الەمدەگى حالقى ەڭ كوپ 5 قالا

قازىرگى ۋاقىتتا الەمدە 5 ميلليوننان استام حالقى بار 80 نەن استام قالا بار. بۇل كورسەتكىش قازىر قالىپتى سانالادى. سەبەبى، الەمدە 20 ميلليوننان حالقى بار ءىرى مەگاپوليستەر دە بار.

1. توكيو (جاپونيا): 38 ميلليون

كەيبىرەۋلەر جاپونيا استاناسىن الەمدەگى ەڭ قاربالاس قالا ەمەس دەپ ايتۋى مۇمكىن. ويتكەنى Google بۇل جەردە نەبارى 14 ميلليون ادام تۇرادى دەيدى. الايدا جاپونيانىڭ ەڭ دامىعان بولىگى ۇلكەن توكيودا 38 ميلليوننان استام حالىق تۇرادى، ويتكەنى ول توكيودان باسقا تيبا، كاناگاۆا جانە سايتاما اكىمشىلىك بولىمدەرىن قامتيدى. جوعارى تەحنولوگيالىق جانە بۇرىنعى ساۋلەت داستۇرلەرىن بىرىكتىرەتىن قالا 1603-جىلى قۇرىلعان جانە ەلدىڭ باستى مادەني، قارجىلىق جانە ساياسي ورتالىعى بولىپ تابىلادى.

توكيودا تاۋ شىڭدارىن باعىندىرۋ ارقىلى ءوزىڭىزدى قۋانتا المايسىز جانە ىستىق جاعاجايلار جوق. حالقى تىعىزدىعى جاعىنان ونىڭ قاسىندا الماتى «شولگە» ۇقسايدى. بۇل قالا ءوزىنىڭ باي تاريحىمەن، جارقىن كوشەلەرىمەن جانە جوعارى تەحنولوگيالارىمەن ادامداردى تارتادى. سونداي-اق، توكيو وتە قاۋىپسىز قالا، تۇندە ءبىر توپ ماس جىگىتتەردى كەزدەستىرسەڭىز دە، ولار سىزدەن كەشىرىم سۇراپ، جولىن جالعاستىرادى.

2. دەلي (ءۇندىستان): 28 ميلليون

دەلي - ءۇندىستانداعى ەڭ كونە قالالاردىڭ ءبىرى. ول ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى 500 جىلدان باستالادى جانە قازىر ءۇندىستانداعى سەگىز قالادان تۇراتىن ءارتۇرلى داۋىرلەردىڭ ەسكەرتكىشتەرى ورنالاسقان. وكىنىشكە قاراي، كوپتەگەن ءىرى قالالار سياقتى دەلي دە قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىنان زارداپ شەگەدى. ەڭ باستىسى، اۋانى اۆتوكولىكتەر لاستايدى، سوندىقتان ءۇندىستان ۇكىمەتى بولاشاقتا ادامداردى ەلەكترلى كولىككە كوشىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. تولىق ءومىر سۇرۋگە قاجەتتى ينفراقۇرىلىمى جوق قيراندىلاردىڭ تۇرعىندارى دا قورشاعان ورتانى قاتتى ۋلايدى. تۇرعىندار كوبىنەسە قالدىقتاردى، سونىڭ ىشىندە پلاستماسسا جانە باسقا دا زياندى زاتتاردى جاعادى.

دەليدە كوپتەگەن كورىكتى جەرلەر بار. بۇعان مىسال رەتىندە 12 گەكتار اۋماقتى الىپ جاتقان اكشاردحام كەشەنىن كەلتىرۋگە بولادى. نەگىزگى قۇرىلىم ءارتۇرلى ۇندىلىك ستيلدەردى بىرىكتىرەدى جانە ادەمى باقتارمەن قورشالعان. جەرگىلىكتى كول سۋى ەلدىڭ ءار وڭىرىنەن اكەلىنەدى. ۇلكەن كولەمىنە بايلانىستى اكشاردحام عيباداتحانا كەشەنى گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگىزىلگەن.

3. شاڭحاي، قىتاي: 23,4 ميلليون

ول يانتسزى وزەنىنىڭ ءبىر سالاسى بولىپ تابىلاتىن حۋانپۋ وزەنىنىڭ جاعاسىندا ورنالاسقان. قىتاي تەڭىزى مەن تەرەڭ وزەنگە جاقىندىعى ⅩⅤ عاسىردا تەڭىز پورتىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. الايدا كوپكە دەيىن سۇرانىسقا يە بولمادى. ونىڭ دامۋى وتكەن عاسىردا، وزەننىڭ جوعارعى بولىگىندە الليۋۆيالدى قۇمداردىڭ اسەرىنەن كەمە قاتىناسى قيىنداعان كەزدە باستالدى.

شاڭحاي ۇزاق ۋاقىت بويى كونتراباندامەن، ەسىرتكى ساۋداسىمەن جانە قىلمىستىڭ جوعارى دەڭگەيىمەن بايلانىستى تانىلدى. ءبىراق بىرتە-بىرتە ونىڭ كەلبەتى وزگەردى. بۇگىندە ول ازياداعى ەكىنشى، دۇنيە جۇزىندەگى ءتورتىنشى قارجى ورتالىعى. قالادا كوپتەگەن مۇراجايلار، گالەرەيالار، كورمەلەر بار. ولار قىتاي مەن شىعىس ونەرىنە ارنالعان. ارحيتەكتۋرا دا ارتۇرلىلىگىمەن تاڭ قالدىرادى. ءزاۋلىم عيماراتتاردىڭ جانىنان بۋددا جانە حريستيان حرامدارىن، مەشىتتەر مەن سيناگوگالاردى كورۋگە بولادى. ال قالا ورتالىعىنداعى ەدەم باعىندا كۇيبەڭ تىرلىكتى ۇمىتىپ، دەمالۋعا بولادى.

4. سان-پاۋلۋ (برازيليا): 22 ميلليون ادام

اۋماعى 152 شاقىرىم جانە حالقى 22 ميليون ادام، سان-پاۋلۋ وڭتۇستىك جارتى شارداعى حالقى ەڭ كوپ قالا بولىپ تابىلادى. الىپ قالانىڭ كەلبەتى ءارتۇرلى تاريحي كەزەڭدەردىڭ ستيلدەرىن بەينەلەيدى. سونىمەن قاتار، قالا تەحنولوگيالىق جاعىنان جاقسى دامىعان جانە كەيدە عىلىمي-فانتاستيكالىق فيلمدەردەگى بولاشاق قالاعا ۇقسايدى. سونىمەن قاتار، وڭتۇستىك امەريكاداعى ەڭ ءىرى ونەركاسىپ ورتالىعى جانە ەلدەگى ەڭ ۇلكەن اۋەجاي بار ەل رەتىندە تانىمال.

تۋريستەر مەن وسى الىپ قالاعا كوشۋگە بەل بۋعان ادامدار ونى وتە مەيىرىمدى، ادەمى ورمانمەن قورشالعان جارىق، شۋلى جانە ءدامدى حوش ءيىستى جەر دەپ سيپاتتايدى.

5. ىستامبۋل، تۇركيا: 15 ميلليون

قالا ەۋروپا مەن ازيانى ءبولىپ تۇرعان بوسفور بۇعازىنىڭ جاعاسىندا ورنالاسقان. 659-جىلى ۆيزانتيا رەتىندە قۇرىلعان. ول بەس عاسىرعا جۋىق قارا تەڭىزدەن ەگەيگە دەيىنگى ساۋدا جولدارىن باسقاردى. قالا ءبىر ەمەس بىرنەشە رەت جاۋلاردىڭ شابۋىلىن تويتارعان. كەزىندە الەمدەگى قورعانىسى ەڭ مىقتى قۋاتتى قالا سانالدى. سوندىقتان ونى عاسىرلار بويى ەشقانداي ەل جاۋلاپ الا المادى.

الايدا، ءداۋىردىڭ توعىسىندا ونى ريمدىك ساربازدار باسىپ الدى. كەزىندە ريم يمپەرياسىنىڭ استاناسى بولعان. سودان كەيىن ول كونستانتينوپول دەگەن جاڭا اتاۋ الدى. Ⅺ عاسىردىڭ باسىنا دەيىن ۆيزانتيا يمپەرياسىنىڭ استاناسى بولدى. كەيىننەن قالانى كرەست جورىعى اسكەرى توناپ كەتتى. 1453-جىلدان وسمان يمپەرياسىنىڭ استاناسىنا اينالدى.

1930-جىلى ىستامبۇل دەپ وزگەرتىلدى. ەلوردا انكاراعا كوشىرىلگەنىمەن، ول ءالى دە تۇركياداعى ەڭ ءىرى ونەركاسىپتىك، مادەني جانە تۋريستىك قالا بولىپ قالا بەرەدى. ساياحاتشىلاردى ءساندى توپقاپى سارايى، جەر استى تسيستەرنالارى مەن اكۆەدۋكتارى، مەشىتتىڭ قايتالانباس اسەم ديزاينى، تەرراسسالارىنان ادەمى تەڭىز كورىنىسى بار كوپتەگەن ساياباقتار قىزىقتىرادى.

ايتا كەتۋ كەرەك، بۇل قالالاردىڭ جولدارىندا كولىك قوزعالىسى وتە كوپ. دەگەنمەن، بولاشاقتا ءبارى دە وزگەرۋى مۇمكىن، ويتكەنى عالىمدار كولىك قوزعالىسى كوپ قالالارداعى ءومىر جاقىن ارادا تىعىرىققا تىرەلەدى جانە بۇل ماسەلەنى شەشۋدىڭ جولىن ىزدەۋ كەرەك دەپ الاڭدايدى.

massaget.kz