اجىراسقاندا يپوتەكا مەن نەسيەنى كىم تولەيدى؟ زاڭگەر ءتۇسىندىردى
استانا. KAZINFORM - اجىراسقان كەزدە ەرلى-زايىپتىلاردىڭ اراسىندا تەك مۇلىك قانا ەمەس، نەسيە مەن باسقا دا قارجىلىق مىندەتتەمەلەردى ءبولۋ ماسەلەسى دە تۋىندايدى. اسىرەسە يپوتەكا، تۇتىنۋشىلىق نەسيە نەمەسە ونلاين قارىزدارعا قاتىستى داۋ جيى كەزدەسەدى.
مۇنداي جاعدايدا قارىز كىمنىڭ موينىندا قالادى؟ قانداي نەسيە ورتاق مىندەتتەمە بولىپ ەسەپتەلەدى؟ بۇل تۋرالى زاڭگەر تىلەۋجان كىشكەنەبايەۆتان سۇراپ كوردىك.
ورتاق قاجەتتىلىككە الىنعان نەسيە - ورتاق مىندەتتەمە
قازاقستان زاڭناماسىنا سايكەس، نەكە كەزىندە الىنعان كەز كەلگەن نەسيە اۆتوماتتى تۇردە ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ورتاق قارىزى بولىپ سانالمايدى. ەڭ باستىسى - قارىزدىڭ قانداي ماقساتقا الىنعانى.
ەگەر نەسيە وتباسىنىڭ ورتاق قاجەتتىلىگىنە، مىسالى، تۇرعىن ءۇيدى جوندەۋگە، تۇرمىستىق تەحنيكا الۋعا، ەمدەلۋگە نەمەسە بالالاردىڭ قاجەتتىلىگىنە جۇمسالسا، ول ورتاق مىندەتتەمە رەتىندە قارالۋى مۇمكىن.
زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي جاعدايدا اجىراسقاننان كەيىن دە نەسيەنى ءبولۋ تۋرالى تالاپ قويۋعا بولادى.
ەرلى-زايىپتىلار زاڭدى نەكەدە تۇرعان كەزدە العان نەسيەسىن وتباسىنىڭ قاجەتىنە جۇمساعان بولسا، ول ورتاق نەسيە بولىپ ەسەپتەلەدى. اجىراسقاننان كەيىن دە سوتقا جۇگىنىپ، ونى ەكى تاراپ اراسىندا ءبولۋ تۋرالى تالاپ قويۋعا بولادى، - دەيدى تىلەۋجان كىشكەنەبايەۆ.
ال ەگەر نەسيە جۇبايلاردىڭ ءبىرىنىڭ جەكە قاجەتتىلىگىنە الىنىپ، وتباسىنا قاتىسى بولماسا، مۇنداي قارىز كوبىنە سول ادامنىڭ جەكە مىندەتتەمەسى رەتىندە قارالادى.
نەسيە ءبىر ادامنىڭ اتىنا راسىمدەلسە دە، ورتاق قارىز بولۋى مۇمكىن
ءىس جۇزىندە نەسيە كوبىنە ءبىر جۇبايىنىڭ اتىنا راسىمدەلەدى. الايدا بۇل ونىڭ مىندەتتى تۇردە جەكە قارىزى ەكەنىن بىلدىرمەيدى.
ەگەر قارىز وتباسىنىڭ مۇددەسىنە جۇمسالعانى دالەلدەنسە، سوت ونى ورتاق مىندەتتەمە رەتىندە تانۋى مۇمكىن. مۇنداي داۋلاردى قاراۋ كەزىندە سوت قارىزدىڭ قالاي جانە قاي ماقساتتا پايدالانىلعانىنا نازار اۋدارادى.
دالەل رەتىندە بانك شوتىنىڭ كوشىرمەلەرى، تولەم تۇبىرتەكتەرى، اقشا اۋدارىمدارى تۋرالى مالىمەتتەر، ساتىپ الىنعان مۇلىككە قاتىستى قۇجاتتار، حات-حابارلار جانە كۋالاردىڭ ايعاقتارى ەسكەرىلۋى مۇمكىن.
جۇبايىنىڭ كەلىسىمىنسىز الىنعان نەسيە قالاي قارالادى؟
كەي جاعدايدا جۇبايلاردىڭ ءبىرى ەكىنشىسىنە ايتپاي نەسيە راسىمدەپ جاتادى. مۇنداي جاعدايدا سوت قارىزدىڭ ناقتى قانداي ماقساتقا جۇمسالعانىن انىقتايدى.
ەگەر قاراجات وتباسىنىڭ قاجەتىنە ەمەس، جەكە ماقساتتارعا پايدالانىلعانى دالەلدەنسە، قارىز جەكە مىندەتتەمە رەتىندە تانىلۋى مۇمكىن.
2024-جىلعى 1-قىركۇيەكتەن باستاپ قازاقستاندا جۇبايىنىڭ كەلىسىمىنسىز 1 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن (2026-جىلى - 4325000 تەڭگە) اساتىن كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق نەسيە مەن ميكروكرەديت راسىمدەۋگە بولمايدى.
زاڭگەر تىلەۋجان كىشكەنەبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل تالاپ ەڭ الدىمەن بانك پەن قارىز الۋشى اراسىنداعى قۇقىقتىق قاتىناستى رەتتەۋگە باعىتتالعان.
جۇبايىنىڭ كەلىسىمىن الۋ تالابى - بانك پەن كليەنت اراسىنداعى ماسەلە. بانكتەر مۇنى ءوز تاۋەكەلدەرىن ازايتۋ ءۇشىن ەنگىزگەن. ەگەر ۇلكەن سوماعا نەسيە بەرىلىپ، كەيىن قارىز وتەلمەي قالسا، بانك جۇبايىنان دا ءوندىرىپ الۋ مۇمكىندىگىن ساقتاعىسى كەلەدى. ال اجىراسقان كەزدە سوت نەسيەنىڭ ورتاق نەمەسە جەكە مىندەتتەمە ەكەنىن جۇبايىنىڭ كەلىسىمىنە ەمەس، ونىڭ وتباسىنىڭ قاجەتىنە جۇمسالعان-جۇمسالماعانىنا قاراپ شەشەدى. سوندىقتان كەلىسىمنىڭ بولۋى نەمەسە بولماۋى قارىزدى ءبولۋ ماسەلەسىندە شەشۋشى ءرول اتقارمايدى، - دەيدى زاڭگەر.
يپوتەكا ەڭ كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى
اجىراسۋ كەزىندە ەڭ كوپ داۋ تۋعىزاتىن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى - يپوتەكا. ەگەر تۇرعىن ءۇي ەرلى-زايىپتىلار زاڭدى نەكەدە تۇرعان كەزدە يپوتەكا ارقىلى ساتىپ الىنسا، وندا باسپانا دا، يپوتەكالىق مىندەتتەمە دە ورتاق مۇلىك پەن ورتاق قارىز رەتىندە قاراستىرىلۋى مۇمكىن. ءبىراق مۇنداي جاعدايدا بانكتىڭ دە كەلىسىمى قاجەت، ويتكەنى نەسيە شارتى بانكپەن جاسالعان.
تىلەۋجان كىشكەنەبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، سوت يپوتەكانى دا ەرلى-زايىپتىلار اراسىندا ءبولۋ ماسەلەسىن قاراي الادى.
نەكەدە تۇرعان كەزدە الىنعان يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي دە، وعان بايلانىستى نەسيە دە ورتاق بولىپ ەسەپتەلۋى مۇمكىن. مىسالى، العاشقى جارنانى ءبىر تاراپ تولەپ، كەيىن اي سايىنعى تولەمدەر وتباسىنىڭ ورتاق قاراجاتىنان وتەلسە، سوت وسىنىڭ بارلىعىن ەسكەرىپ، تاراپتاردىڭ ۇلەسىن انىقتايدى، - دەيدى ول.
ال ەگەر يپوتەكا نەكە قيىلعانعا دەيىن راسىمدەلسە، نەگىزگى قارىز سول ادامنىڭ جەكە مىندەتتەمەسى بولىپ قالا بەرەدى. دەگەنمەن نەكە كەزىندە يپوتەكا وتباسىنىڭ ورتاق تابىسىنان تولەنگەن بولسا، ەكىنشى جۇبايى سول تولەمدەردىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋدى تالاپ ەتە الادى.
تەڭ قارىز الۋشى مەن كەپىلگەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ساقتالادى
كوپ جاعدايدا ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ءبىرى ەكىنشىسىنىڭ نەسيەسىنە تەڭ قارىز الۋشى نەمەسە كەپىلگەر بولادى.
مۇنداي جاعدايدا اجىراسۋ بانك الدىنداعى مىندەتتەمەدەن بوساتپايدى. ەگەر نەگىزگى قارىز الۋشى نەسيەسىن وتەي الماسا، بانك تەڭ قارىز الۋشىدان نەمەسە كەپىلگەردەن دە بەرەشەكتى ءوندىرىپ الۋعا قۇقىلى.
ەگەر ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ءبىرى نەسيە بويىنشا كەپىلگەر نەمەسە تەڭ قارىز الۋشى بولسا، بانك قارىزدى ەكى تاراپتان دا تالاپ ەتە الادى. سوندىقتان مۇنداي مىندەتتەمەلەر اجىراسقاننان كەيىن دە ساقتالادى، - دەيدى زاڭگەر.
اجىراسقان كەزدە نەنى ەسكەرگەن ءجون؟
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، اجىراسقاننان كەيىن بانك الدىنداعى مىندەتتەمەلەر وزدىگىنەن جويىلمايدى. نەسيە شارتى وزگەرتىلمەيىنشە نەمەسە قايتا راسىمدەلمەيىنشە، بانك كەلىسىمشارتتا كورسەتىلگەن قارىز الۋشىدان تولەم تالاپ ەتەدى.
سوندىقتان ەرلى-زايىپتىلار قارىزدى بولۋگە قاتىستى بارلىق كەلىسىمدى رەسمي تۇردە راسىمدەگەنى ءجون. بۇل مۇلىكتى ءبولۋ تۋرالى كەلىسىم ارقىلى، سوت شەشىمىمەن نەمەسە بانكپەن نەسيە شارتىن قايتا راسىمدەۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.
زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، بولاشاقتا داۋ تۋىنداماس ءۇشىن نەسيە قانداي ماقساتقا الىنعانىن جانە ونىڭ قالاي جۇمسالعانىن راستايتىن قۇجاتتاردى ساقتاپ جۇرگەن دۇرىس. بۇل سوتتا قارىزدىڭ ورتاق نەمەسە جەكە مىندەتتەمە ەكەنىن انىقتاۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
el.kz