قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 29- شىلدە

اتاۋلى كۇندەر

حالىقارالىق جولبارىس كۇنى

بۇل داتا 2010-جىلى سانكت-پەتەربۋرگتا وسى جىرتقىش جانۋاردىڭ پوپۋلياتسياسىن ساقتاپ قالۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وتكەن «جولبارىس سامميتى» اتتى حالىقارالىق فورۋمدا بەلگىلەندى.

باستامانى ءوز جەرلەرىندە جولبارىستار مەكەندەيتىن 13 مەملەكەت قولدادى.

ەستە قالار وقيعالار

1936 -جىلى بۇكىلوداقتىق ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ قاراعاندى وبلىسىن ءبولۋ تۋرالى قاۋلىسى شىقتى. وسى قۇجاتقا سايكەس، سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى ءبولىنىپ شىقتى جانە قاراعاندى وبلىسىنىڭ ورتالىعى قاراعاندى قالاسى بولىپ بەلگىلەندى.

1936 -جىلى قوستاناي مەن تورعاي گۋبەرنيالارىنىڭ نەگىزىندە قوستاناي وبلىسى قۇرىلدى. ورتالىعى - قوستاناي قالاسى.

1990 -جىلى الماتىداعى مەدەۋ مۇز ايدىنىندا العاش رەت «ازيا داۋىسى» مۋزىكا ونەرىندەگى تانىمال اندەر مەن تالانتتى ورىنداۋشىلاردىڭ ءبىرىنشى حالىقارالىق بايقاۋى ءوتتى.

باس جۇلدەنى وزبەكستاننان كەلگەن «كارس» توبى جەڭىپ الدى. كەيىننەن «ازيا داۋىسى» حالىقارالىق فەستيۆالدار ۇيىمداستىرۋ فەدەراتسياسىنا (ف ي د و ف) مۇشەلىككە قابىلداندى.

«ازيا داۋىسى» حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ جەڭىمپازدارى: 1990 - «كارس» توبى (وزبەكستان)، 1991 - جەنيەۆا كرۋز (فيليپپين)، 1992 - شەحناز (تۇركيا)، 1993 - سارا (موڭعوليا)، 1994 - سۋاۆي (تۇركيا)، 1995 - بارت بيسلي (ا ق ش)، 1996 - باۋىرجان يسايەۆ (قازاقستان)، 1997 - «ەي- ءبي-3» توبى (يندونەزيا)، 1998 - لۋكا سەپە (يتاليا)، 1999 - مانانا دجاپاريدزە (ازەربايجان)، 2000 - مونيكا اگەل (رۋمىنيا)، 2001 - لادين روكساس (فيليپپين)، 2002 - سيتي نۋرحاليزا (مالايزيا)، 2003 - سيۋ يان (قىتاي)، 2004 - نيكو (رۋمىنيا).

اتالعان بايقاۋعا ارنالعان «التىن دومبىرا» جۇلدەسىن العاشقى جىلدارى ماقپال ءجۇنىسوۆا، ناعيما ەسقاليەۆا، 1997-جىلى روزا رىمبايەۆا جەڭىپ الدى.

2000 -جىلى سەمەي پوليگونىنىڭ اۋماعىندا سوڭعى يادرولىق سنارياد جويىلدى. ۇزاق جىلدار بويى قاسىرەت شەككەن قازاقستان حالقى حالىقارالىق اتوم زاردابىنىڭ بۇكىل اۋىرتپالىعىن كوتەرىپ كەلدى. 45 جىل بويى سەمەي دالاسىندا 459 يادرولىق جارىلىس، سونىڭ ىشىندە اۋادا 113 جارىلىس جاسالدى.

راديواكتيۆتىك ساۋلەدەن زارداپ شەككەن جارتى ميلليوننان استام قازاقستاندىقتىڭ دەنساۋلىعى يادرولىق قارۋلانۋدىڭ قۇرباندىعىنا شالىندى.

2005 -جىلى ەلوردادا جاڭا ساياباق اشىلدى. ول قازاقستان سپورت كەشەنىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان. جالپى اۋماعى 11,32 گ ا قۇرايدى. ساياباقتا 2800 شارشى مەترگە گۇل، 1800 اعاش كوشەتى وتىرعىزىلعان. 2146 شارشى مەتردى قۇرايتىن بالالارعا ارنالعان ويىن الاڭدارى مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان ويىن الاڭدارى دا بار.

2010 -جىلى پولشانىڭ بالتىق جاعالاۋىنداعى لەنبە كۋرورتتىق قالاشىعىندا قازاقستانعا ارنالعان كورمە ءوتتى. بۇل پولشالىق قالا ءۇشىن كورمەنىڭ ەرەكشە ەكسپوناتى باي جابدىقتارعا تولى قازاقتىڭ ناعىز كيىز ءۇيى بولدى. سونداي-اق «استانا - بولاشاقتىڭ قالاسى» جانە «قازىرگى قازاقستان» فوتوكورمەلەرى ۇيىمداستىرىلدى. كورمە اياسىندا قازاقتىڭ مۋزىكا ونەرىن زەرتتەۋشى الەكساندر زاتايەۆيچتىڭ «قازاق حالقىنىڭ 1000 ءانى» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى تاعى ءبىر ايتۋلى ءسات بولدى.

2013 -جىلى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ شەشىمىمەن استانادا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ - «جەل ەنەرگياسى» جاڭا لوگوتيپى بەكىتىلدى.

2017 -جىلى قىتايدىڭ حاوديان پوليگونىندا وتكەن «دەسانت جاساعى» بايقاۋىنىڭ العاشقى كەزەڭىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ كومانداسى ۇزدىك ۇشتىككە ەندى.

2018 -جىلى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ قورىنان پاۆلودار وبلىسىنىڭ باياناۋىل اۋدانىنا ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەيەۆ جازعان قۇجاتتار اكەلىندى. مۇراجايعا كەلۋشىلەردىڭ نازارىنا ءماشھۇر ءجۇسىپ كونە اراب جازۋىمەن جازىپ كەتكەن 14 قۇجات ۇسىنىلدى.

2019 -جىلى قاراعاندى وبلىسىنىڭ شەت اۋدانىندا ارحەولوگتار ەجەلگى قالانىڭ ورنىن تاپتى. اۋقىمدى عىلىمي زەرتتەۋلەر اقكەزەڭ قونىسى ورنالاسقان اۋماقتا جۇرگىزىلدى. اقكەزەڭ — قازاقستان اۋماعىنداعى قولا ءداۋىرىنىڭ ەڭ ءىرى قونىستارىنىڭ ءبىرى. بۇل جەردە 80 تاستان قالانعان عيماراتتار مەن تۇرعىن ءۇي قالدىقتارى تۇرىندەگى ۇيىندىلەر تابىلعان.

قونىستىڭ اۋدانى 10 گەكتاردى قۇرايدى. اقكەزەڭنىڭ كولەمى جانە ونىڭ كەيبىر قۇرىلىستارىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى وسى ارحەولوگيا ەسكەرتكىشىنىڭ پروتوۋربانيستىك سيپاتى تۋرالى گيپوتەزانى ۇسىنۋعا مۇمكىندىك بەردى. اقكەزەڭ قورىمىن زەرتتەۋ بارىسىندا 306 شارشى مەتر اۋماقتا قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.

ناتيجەسىندە كولەمى 13*12 م اۋقىمدى قۇرىلىس زەرتتەلدى. بۇل قۇرىلىستىڭ ىرگەتاسى سالماعى جارتى تونناعا دەيىن جەتەتىن تاس پليتالارمەن جابىلعان. ماماندار بۇل عيمارات قوعامدىق ورىن بولعانىنا سەنىمدى.

ول جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ جينالاتىن، ءدىني راسىمدەر وتكىزەتىن جەرى بولعان. ءدال وسىنداي قوعامدىق قۇرىلىس نىساندارى قالالاردى اۋىلدىق مەكەندەردەن ەرەكشەلەگەن.