلىق ءۇشىن العىس ايتۋ، ءوزارا قۇرمەت پەن قولداۋ كورسەتۋ - ۇيلەسىمدى قوعامنىڭ ىرگەتاسى.

قازاقستانداعى العىس ايتۋ كۇنى - جاي عانا كۇنتىزبەدەگى داتا ەمەس، تاريحي جادى مەن ءوزارا قۇرمەتتىڭ ماڭىزدى قوعامدىق سيمۆولى. ول بىزگە ءار جىلدارى ەلىمىزدەن پانا تاۋىپ، شاڭىراق قۇرعان ميلليونداعان ادامداردىڭ تاعدىرىن جانە قيىن كەزەڭدەردە كەڭ پەيىل تانىتقان قازاق حالقىنىڭ ادامگەرشىلىگىن ەسكە سالادى. قازاقستانداعى العىس ايتۋ كۇنى ءدال وسى قۇندىلىقتار تۋرالى - ريزاشىلىق مادەنيەتى، ءوزارا سىيلاستىق پەن ادام قادىرى جايلى. ءبىز ءبىر بىرىمىزگە بەيبىت ءومىر ءۇشىن، مەيىرىم ءۇشىن، تۇسىنىستىك پەن قولداۋ ءۇشىن العىس ايتامىز، - دەدى.

وسى ورايدا ول ەلىمىزدەگى بارلىق ەتنوستىڭ تاتۋلىقتا ءومىر ءسۇرىپ، بىرلىكتى قادىرلەپ، قازاقستاننىڭ بولاشاعىن بىرگە قۇرىپ جاتقانى ۇلكەن جەتىستىك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستانداعى قوعامدىق كەلىسىمنىڭ ۇلگىسى تەك مەملەكەتتىك ساياسات ەمەس، بۇل كۇندەلىكتى ادامداردىڭ، اقساقالدار كەڭەستەرىنىڭ، انالار كەڭەستەرىنىڭ، مەدياتسيا سالاسىنداعى مامانداردىڭ، سونداي-اق جاستار مەن ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ بىرلەسكەن ەڭبەگى.

- العىس ايتۋ وسى جۇمىستىڭ ادامگەرشىلىك ىرگەتاسىنا اينالىپ، كوپ تۇرلىلىكتەگى بىرلىك رۋحىن قالىپتاستىرادى. بۇل مەرەكە بىزگە تاعى دا ەسكە سالادى: العىس - جاي ءسوز ەمەس، ول قوعامدىق سەنىمنىڭ نەگىزى. وسى كۇنى ەرەكشە العىس سوزدەرىمىزدى ەڭبەك ادامدارىنا ارناعىمىز كەلەدى. جۇمىسشىلار، مۇعالىمدەر، دارىگەرلەر، قۇرىلىسشىلار، ديقاندار، جۇرگىزۋشىلەر، كوممۋنالدىق قىزمەتكەرلەر مەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر - ادال ەڭبەگىمەن ەل دامۋىنا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن بارلىق جاندار قۇرمەت پەن ريزاشىلىققا لايىق. ولاردىڭ كۇندەلىكتى ەڭبەگى قوعامنىڭ يگىلىگىن نىعايتىپ، قازاقستاننىڭ بولاشاعىن بەكەمدەيدى. بارشا قازاقستاندىقتاردى العىس ايتۋ كۇنىمەن قۇتتىقتايمىن! جۇرەگىمىزدە ءاردايىم شىنايى «راحمەت» ايتۋعا ورىن بولسىن، ەلىمىزدە بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم باستى قۇندىلىق بولىپ قالا بەرسىن، ءوزارا قۇرمەت ءبىزدى ودان ءارى نىعايتسىن. بارشاڭىزعا زور دەنساۋلىق، اماندىق جانە ورتاق وتانىمىز - قازاقستاننىڭ گۇلدەنۋىن تىلەيمىن! - دەپ اتاپ ءوتتى استانا قالاسى وزبەك ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ ءتوراعاسى.

ايتا كەتسەك، العىس ايتۋ كۇنىنە وراي استانالىق وقۋشىلار ەرەكشە چەللەندج ۇيىمداستىردى.