ا ق ش اسكەرى يرانداعى نىساندارعا كەزەكتى رەت سوققى جاسادى، مۇناي باعاسى كۇرت ءوستى

ا ق ش قارۋلى كۇشتەرىنىڭ ورتالىق قولباسشىلىعى (CENTCOM) X الەۋمەتتىك جەلىسىندە جاريالاعان مالىمدەمەسىندە سوققى جاساۋ تۋرالى بۇيرىقتى ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ ءوزى بەرگەنى ايتىلدى. اسكەريلەر جاڭا شابۋىلداردىڭ ناقتى قانداي نىساندارعا باعىتتالعانىن جاريالاعان جوق.

ءبىر كۇن بۇرىن CENTCOM ورمۋز بۇعازىنداعى ساۋدا كەمەلەرىنە جاسالعان شابۋىلدارعا جاۋاپ رەتىندە يرانداعى 80 نەن استام نىسانعا سوققى بەرگەنىن حابارلاعان ەدى.

ا ق ش اسكەرى يراننىڭ اۋە قورعانىسى جۇيەلەرىن، باسقارۋ جانە بايلانىس جەلىلەرىن، جاعالاۋداعى راديولوكاتسيالىق قوندىرعىلارىن، كەمەگە قارسى زىمىران كەشەندەرىن، سونداي- اق يسلام رەۆوليۋتسياسى ساقشىلار كورپۋسىنىڭ (ك س ي ر) 60 تان استام كاتەرىن نىساناعا العان.

جاڭا شابۋىلدار تۋرالى حابارلانار الدىندا ۆاشينگتون ەكى اپتادان ءسال استام ۋاقىت بۇرىن توقتاتىلعان يران مۇنايىنا قاتىستى سانكسيالاردى قايتا كۇشىنە ەنگىزدى.

ا ق ش سوققىلارىنان كەيىن يران بيلىگى ۆاشينگتوندى ورمۋز بۇعازىنداعى ەركىن كەمە قاتىناسى تۋرالى مەموراندۋمنىڭ بەسىنشى تارماعىن بۇزدى دەپ ايىپتادى.

يران سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وكىلى يسمايل باگايدىڭ ايتۋىنشا، ا ق ش ءبىرجاقتى ارەكەتتەرى مەن يرانعا قارسى اگرەسسيالىق قادامدارى ارقىلى كەلىسىمدى ءىس جۇزىندە بۇزعان.

- يران ءوزىنىڭ ەگەمەندىگى مەن ۇلتتىق مۇددەسىن قورعاۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارانى قابىلدايدى، - دەپ جازدى ول X الەۋمەتتىك جەلىسىندە.

يران بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا، تەگەران ا ق ش-تىڭ العاشقى سوققىلارىنا جاۋاپ شارالارىن جاريالادى.

كۋۆەيت پەن باحرەين دە يران تاراپىنان اتقىلاۋ بولعانىن حابارلادى. بۇل شابۋىلدار ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى يسلام ريەۆوليۋتسياسى ساقشىلار كورپۋسى ءوز موينىنا الىپ، ولار ا ق ش-تىڭ حورموزگان جانە ماحشاحر پروۆينسيالارىنداعى جاعالاۋداعى بازالار مەن ازاماتتىق نىساندارعا جاساعان اۋە شابۋىلدارىنا جاۋاپ رەتىندە كۋۆەيت پەن باحرەيندەگى امەريكالىق اسكەري نىساندارعا باعىتتالعانىن مالىمدەدى.

ناتو سامميتى اياسىندا 8-شىلدەدە جۋرناليستەردىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرگەن ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يرانمەن اراداعى ءبىتىم مەن اسكەري ءىس-قيمىلدى توقتاتۋ تۋرالى مەموراندۋمنىڭ ەندى كۇشىندە ەمەس ەكەنىن ايتتى.

- مەنىڭشە، ونىڭ ءبارى اياقتالدى. ولارمەن ەندى ەشقانداي بايلانىس جاساعىم كەلمەيدى، - دەدى ترامپ.

ول يران وكىلدەرىمەن كەز كەلگەن بايلانىستى ۋاقىت جوعالتۋ دەپ باعالادى. سونىمەن بىرگە ا ق ش پرەزيدەنتى كەلىسسوز جۇرگىزۋشىلەرى قالاسا، يرانمەن ديالوگتى جالعاستىرۋىنا كەدەرگى كەلتىرمەيتىنىن مالىمدەدى.

ا ق ش-تىڭ يرانعا جاڭا سوققىلارىنان كەيىن مۇناي باعاسى كۇرت ءوستى.

ا ق ش-تىڭ يرانداعى نىساندارعا جاڭا سوققى جاساۋىنا بايلانىستى الەمدىك مۇناي باررەلىنىڭ باعاسى ءبىر دوللاردان استام سوماعا قىمباتتادى، دەپ حابارلايدى Reuters.

سارسەنبى كۇنى مۇنايدىڭ ەكى نەگىزگى ەتالوندىق ماركاسى سوڭعى ەكى اپتادان استام ۋاقىتتاعى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە جابىلدى. بۇعان ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ يرانعا قارسى جاڭا سوققىلار جاسالۋى مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەۋى اسەر ەتتى.

سونىمەن قاتار ترامپ يرانمەن ۋاقىتشا جاسالعان سوعىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلىسىمنىڭ «اياقتالعانىن» ايتقانىمەن، تولىق اۋقىمدى سوعىس بولمايتىنىن جەتكىزدى.

Brent ماركالى مۇناي فيۋچەرستەرى ءبىر باررەلىنە 79,28 دوللارعا دەيىن كوتەرىلدى. ساۋدا سەسسياسىنىڭ سوڭىندا بۇل كورسەتكىش 5 پايىزدان استام ءوسىپ، 78,02 دوللاردى قۇرادى.

ال امەريكالىق West Texas Intermediate (WTI) ماركالى مۇناي فيۋچەرستەرىنىڭ ءبىر باررەلىنىڭ باعاسى 74,76 دوللارعا جەتتى. بۇل الدىڭعى سەسسياداعى 73,52 دوللارلىق جابىلۋ باعاسىنان جوعارى.

ا ق ش قارۋلى كۇشتەرىنىڭ ورتالىق قولباسشىلىعى (CENTCOM) سارسەنبى كۇنى ورمۋز بۇعازى ارقىلى كەمەلەردىڭ كەدەرگىسىز قوزعالىسىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا يرانعا قارسى جاڭا سوققىلار باستالعانىن حابارلادى.

Reuters اگەنتتىگىنە پىكىر بىلدىرگەن امەريكالىق شەنەۋنىكتىڭ ايتۋىنشا، ا ق ش-تىڭ بۇل جولعى وپەراتسياسى سەيسەنبى كۇنگى شابۋىلداردان اۋقىمدىراق بولادى.

يراندىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بەندەر-ابباس، ءابۋ-مۋسا، بۋشەر جانە ەلدىڭ باسقا دا اۋداندارىندا جارىلىستار بولعانىن حابارلادى.

جاڭا سوققىلار ورمۋز بۇعازىنداعى كەمەلەرگە يران جاساعان شابۋىلداردان كەيىنگى شيەلەنىستىڭ كۇشەيۋىنەن سوڭ جاسالدى. وسى وقيعالاردان كەيىن ا ق ش وتكەن ايدا تاراپتار اراسىنداعى ۋاقىتشا كەلىسىم اياسىندا قابىلدانعان يران مۇنايىن ساتۋعا قاتىستى سانكسيالاردى جەڭىلدەتۋ تۋرالى شەشىمنىڭ كۇشىن جويدى.

سارسەنبى كۇنى يران باحرەين مەن كۋۆەيتتەگى امەريكالىق اسكەري نىساندارعا سوققى جاساعانىن مالىمدەدى. بۇعان جاۋاپ رەتىندە ا ق ش جاڭا شابۋىلدار ۇيىمداستىردى.

يرانمەن قاقتىعىس باستالعانعا دەيىن ورمۋز بۇعازى ارقىلى الەمدىك مۇناي جەتكىزىلىمىنىڭ شامامەن بەستەن ءبىرى تاسىمالداناتىن. سوندىقتان تەگەراننىڭ وسى تەڭىز جولىن باقىلاۋى قاقتىعىستاعى نەگىزگى تەتىكتەردىڭ ءبىرى سانالادى.

سەيسەنبى كۇنى ەكى تانكەرگە جاسالعان شابۋىلدان كەيىن تەڭىز قاۋىپسىزدىگى ورگاندارى ورمۋز بۇعازى ارقىلى وتەتىن كەمەلەر ءۇشىن قاۋىپ دەڭگەيىن «ەلەۋلى» دەڭگەيگە دەيىن كوتەردى.