الماتىداعى ەڭ تانىمال بازارلاردىڭ يەسى كىم جانە قانشا سالىق تولەيدى

استانا. قازاقپارات - الماتىداعى بازارلار قالا تۇرعىندارىنا عانا ەمەس، جالپى قازاقستاندىقتارعا دا جاقسى تانىمال. بۇل ساۋدا ورىندارىنىڭ اينالىمى ميللياردتارعا دەيىن جەتەدى.

город Алматы қаласы вид сверху жоғарыдан көрініс
Фото: Александр Павский/ Kazinform

Kursiv Media ەڭ تانىمال دەگەن بازارلاردىڭ يەسى كىم ەكەنىن انىقتاپ كورۋگە تىرىستى.

الماتىداعى «كوك بازار»

«كوك بازار» - الماتىداعى ەڭ تانىمال ورىننىڭ ءبىرى. اۋماعى 3,16 گەكتار جەردى الىپ جاتىر. بازاردىڭ تۇپكىلىكتى يەسى ەكى ادام. ونىڭ ءبىرى - Forbes تىزىمىندەگى ميللياردەر، ەكس- پرەزيدەنتتىڭ قىزى دينارا قۇلىبايەۆا. ول ساۋدا ورنىن «MERCURY PROPERTIES» ج ش س ارقىلى باسقارادى. تاعى ءبىر يەسى - ميللياردەر سحاي يۋري. بازارعا «دوستار- ينۆەست» كومپانياسى ارقىلى يەلىك ەتەدى. ول دا Forbes Kazakhstan مۇشەسى، داۋلەتى 100 ميلليون دوللار دەپ باعالانعان. سحاي يۋري الاتاۋ قالاسىن سالۋعا بەلسەندى ارالاسىپ جاتىر. قۇرىلىس ماتەريالدارىن ساۋدالاۋ سالاسىندا بىرنەشە بيزنەسى بار.

Adata دەرەكتەرىندە، «كوك بازاردىڭ» 2015 -جىلدان باستاپ سالىق تولەي باستاعانى كورسەتىلگەن. سول ۋاقىتتان بەرى بيۋدجەتكە 3,5 ميلليارد تەڭگە قۇيعان ەڭ كوپ سالىق تولەگەن ۋاقىتى - 2025 -جىل. سول جىلى 690 ميلليون تەڭگە تولەنگەن. 100 دەن استام قىزمەتكەرى بار. وسى ۋاقىتقا دەيىن بازارعا قاتىستى 37 ازاماتتىق ، 8 اكىمشىلىك ءىس تىركەلگەن.

التىن وردا بازارى

ايتا كەتەتىن جايت، الماتىداعى «مايلى» ورىنداردىڭ كوپشىلىگى نازاربايەۆتار اۋلەتىمەن تىكەلەي بايلانىستى. قاڭتار وقيعاسىنا دەيىن ولار بازارلاردىڭ ناقتى يەسى بولدى، ءبىراق 2022 -جىلدان باستاپ جاعداي اۋىستى.

ايگىلى «التىن وردا» بازارى «KURYLYS LTD» ج ش س- نىڭ مەنشىگى بولعان. 2013 -جىلدىڭ ناۋرىزىنان 2022 -جىلدىڭ ساۋىرىنە دەيىن كومپانياعا بولات نازاربايەۆ يەلىك ەتتى. 2022 -جىلعى 20-ساۋىردە دانيار الپيەۆ پەن «كومپانيا نومەر ودين» ج ش س قۇرىلتايشىلار اتاندى. «كومپانيا نومەر ودين» ج ش س- عا دانيار الپيەۆ پەن ەركەبۇلان حامزين يەلىك ەتەدى. ءبىراق داۋ وسى جەردەن باستالادى. دانيار الپيەۆتىڭ سوزىنشە، «التىن وردا» بازارىن ونىڭ اكەسى التىنبەك الپيەۆ اشقان. ءبىراق كەيىن رەيدەرلىك شابۋىلمەن نازاربايەۆتار اۋلەتىنە وتكەن.

2023 -جىلى بۇل جاعدايعا قاتىستى ءىس قوزعالدى، بولات نازاربايەۆتىڭ سەرىكتەستەرى جاۋاپقا تارتىلدى. ءبىراق بازارداعى ساتۋشىلار كومپانيا ءالى دە ەكس- پرەزدەنت وتباسىنا تيەسىلى بولىپ قالعانىن ايتادى.

مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ سايتىندا، بازاردان بيۋدجەتكە قانشا سالىق تۇسكەنى كورسەتىلمەگەن. Adata داعى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، وسى ۋاقىتقا دەيىن قازىناعا 292 ميلليون تەڭگە جىبەرگەن. قىزىعى، 2022 -جىلعا دەيىن سالىق كولەمى 5-12 ميلليون تەڭگە ارالىعىندا بولعان. 2022 -جىلى ياعني يەسى اۋىسقاننان كەيىن سالىق كولەمى 20 ەسە كوبەيىپ، قازىناعا 210 ميلليون تەڭگە قۇيعان. ودان كەيىنگى جىلدارى قانشا تولەماقى جاساعانى كورسەتىلمەگەن.

بازار رەسمي تۇردە 1998-جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. الماتىداعى ەڭ ءىرى بازار سانالعانىمەن، شاعىن كاسىپورىن رەتىندە تىركەلگەن، تەك بەس قىزمەتكەرى عانا بار.

كەنجەحان بازارى

ەكس-پرەزيدەنتتىڭ اۋلەتىنە قاتىسى بار تاعى ءبىر بازار - «كەنجەحان» بازارى.

Orda.kz جازۋىنشا، 2000-جىلدارى بۇل بازاردى قۋانىش جامبىربايەۆ پەن رەيمجان مانسۇروۆتان ءانيپا نازاربايەۆا رەيدەرلىك جولمەن تارتىپ العان. ءانيپا - ەكس- پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قارىنداسى.

2022 -جىلعى قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن جاعداي وزگەرىپ، ءانيپا نازاربايەۆا بازاردى ءوز يەلىگىنەن شىعارىپ، «ميترا كونسالتينگ» ج ش س- عا بەردى. ونىڭ قۇرىلتايشىسى - الەكساندرا مانۋشينا ەسىمدى كاسىپكەر، ال بازاردى ونىڭ تۋىسى تاتيانا مانۋشينا باسقارادى. مانۋشينانىڭ «ميترا كونسالتينگتەن» بولەك قاراعاندىدا جۇك تاسىمالىمەن اينالىساتىن «رۋسورمەتالل» ج ش س اتتى تاعى ءبىر كومپانياسى بار.

بازار جالپى بيۋدجەتكە 684 ميلليون تەڭگە سالىق تولەگەن. ءبىراق «التىن وردامەن» ۇقساستىق بار. 2022-جىلعا دەيىن سالىق تولەمى 8-13 ميلليون تەڭگە ارالىعىندا بولسا، 2022 -جىلى كۇرت ءوسىپ، قازىناعا 39 ميلليون تەڭگە قۇيدى. 2023 -جىلى 114 ميلليون ، ال 2024 -جىلى 139 ميلليون قارجى سالعان. جالپى 42 ادام جۇمىس ىستەيدى دەپ كورسەتىلگەن.

تاستاق بازارى

نازاربايەۆتارعا قاتىسى بار الماتىداعى تانىمال تاعى ءبىر بازار - بۇل تاستاق. «تاستاق» ج ش س- نىڭ قۇرىلتايشىسى رەتىندە 2022-جىلعا دەيىن بولات نازاربايەۆا كورسەتىلگەن. ونىڭ ۇلكەن ۇلى قۇندىز بەن نۇربول نازاربايەۆ تا قۇرىلتايشىلار قاتارىندا بولدى.

ءبىراق سوڭعى ءۇش جىلدا جاعداي وزگەردى. قازىر كومپانيانى 41 جاستاعى ەرلان قايروۆ باسقارادى، يەسى دە سول. ونىڭ اتىنا تاستاق بازارىنان باسقا كاسىپورىندار تىركەلمەگەن. بازار اۋماعى «التىن وردا» نەمەسە «كەنجەحانمەن» سالىستىرعاندا شاعىن، ءبىراق ول بيۋدجەتكە ميلليونداپ سالىق تولەۋگە كەدەرگى بولمادى.

دەگەنمەن مەملەكەتپەن تابىسىن بولىسۋدە نازاربايەۆتارعا ءتان سحەما بايقالادى. 2022 -جىلعا دەيىن «تاستاق» ج ش س 7-12 ميلليون تەڭگە ارالىعىندا سالىق تولەگەن. ال 2022-دە قارجى كۇرت ءوسىپ، مەملەكەتكە 360 ميلليون تەڭگە قۇيعان. ودان كەيىنگى جىلدارى تولەم 20-30 ميلليون تەڭگە اراسىندا. كاسىپورىندا باس- اياعى 35 ادام جۇمىس ىستەيدى دەپ كورسەتىلگەن.

الاتاۋ بازارى

الاتاۋ بازارى - ايگىلى باراحولكادا ورنالاسقان بازاردىڭ ءبىرى. ءبىراق اشىق دەرەكتەردە مالىمەت وتە از دەۋگە بولادى. بۇل بازارعا قاتىستى «الاتاۋ رىنوك» ج ش س اتتى كاسىپورىن تىركەلگەن. باسشىسى رەتىندە تارتۋ ارعىنوۆ كورسەتىلگەن. ءبىراق قۇرىلتايشىلارى مەن سالىق ءتۇسىمى تۋرالى اقپارات جوقتىڭ قاسى.

كەي ب ا ق- تىڭ جازۋىنشا، «الاتاۋ» بازارىنىڭ «الاتاۋ قۇس» فابريكاسىنىڭ يەسى، كاسىپكەر سەرىك ەستايعا قاتىسى بولۋى مۇمكىن.

ال ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنشە، ەلدە بازارلار سانى ازايىپ جاتىر. ماسەلەن، بىلتىر 588 بازار تىركەلگەن، بۇل ءبىر جىل بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا 38 گە از بولعان.