ا ق ش پەن قىتاي قارىزى ب ۇ ۇ بيۋجەتىن قيىن جاعدايعا قالدىردى

استانا. KAZINFORM - ب ۇ ۇ- نىڭ باقىلاۋشىسى قىزمەتىن اتقاراتىن ب ۇ ۇ باس حاتشىسىنىڭ كومەكشىسى چاندرۋ راماناتان 2026 جانە 2027-جىلدارعا ارنالعان بيۋجەتتى، سونداي-اق ب ۇ ۇ الدىندا تۇرعان ماسەلەلەردى جاريالادى، دەپ حابارلايدى Kazinform اگەنتتىگىنىڭ ۆاشينگتونداعى ءتىلشىسى.

ا
Фото: webtv.un.org

ب ۇ ۇ بيۋجەتى كىرىس قاراجاتتىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە بايلانىستى قاتتى قىسىمعا ۇشىرادى. جالپى تۇراقتى بيۋجەت جانە بەيبىتشىلىكتى قولداۋ بيۋجەتى قىسقارتىلدى جانە مۇشە مەملەكەتتەردەن جينالماعان جارنالارعا بايلانىستى تولىق ورىندالمايدى.

- بەيبىتشىلىكتى قولداۋ بيۋجەتىنە قاتىستى مۇشە مەملەكەتتەر 5,1 ميلليارد دوللارلىق بيۋجەتتى بەكىتتى، بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا شامامەن 550 ميلليون دوللارعا نەمەسە 9,7 پايىزعا از، - دەدى چاندرۋ راماناتان.

ب ۇ ۇ وكىلى مانداتتىڭ وزگەرۋىنە جانە 1100 دەن استام ازاماتتىق لاۋازىمداردىڭ قىسقارۋىنا بايلانىستى بيۋجەتتىڭ ناقتى قىسقارۋى 14 پايىزعا نەمەسە شامامەن 752 ميلليون دوللارعا باعالانعانىن اتاپ ءوتتى.

بيۋجەتتىڭ نەگىزگى ماسەلەسى تەك ونىڭ كولەمىندە عانا ەمەس، سونىمەن قاتار قولما-قول اقشا اعىنىنداعى الشاقتىقتا دا: ءتىپتى بەكىتىلگەن شىعىنداردى دا ۋاقىتىندا تولىق قارجىلاندىرۋ مۇمكىن ەمەس.

ناتيجەسىندە، ب ۇ ۇ بيۋجەتى «وتىمدىلىك تاپشىلىعىنا» تاپ بولدى: فورمالدى تۇردە ول بەكىتىلگەن، ءبىراق ءىس جۇزىندە ونى جۇزەگە اسىرۋ شەكتەۋلى.

جاڭا قارجىلىق رەفورما مىندەتتەمەلەردى كەلەسى جىلعا اۋىستىرۋ ارقىلى تاپشىلىقتىڭ ناشارلاۋىنا جول بەرمەيدى، ءبىراق بيۋجەت تۇراقتىلىعى ءالى دە مۇشە مەملەكەتتەر جارنالارىن ۋاقتىلى جانە تولىق تولەۋىنە بايلانىستى.

چاندرۋ راماناتان مۇشە مەملەكەتتەر قابىلداعان قارجىلىق رەفورما جاعدايدىڭ اۆتوماتتى تۇردە ناشارلاۋىنا جول بەرمەگەنىن اتاپ ءوتتى: ەندى ب ۇ ۇ ءىس جۇزىندە الماعان قاراجاتتى مەملەكەتتەرگە قايتارۋعا مىندەتتى ەمەس. الايدا، رەفورما نەگىزگى ماسەلەنى شەشپەيدى: ۇيىمنىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋى ءالى دە مۇشە مەملەكەتتەردىڭ قارجىلىق مىندەتتەمەلەرىن تولىق جانە ۋاقتىلى ورىنداۋىنا بايلانىستى.

- مىسالى، جەلتوقساندا اقشا تەك تولىق تولەگەندەرگە عانا قايتارىلدى. بۇل قاراپايىم مىسال، - دەپ اتاپ ءوتتى چاندرۋ راماناتان.

ب ۇ ۇ باس حاتشىسىنىڭ كومەكشىسى ب ۇ ۇ- نىڭ قارجىلىق جاعدايى كوبىنەسە ەكى ءىرى ەلدىڭ - ا ق ش پەن قىتايدىڭ جارنالارىن ۋاقتىلى تولەۋىنە بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، قىتايدىڭ تۇراقتى بيۋدجەتتىك تولەمدەر بويىنشا 428 ميلليون دوللار جانە بەيبىتشىلىكتى قولداۋ بيۋجەتتىك تولەمدەر بويىنشا شامامەن 65 ميلليون دوللار قارىزى بار. ب ۇ ۇ قىتايدىڭ جىل سوڭىنا دەيىن ءوز مىندەتتەمەلەرىن تولىق ورىندايدى دەپ كۇتەدى، ال كەيبىر قاراجات تامىز ايىنىڭ سوڭىندا نەمەسە قىركۇيەك ايىندا كەلەدى.

- ءبىز بۇل 428 ميلليون دوللار قىركۇيەكتە نەمەسە ودان ەرتەرەك تولەنەدى دەپ كۇتەمىز. ولار مىندەتتى تۇردە تولىق سومانى تولەيدى. ولار بىزگە بەيبىتشىلىكتى قولداۋ ءۇشىن ءالى دە شامامەن 65 ميلليون دوللار قارىز، - دەدى چاندرۋ راماناتان.

ا ق ش- پەن جاعداي كۇردەلىرەك. جىل باسىندا تۇراقتى بيۋجەتتىك بەرەشەگى شامامەن 1,5 ميلليارد دوللاردى قۇرادى، 767 ميلليون دوللار كولەمىندەگى جاڭا جارنالاردى باعالاۋدان كەيىن بۇل 2 ميلليارد دوللاردان استى. ا ق ش تەك شامامەن 160 ميلليون دوللار اۋداردى. دەمەك، جالپى قارىز ەكى ميلليارد دوللاردان اسادى. امەريكا قۇراما شتاتتارىنان تاعى ءبىر تولەم جاسالعان جوق، سودان كەيىن قارىز شامامەن 1,3-1,4 ميلليارد دوللارعا دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن. جىل باسىندا ا ق ش- تىڭ بەيبىتشىلىكتى قولداۋ بيۋجەتتىك قارىزى شامامەن 995 ميلليون دوللاردى قۇرادى.

امەريكا شامامەن 680 ميلليون دوللار تولەدى. جىل سوڭىنا دەيىن قارىز شامامەن 1,7-1,8 ميلليارد دوللاردى قۇرايدى دەپ بولجاندى (جاڭا جيناقتاردى ەسكەرە وتىرىپ).

ب ۇ ۇ وكىلىنىڭ ايتۋىنشا، ۇيىمنىڭ قارجىلىق داعدارىسسىز جۇمىسىن جالعاستىرۋ مۇمكىندىگى ا ق ش پەن قىتايدان قاراجات الۋعا بايلانىستى. بۇل ەكى ەل ب ۇ ۇ- نىڭ تۇراقتى بيۋجەتىنىڭ شامامەن 42 پايىزىن قامتاماسىز ەتەدى، سوندىقتان ولاردىڭ تولەمدەرىنىڭ كەشىگۋى قىركۇيەك ايىنىڭ باسىندا وتىمدىلىكتىڭ تاپشىلىعىنا اكەلۋى مۇمكىن. ەكى ەل دە جىل سوڭىنا دەيىن قاراجات اۋدارسا دا، ۇيىم جىلدى ءىس جۇزىندە قارجىلىق رەزەرۆتەرسىز اياقتايدى.

بۇعان دەيىن ا ق ش پەن قىتايدىڭ جارنالارىن توقتاتا تۇرۋىنا بايلانىستى ب ۇ ۇ بانكروتتىققا ۇشىراۋى مۇمكىن ەكەندىگى حابارلانعان بولاتىن.