قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 24- شىلدە
ەستە قالار وقيعالار
1824-جىلى ورال قالاسىنداعى «حان توعايىندا» جاڭگىر بوكەي ۇلى حان بولىپ جاريالاندى.
1944 -جىلى قازاق س س ر حالىق كوميسسارلارى كەڭەسى «1944-جىلى قازاننىڭ 1 ىندە الماتى مەملەكەتتىك ونەر ينستيتۋتىن اشۋ تۋرالى» قاۋلى قابىلدادى.
اتالمىش مەكەمە الماتىنىڭ مۋزىكالىق-حورەوگرافيالىق كومبيناتى نەگىزىندە قۇرىلدى. سوندىقتان كومبينات ديرەكتورى ي. كرۋگليحين العاشقى رەكتورى مىندەتىن اتقاردى.
1945 -جىلى كونسەرۆاتورياعا قۇرمانعازى ەسىمى بەرىلىپ، باسشىلىققا احمەت جۇبانوۆ كەلدى.
2001 -جىلى قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسى بىشكەك قالاسىنداعى ەمەندى باقتا جازۋشى مۇحتار ومارحان ۇلى اۋەزوۆ ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى.
2007 -جىلى پاۆلوداردا قازاقتىڭ كاسىپقوي حالىق اسپاپتار وركەسترى قۇرىلدى. ۇجىم رەپەرتۋارىندا ۇلتتىق جانە شەتەلدىك كومپوزيتورلاردىڭ تۋىندىلارى بار.
2007 -جىلى بەيجىڭدە ق ح ر ۇلتتار ىستەرى جونىندەگى كوميتەتىنىڭ باسپاحاناسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، دراماتۋرگ، جازۋشى راحىمجان وتاربايەۆتىڭ «سوعىستىڭ سوڭعى بومباسى» اتتى اڭگىمەلەر جيناعى قازاق (توتە جازۋ) جانە قىتاي تىلىندە جارىق كوردى.
تۇساۋكەسەر راسىمىنە زيالى قاۋىم، قىتايداعى قازاق دياسپوراسى، قىتايدىڭ جانە شىڭجاڭ جازۋشىلار وداعى، قىتاي ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى، ق ح ر ۇلتتار ىستەرى جونىندەگى كوميتەتى اۋدارما بيۋروسىنىڭ، قىتايدىڭ ورتالىق راديوسىنىڭ جانە تاعى دا باسقا مەديا قۇرىلىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
2009 -جىلى اتىراۋدا حيۋاز دوسپانوۆا اتىنداعى جاڭا زاماناۋي مۇز ايدىنى سارايى پايدالانۋعا بەرىلدى. جاڭا سپورت كەشەنىنىڭ كولەمى 1800 شارشى مەتردەن استام اۋماقتى الىپ جاتىر، وندا جاتتىعۋلارمەن قاتار كوماندالىق جارىستار وتكىزىلەدى.
حيۋاز قايىر قىزى دوسپانوۆا (1922-2008) - قازاقتىڭ تۇڭعىش ۇشقىش قىزى. اتىراۋ وبلىسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ۇلى وتان سوعىسىندا اسكەري ۇشاقپەن اسپان تورىندە ەرلىگىمەن تانىلعان، ال سوعىستان كەيىنگى بەيبىت ومىردە قايراتكەرلىگىمەن دارالانعان قازاقتىڭ قاھارمان قىزى.
وجەتتىلىگى مەن ەرلىگى ءۇشىن قىزىل جۇلدىز، Ⅱ دارەجەلى وتان سوعىسى، قىزىل تۋ وردەندەرىمەن جانە كوپتەگەن مەدالدارمەن ماراپاتتالعان. ۇلى جەڭىستىڭ 60 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا سوعىس ارداگەرى، ۇشقىش قىز حيۋاز دوسپانوۆاعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن «حالىق قاھارمانى» اتاعى بەرىلدى.
اتىراۋ قالاسىندا ەسكەرتكىش ورناتىلىپ، ونىڭ ەسىمى ءبىر كوشەگە بەرىلگەن.
2009 -جىلى امەريكانىڭ نيۋ-پورت قالاسىندا (رود-ايلەند شتاتى) ا ق ش- تاعى ەڭ بەدەلدى ءارى الەمدەگى ەڭ ءىرى مۋزىكا فەستيۆالى ءوتتى. وعان قازاقستاندىق بەلگىلى سكريپكاشى مارات بيسەنعاليەۆ قاتىستى. الەم جۇرتشىلىعىنا ءوزىن تەك قازاقستاندىق مۋزىكانتپىن دەپ تانىستىراتىن سكريپكاشى نيۋ-پورتتا سەزار فرانك، ريحارد شتراۋس، كارل دجەنكينس شىعارمالارىمەن قاتار قازاق كومپوزيتورى مۇقان تولەبايەۆتىڭ «پوەماسىن» دا ورىندادى.
2010 -جىلى الماتى مەملەكەتتىك قۋىرشاق تەاترى پراگاداعى XIV دۇنيەجۇزىلىك قۋىرشاق ونەرى فەستيۆالىندە (World festival of puppert art-Prague 2010) گران-پري يەگەرى اتاندى.
قازاقستاندىق ۇجىم «ۇزدىك تەاترالدىق بەزەندىرۋ (دەكوراتسيا) مەن قۋىرشاق ديزاينى» اتالىمىندا ۇزدىك اتاندى. بايقاۋعا قاتىسۋعا 217 ءوتىنىش ءبىلدىرىلدى. 27 ەلدەن 38 ۇمىتكەر قاتىستى. الماتىلىقتار «قاڭباق شال» ەرتەگىسىنىڭ جەلىسى بويىنشا قويىلىم قويدى.
2010 -جىلى وسكەمەننىڭ كومسومولسكيي ارالىندا ورنالاسقان مەموريالدىق مۋزەي-كەشەنىندە «بۋينيچەسكوە پولە» بەلارۋس مەموريالىنان توپىراق سالۋ سالتاناتتى ءراسىمى ءوتتى.
بەلارۋستا جەرلەنگەن كوپتەگەن ساربازدار اراسىندا قازاقستاندىقتار، سوۆەت وداعىنىڭ باتىرلارى: ابدۋللا جانزاقوۆ، قازىبەك نۇرجانوۆ، ىدىرىس ورگەنشىبايەۆ، ۆاسيلي چەبوتاريەۆ، فەدور وزيميتەل، سۇندەتقالي ەسقاليەۆ بار.
2014 -جىلى 10 ادامنان تۇراتىن ءبىر توپ قازاقستاندىق شوقان ءۋاليحانوۆ ءجۇرىپ وتكەن باعىت بويىنشا ەكسپەديتسياعا شىقتى. ماقسات - شوقان ءۋاليحانوۆتىڭ باعىتىن زەرتتەۋ. ەكسپەديتسياعا قاتىسۋشىلار ماحمۇد قاشعاري مەن ءجۇسىپ بالاساعۇن جەرلەنگەن جەرلەردە بولدى. ەكسپەديتسيا ناتيجەسى بويىنشا فوتوالبوم-كىتاپ جاريالاندى.
ەكسپەديتسيا باعىتىنىڭ قاشىقتىعى 6000 كيلومەتردى قۇرادى: ءۇرىمجى - قاراشاھار - قورلا - كۋچار - اقسۋ - قاشقار - ارتۋش- يانگيسار - جاركەنت - قاعالىق - حوتان - قاشقار - تۇراعات - نارىن - تاش- رابات- بىشكەك.
2017 -جىلى ۇلى وپەرا ءانشىسى جانە ديريجەر پلاسيدو دومينگونىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن الەمدەگى ەڭ تانىمال «وپەراليا» ۆوكالشىلار كونكۋرسى العاش رەت قازاقستاندا Astana Opera ساحناسىندا ءوتتى. وعان 18-32 جاس ارالىعىنداعى كەز كەلگەن ءانشى قاتىستى.
استاناعا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 40 تالانتتى ۆوكالشى كەلدى. جالپى سىيلىق قورى 180000 دوللاردى قۇرايدى. 2019 -جىلى «Kolkata Shorts International Film Festival» VIII حالىقارالىق كينو فەستيۆالىندە قازاقستاندىق رەجيسسەر كاميللا ابدەلدينوۆانىڭ «ءدام ءتۇسى» قىسقامەتراجدى دەرەكتى فيلمى «ۇزدىك دەرەكتى فيلم» اتاندى.
«ءدام ءتۇسى» فيلمى «قازاقستاننىڭ تۇركى حالىقتارى» تسيكلىنا كىرەدى. بۇل كارتينا قازاقستاندا تۇراتىن كوپۇلتتى تۇركى ەتنوستارىنا ارنالعان.
