ا ق ش پەن يران ءبىرجولا كەلىسە مە؟ سىرتتا قالعان پۋتين ەندى قايتپەك؟

پاكىستاننىڭ پرەمەر-ءمينيسترى شاحباز شاريف تاراپتاردىڭ كەلىسىم جوباسىن تولىقتاي ماقۇلداعانىن جانە جاقىن ارادا وعان رەسمي تۇردە قول قويىلاتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، ەكى ەل قارقىندى كەلىسسوزدەردەن كەيىن بارلىق باعىتتاردا اسكەري وپەراتسيالاردى دەرەۋ توقتاتۋعا ۋاعدالاسقان. رەسمي قول قويۋ ءراسىمى 19-ماۋسىمدا شۆەيتساريادا وتەدى دەپ جوسپارلانعان.

ترامپ، اراكچي مەن ۆەنس: تاراپتار نە دەيدى؟

ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ تا بۇل مەموراندۋمنىڭ قاقتىعىستى توقتاتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام ەكەنىن راستادى.

كەلىسسوزدەردىڭ بارىسىندا يراننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس اراكچي قول قويۋ ءراسىمى 19-ماۋسىم كۇنى وتەتىنىن، ال سول كۇنى يادرولىق باعدارلاما مەن سانكسيالار بويىنشا كەلىسسوزدەردىڭ جاڭا كەزەڭى باستالاتىنىن حابارلادى.

ءوز كەزەگىندە ا ق ش ۆيتسە-پرەزيدەنتى جەي دي ۆەنس كەلىسىمدەگى ماڭىزدى تالاپتاردىڭ ءبىرىن اتاپ ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، الداعى 60 كۇندىك كەلىسسوزدەر كەزەڭىندە ورمۋز بۇعازى ارقىلى كەمەلەردىڭ قاتىناۋى ءۇشىن ەشقانداي اقى الىنبايدى. ۆەنس ۆاشينگتون بۇل مەحانيزمنىڭ كەلىسىمدەر تولىق بەكىتىلگەننەن كەيىن دە ساقتالۋىن قالايتىنىن جانە بۇعازدى پايدالانۋ ءۇشىن تولەم الۋ تاجىريبەسىنە تۇبەگەيلى قارسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار ۆيتسە-پرەزيدەنت كەلىسىمنىڭ اياسىندا يراننىڭ «حاماس»، «حەزبوللا» جانە «يەمەندىك حۋسيتتەر» سەكىلدى ءبىرقاتار قارۋلى توپتارعا قولداۋ كورسەتۋدى توقتاتۋ مىندەتتەمەسى بار ەكەنىن جەتكىزدى.

كۇدىك پەن كۇمان: ا ق ش پەن يران ءبىرجولا بىتىمگە كەلە مە؟

الايدا، بۇل پروتسەسكە قاتىستى كۇدىك-كۇمان مەن كەلىسپەۋشىلىكتەر دە جوق ەمەس. ا ق ش بارلاۋ قىزمەتىنىڭ باسشىسى جون رەتكليفف پرەزيدەنت دونالد ترامپقا يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماعا قاتىستى ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋعا دايىندىعىنا كۇمان كەلتىرەتىن دەرەكتەر بار ەكەنىن جەتكىزدى.

«Axios» اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، امەريكالىق ارنايى قىزمەتتەر يران كەلىسسوزشىلەرىنىڭ جابىق ەسىك جاعدايىنداعى مالىمدەمەلەرى مەن جاريا ريتوريكاسى اراسىنداعى الشاقتىقتى بايقاعان، بۇل تەگەراننىڭ شىنايى نيەتىنە قاتىستى ساۋال تۋدىرىپ وتىر. مۇنداي الاڭداۋشىلىقتى ا ق ش مەملەكەتتىك حاتشىسى ماركو رۋبيو مەن قورعانىس ءمينيسترى پيت حەگسەت تە بىلدىرگەن.

وسىعان دەيىن ب ا ق- تا «يران ورمۋز بۇعازىن اشقانى ءۇشىن جانە سوعىستاعى شىعىندارى ءۇشىن ۆاشينگتوننان 300 ميلليارد دوللارعا دەيىن وتەماقى الادى» دەگەن اقپارات تاراعان بولاتىن. الايدا دونالد ترامپ بۇل اقپاراتتى ءوز الەۋمەتتىك جەلىسىندە قاتاڭ تەرىستەپ، 300 ميلليون دوللار تولەنەدى دەگەن قاۋەسەتتى «ادەيى بۇرمالانعان فاكت» دەپ اتادى جانە بۇل مالىمەتتى دەموكراتيالىق پارتيا وكىلدەرىنىڭ تاراتىپ وتىرعانىن العا تارتتى.

پرەزيدەنت يراننىڭ يادرولىق قارۋعا يە بولماۋعا كەلىسكەنىن قايتالادى. سونىمەن قاتار ا ق ش اكىمشىلىگىنىڭ وكىلدەرى كەلىسسوزدەر ءجۇرىپ جاتقان 60 كۇن ىشىندە ايماققا جىبەرىلگەن قوسىمشا اسكەري كۇشتەردىڭ شىعارىلمايتىنىن جانە كەلىسىمنىڭ جۇزەگە اسۋى يراننىڭ ناقتى قادامدارىنا تىكەلەي بايلانىستى بولاتىنىن مالىمدەدى.

رەسەيگە قىسىم ارتادى: كەلىسسوزدەن سىرت قالعان پۋتين قاتپەك؟

ساراپشىلار بۇل كەلىسىمنىڭ گەوساياسي سالدارىنا دا نازار اۋدارۋدا. «Newsweek» باسىلىمىنىڭ باعالاۋى بويىنشا، ا ق ش پەن يران اراسىنداعى ىمىرا رەسەيدىڭ مۇددەلەرىنە سوققى بولۋى مۇمكىن. ەگەر ورمۋز بۇعازىنداعى قاتىناس قالپىنا كەلسە، ماسكەۋ الەمدىك ەنەرگەتيكا نارىعىنداعى داعدارىستاردان پايدا تاباتىن ىقپالىنان ايىرىلىپ، مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋى رەسەي ەكونوميكاسىنا قىسىمدى كۇشەيتەدى.

بۇدان بولەك، باتىستىڭ رەسەيگە قارسى سانكسيالىق قىسىمى ارتۋى مۇمكىن.

ال پولشانىڭ «PISM» ساراپتامالىق ورتالىعى بۇل دەەسكالاتسيانى ەۋروپا ءۇشىن ءتيىمدى دەپ باعالايدى. ولار مۇنى ەنەرگەتيكالىق نارىقتى تۇراقتاندىرۋدىڭ جانە بولاشاقتا يرانعا قارسى سانكسيالاردى جەڭىلدەتۋدىڭ جولى رەتىندە كورەدى. دەگەنمەن، يراننىڭ ادام قۇقىعىن بۇزۋى جانە رەسەيمەن اسكەري سەرىكتەستىگى سياقتى ماسەلەلەر ەۋروپانىڭ تەگەرانمەن تولىققاندى جاقىنداسۋىنا ءالى دە توسقاۋىل بولىپ قالا بەرەدى.

Mezgil.kz