ءار قازاقستاندىق جىلىنا 300-450 كەلى قوقىس شىعارادى
الماتى. قازاقپارات - قازاقستاندا قوقىس وڭدەۋ بيزنەسىنە اقشا سالۋ قانشالىقتى ءتيىمدى؟ قاتتى قالدىقتاردى وڭدەۋ قاشان جولعا قويىلادى؟
وسى جانە وزگە سۇراقتارعا قازاقستاندىق «KazWaste» قالدىقتاردى باسقارۋ قاۋىمداستىعىنىڭ ءتوراعاسى شىنبولات بايقۇلوۆ ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
ازيا دامۋ بانكىنىڭ زەرتتەۋىنشە، قازاقستاندىقتار كۇنىنە 13 مىڭ توننا، جىلىنا 5 ميلليون توننا قوقىس شىعادى. 1 ادامنىڭ ۇلەسىنە جىلىنا 300-450 كەلى قوقىستان كەلەدى.
ال قاتتى قالدىقتاردىڭ تەك %57 ى عانا سورتتالادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، تۇتىنۋ كورسەتكىشى كوبەيگەن سايىن قوقىس كولەمى دە ارتا تۇسپەك.
بۇگىندە قازاقستانداعى قوقىستى قايتا وڭدەۋ نارىعىنىڭ كولەمى 40 ميلليارد تەڭگەگە باعالانىپ وتىر.
شىنبولات بايقۇلوۆ قايتا وڭدەۋ ونەركاسىبىن جولعا قويۋ ءۇشىن تەك قانا مەملەكەتتىڭ كۇشى جەتكىلىكسىز ەكەندىگىن ايتتى. وعان بيزنەس پەن جەكە ادامدار دا اتسالىسۋى كەرەك.
«قازىر تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى وڭدەۋ سالاسىندا وڭ وزگەرىستەر بار. استانادا ارنايى زاۋىت بار. وندا بىرنەشە سەكتسيا اشىلعان. قازىر قاعاز قالدىقتارى وڭدەلىپ جاتسا، جاقىندا بيوقالدىقتار مەن ورگانيكالىق قوقىستى بيووتىنعا اينالدىراتىن سەكتسيا اشىلادى. ەكولوگيالىق كودەكستە ەكىنشى سورتتاعى قالدىقتاردى، قۇرىلىس قالدىقتارىن، اس-اۋقاتتى، پلاستيك پەن قاعازدى كومۋگە تىيىم سالۋ تۋرالى نورما شىقتى. وسى نورما بيزنەستى دە ويلاندىرىپ وتىر. ەندى وندىرۋشىلەر ءوز تاۋارلارىنىڭ قايتا وڭدەلۋى تۋرالى دا ويلانۋى ءتيىس»، - دەدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا، قۇرىلىس سالاسى قالدىقتارىن كومۋگە تىيىم سالۋ 2019-جىلعا كەيىنگە قالدىرىلدى.
الايدا، قازىردىڭ وزىندە قوقىس وڭدەۋ زاۋىتتارى گيپسوكارتون، كىرپىش، بەتوندى سىندىرىپ، وندىرىسكە قايتا سالاتىن قۇرال-جابدىق ساتىلىپ الىنىپ جاتىر.
«بيوگاز وندىرىسىنە دەمەۋقارجى بولىنەدى. بۇل ەنەرگيا ارزان ءارى ءتيىمدى بولماق. ستاتيستيكا بويىنشا استانادا قوقىستاردىڭ %3,5-7 ى عانا قايتا وڭدەلەدى. بۇل جەردە قوقىستىڭ ۇيدەن شىقپاي سورتتالعانى اسا ماڭىزدى. تەمىرتاۋدا بيزنەس قاۋىمداستىق بالاباقشا مەن مەكتەپتەردە قوقىستاردى ەكى جاشىككە سالۋ ءتارتىبىن ەنگىزگەن بولاتىن. ناتيجە جامان ەمەس، العاشقى 1,5 جىلدا قيىن بولدى. كەيىن بالالار بۇل تارتىپكە ۇيرەندى. قوقىس سورتتاۋ قوستانايدا دا جولعا قويىلعان»، - دەدى شىنبولات بايقۇلوۆ.
حالىقتى بۇل تارتىپكە ۇيرەتۋ جولىندا زاڭنامانى قاتايتىپ، بيزنەس قاۋىمداستىق تاراپىنان ىنتالاندىرۋ شارالارىن جۇرگىزۋ ماڭىزدى.
«گەرمانياداعى ارىپتەستەرىمىزبەن كەڭەستىك. ول جاقتا دا بىردەن ءتارتىپ ورناي قويماعان. زاڭنامانى كۇشەيتۋ ارقىلى قازىر گەرمانيادا 4 كونتەينەرلىك جۇيە جۇمىس جاساپ تۇر. سونىمەن قاتار تەز ىدىرايتىن ەكولوگيالىق پاكەتتەر ءوندىرىسى جولعا قويىلعان»، - دەدى ول.
اۆتور: گۇلميرا عوسمانالي