افريكا الەمگە كوپ نارسە ۇسىنا الادى - كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى
استانا. KAZINFORM - قازاقستانعا العاشقى رەسمي ساپارى اياسىندا كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى فەليكس چيسەكەدي Kazinform اگەنتتىگىنىڭ تىلشىسىنە ەكسكليۋزيۆتى سۇحبات بەرىپ، ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەگى تۋرالى وي ءبولىستى.
ول ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستار، مادەني الماسۋلار جانە جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
- كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ بولاشاعىن قالاي باعالايسىز؟ ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، قاي سالالاردا - تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە، ەنەرگەتيكادا، اۋىل شارۋاشىلىعىندا نەمەسە جاڭا تەحنولوگيالاردا ەڭ جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولادى؟
- مەنىڭ ويىمشا، ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىنداعى قاتىناستاردى دامىتۋ مەن نىعايتۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى - تىكەلەي تانىسۋ جانە اشىق ديالوگ. ءدال وسى ماقساتپەن مەن ارىپتەسىم، قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ شاقىرۋىمەن كەلدىم.
كەلىسسوزدەر قورىتىندىسىندا ديپلوماتيالىق دەڭگەيدە ىنتىماقتاستىقتى باستاپ، كەزەڭ-كەزەڭىمەن ءوزارا ارەكەتتەستىكتى كەڭەيتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. العاشقى قادام تاۋ- كەن سالاسىنداعى ارىپتەستىك بولدى، ءبىراق ول جاقىن ۋاقىتتا باسقا دا باعىتتاردى قامتيتىنىنا سەنىمدىمىن.
اسىرەسە، قاۋىپسىزدىك پەن اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا الەۋەت زور. بولاشاقتا ينفراقۇرىلىم، عىلىم جانە تسيفرلىق تەحنولوگيالار باعىتتارىندا دا كەڭ مۇمكىندىكتەر اشىلادى.
ارينە، بۇل سالالاردى جۇيەلى تۇردە دامىتۋ قاجەت. مادەني ءوزارا ءىس- قيمىلدىڭ دا ماڭىزى زور.
قازاق حالقىنىڭ وزگە مادەنيەتتەرگە قىزىعۋشىلىعىن بايقادىم. بۇل قاسيەت كونگولىقتارعا دا ءتان ەكەنىنە سەنىمدىمىن. سوندىقتان ءبىز وسى باعىتتا دا بىرگە ىلگەرىلەيمىز دەپ ويلايمىن.
- قازاقستان مەن كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋ، ينۆەستيتسيا تارتۋ جانە ورنىقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا تاجىريبە الماسۋدى قالاي جۇزەگە اسىرا الادى دەپ سانايسىز؟
- ديپلوماتيالىق كۇش-جىگەر ارقىلى ءبىز ءوزارا الماسۋ جولدارىن ايقىنداي الامىز. بۇل ەڭ الدىمەن كەدەندىك كەدەرگىلەر مەن سالىقتىق جۇكتەمەنى ازايتۋ، قوسارلانعان سالىق سالۋدى بولدىرماۋ، سونداي-اق ينۆەستيتسيالار مەن بيزنەستى قولداۋعا باعىتتالعان سالىقتىق جانە بيۋدجەتتىك شارالار ارقىلى قولايلى ىسكەرلىك احۋال قۇرۋدى كوزدەيدى. بۇل مىندەت ەكى ەل ساراپشىلارىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسى ارقىلى ءتيىمدى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزىن قالايتىن جۇيەنى ازىرلەۋدى تالاپ ەتەدى دەپ ەسەپتەيمىن.
- قاتاڭ جاھاندىق باسەكەلەستىك جاعدايىندا افريكانىڭ، سونىڭ ىشىندە كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق ازيا ايماقتارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى دامىتۋداعى ءرولى قانداي؟
- ورتالىق ازيا - افريكا تاريحىندا بايلانىسى شەكتەۋلى بولعان ءوڭىر. ءبىز ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەت - ەلدەرىمىز اراسىندا بەرىك بايلانىستار ورناتىپ، ءوزارا تۇسىنىستىكتى تەرەڭدەتۋ. ءدال وسىنداي الماسۋلار مەن ارتىپ كەلە جاتقان ىنتىماقتاستىق نەگىزىندە ورتاق تۇسىنىستىك قالىپتاسىپ، بارلىعىمىزدى تولعاندىراتىن جاھاندىق سىن- قاتەرلەردى بىرگە ەڭسەرۋگە جول اشىلادى.
افريكا الەمگە كوپ نارسە ۇسىنا الادى. ەڭ الدىمەن - بۇل ەلدىڭ جاستارى. افريكانىڭ باستى قۇندىلىعى - ادامي كاپيتالى، ەڭ اۋەلى جاستار. ءبىز ولاردى تاربيەلەۋگە، ءبىلىم بەرۋگە جانە بولاشاقتاعى سىن- قاتەرلەردى ەڭسەرۋگە دايىنداۋعا تىرىسامىز.
مەن ۋنيۆەرسيتەتتىك جانە ءبىلىم بەرۋ الماسۋلارى ارقىلى حالىقتارىمىز ءبىر- بىرىنە جاقىنداي تۇسەتىنىنە، ءبىر- ءبىرىن جاقسىراق تانىپ، بولاشاق ۇرپاق يگىلىگى ءۇشىن شىنايى دوستىققا نەگىزدەلگەن بەرىك قاتىناستار ورناتا الاتىنىنا سەنىمدىمىن.
- گۋمانيتارلىق جانە مادەني بايلانىستاردى نىعايتۋ ءۇشىن قانداي قادامدار قاجەت دەپ ويلايسىز؟
- ەڭ الدىمەن ۆيزالىق رەجيمدى جەڭىلدەتىپ، ءوزارا الماسۋلاردى جانداندىرۋ ماڭىزدى. سونداي-اق ەكى ەل اراسىندا تىكەلەي اۋە قاتىناسىن اشۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋعا بولادى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا دا توقتالعىم كەلەدى. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەرگە ستيپەنديا بولەتىنىن ەستۋ مەن ءۇشىن وتە قۋانىشتى جاڭالىق بولدى. وسىنداي ىنتىماقتاستىق تۇرلەرى ادامارالىق بايلانىستاردى نىعايتىپ، حالىقتار مەن ۇرپاقتى جاقىنداتادى، سونداي-اق الماسۋلاردى بەلسەندى ەتەدى.
بۇل - ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىزدى تابىستى دامىتۋدىڭ باستى كەپىلى دەپ سانايمىن.
- قازاقستانعا جاساعان ساپارىڭىز تۋرالى نە ايتار ەدىڭىز؟
- قازاقستانمەن قارىم-قاتىناسىمىز نىعايا تۇسسە ەكەن دەيمىن. ءوز تاراپىمنان بار كۇشىمدى سالامىن. مەن ءۇشىن قازاقستان - كوپتەگەن قيىندىقتى ەڭسەرگەن، افريكا ەلدەرىنە ۇلگى بولا الاتىن مەملەكەت.
مەنى ەرەكشە تاڭعالدىرعانى - مۇحيتقا تىكەلەي شىعاتىن جولى جوق، تەك كاسپي تەڭىزىنە عانا جالعاساتىن قازاقستاننىڭ ايتارلىقتاي تابىسقا جەتكەنى. بۇگىندە قازاقستان ورتالىق ازيانىڭ ءىرى حابىنا اينالدى. بۇل - بىزگە دە سەرپىن بەرەتىن ۇلگى. مەن ءدال وسى سەبەپتى قازاقستانعا جاقىنداي تۇسكىم كەلەدى. بۇل - مەنىڭ شىنايى نيەتىم، ءارى ونى كونگو رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەتىندەگى قىزمەتىمدە جۇزەگە اسىرامىن دەپ ۇمىتتەنەمىن.
ەسكە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ پەن كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى فەليكس چيسەكەدي شاعىن قۇرامداعى كەلىسسوزدەر وتكىزگەن بولاتىن.
مەملەكەت باسشىسى فەليكس چيسەكەديدى قازاقستان مەن كونگو اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا، ەكى حالىق اراسىنداعى دوستىقتى دامىتۋعا جانە حالىقارالىق، وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن I دارەجەلى «دوستىق» وردەنىمەن ماراپاتتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىن حابارلادى.
