قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 21- شىلدە

ەستە قالار وقيعالار

1917-جىلى ورىنبور قالاسىندا I جالپى قازاق سەزى ءوتىپ، وندا قازاق ينتەلليگەنتسياسىنىڭ وكىلدەرى «الاش» پارتياسىن قۇرۋ تۋرالى شەشىم شىعاردى.

1917-جىلى 21-26- شىلدە ارالىعىندا اقمولا، سەمەي، تورعاي، ورال، جەتىسۋ، سىرداريا، فەرعانا، وبلىستارىنان جانە بوكەي ورداسىنان 20 دان استام وكىلدەر قاتىسۋىمەن ورىنبوردا تۇڭعىش سەز ءوتتى.

وعان حالەل دوسمۇحامەدوۆ ءتوراعالىق ەتىپ، حاتشىلىعىن احمەت بايتۇرسىن ۇلى، ءمىرجاقىپ دۋلاتوۆتار اتقاردى.

ءبىرىنشى جالپى قازاق سەزىنىڭ كۇن تارتىبىنە سول تاريحي كەزەڭدەگى ەلدىڭ الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق-ساياسي ومىرىنە قاتىستى ءبىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەلەر قويىلدى.

ولاردىڭ اراسىندا: 1. مەملەكەتتىك قۇرىلىس. 2. قازاق اۆتونومياسى. 3. جەر ماسەلەسى. 4. حالىق ميليتسياسى. 5. زەمستۆو. 6. وقۋ ماسەلەسى. 7. سوت ماسەلەسى. 8. ءدىن ماسەلەسى. 9. ايەل ماسەلەسى. 10. بۇكىل رەسەيلىك قۇرىلتاي جينالىسى. 11. بۇكىل رەسەيلىك مۇسىلماندار كەڭەسى. 12. قازاق ساياسي پارتياسى. 13. جەتىسۋ وقيعاسى. 14. كيەۆتە وتەتىن بۇكىل رەسەيلىك فەدەراليستەر سيەزىنە جانە سانكت-پەتەربۋرگتەگى وقۋ كوميسسياسىنا قازاقتان وكىل جىبەرۋ قارالدى.

1958-جىلى قازاق سيمفونيالىق وركەسترى قۇرىلدى.

2005-جىلى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قازاق-ورىس «قاراقوعا» ءبىرىڭعاي باقىلاۋ-وتكىزۋ ورنى اشىلدى. «قاراقوعا» ءبىرىڭعاي باقىلاۋ-وتكىزۋ ورنى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ شەكاراسىندا ورنالاسقان، جالپى الىپ جاتقان ايماعى 320 ك م.

ول حالىقارالىق كوپجاقتى وتكىزۋ ورنى بولىپ تابىلادى. قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى تاۋار الماستىرۋدى جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىسىن ءارى قاراي دامىتۋعا ارنالعان وتكىزۋ ورنى «ءبىر ايالداما» جۇيەسى بويىنشا جۇمىس ىستەي وتىرىپ، تاۋار الماستىرۋ بارىسىن جەڭىلدەتەدى.

2006-جىلى «قازپوشتا» ا ق رەسپۋبليكا ىشىلىك پوشتالىق اينالىمعا جاڭا ماركا شىعاردى. جاڭا شىعارىلىم تانىمال گەولوگ-عالىم، قازاقستانداعى گەومەحانيكانىڭ نەگىزىن سالۋشى، ق ر ۇ عا مۇشەسى، پروفەسسور اقجان ءماشانيدىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان.

ەكىنشى اريستوتەل اتانعان ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ عىلىمي مۇراسىن زەرتتەۋگە بارلىق سانالى عۇمىرىن ارناعان ول - گەولوگيا جانە كەن ىستەرى بويىنشا جارىق كورگەن ءبىرقاتار وقۋ قۇرالدارىنىڭ اۆتورى. 4 بوياۋلى وفسەتتىك تاسىلمەن باسىلعان ماركا 50 مىڭ دانا تارالىممەن شىققان.

2007-جىلى ءا. مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ءبىر توپ قىزمەتكەرى تارازداعى قازبا جۇمىستارىن وتكىزگەن كەزدە، قالا ورتاسىندا ورنالاسقان قاراحان كەسەنەسىنىڭ ماڭىنان مەشىت قالدىقتارىن تاپتى.

مەشىتتىڭ قۇرىلىسىنا قاراعاندا 14- عاسىردا سالىنعانعا ۇقسايدى، سول كەزدە قۇرىلىسقا كىرپىش شيكىزاتىن قولدانعان. سوڭعى يسلامنىڭ مەشىتتەرى تەرراكوتا كىرپىشتەرىنەن كوتەرىلگەن. بۇل عيماراتتىڭ ساقتالىپ قالعان بولىگى - ىرگەسى، ىشكى اتريبۋتيكاسى - وسى جەردە مەشىت بولعانىن دالەلدەيدى، ەندى يسلام ءدىنىنىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قاي ۋاقىتتا پايدا بولعانىن ايتۋعا بولادى.

بۇل مەشىت بۇرىن سالىنعان نەستوريان نەمەسە مانيحەي حرامنىڭ ىرگەسىندە تۇرعىزىلعان.

2010-جىلى وسكەمەندە ۇيلەردى سىرلاۋ كەزىندە جەرگىلىكتى ونەرتاپقىش الەكسەي باشكيرتسيەۆتىڭ نانوتەحنولوگياسى قولدانىلا باستادى. ول اسا ۇساقتاۋ تەحنولوگياسىن ويلاپ تاۋىپ، ونى تسەميانكا دەپ اتادى. بۇل - اكتاس پەن ۇنتاقتالعان كۇيىكتاستان قۇرالعان سۋ وتكىزبەيتىن قۇرىلىس ەرىتىندىسى.

2011-جىلى نۇر-سۇلتان قالاماڭى ايماعىنا 81 ەلدى مەكەن قوسىلدى.

2014 -جىلى استانادا قازاق باس ساۋلەت-قۇرىلىس اكادەمياسىنىڭ ستۋدەنتى سابىرجان الىمجانوۆتىڭ جۇمىسى ۇلكەن تەننيستەن ق ر پرەزيدەنتى كۋبوگىن ازىرلەۋ بايقاۋىندا جەڭىمپاز اتاندى.

تروفەيدە قىراننىڭ قاناتتارى مەن كۇندى بەينەلەنگەن، ول قازاق حالقىنىڭ جانە تەننيس سپورتىنىڭ سيمۆولدارىن بىرىكتىرەدى. ونى چەحيالىق Lasvit كومپانياسىنىڭ ۇستالارى قولدان جاساعان.

الماتىلىق ستۋدەنتتىڭ جوباسى بويىنشا جىلتىر تاستان جانە حرۋستالدان جاسالعان كۋبوك استانا قالاسىندا وتكەن ۇلكەن تەننيستەن حالىقارالىق «پرەزيدەنت كۋبوگى - 2014» تۋرنيرىنىڭ جەڭىمپازىنا بەرىلدى.

2015-جىلى شىمكەنتتە «كۇمىس قىلىش» اتتى كومپيۋتەرلىك انيماتسيا، كينو ادىستەرى قولدانىلعان تۇڭعىش مۋلتفيلم جارىققا شىقتى.

2018 -جىلى ءۇندىستاننىڭ نيۋ-دەلي قالاسىندا ازيانىڭ گرەك-ريم، ەركىن جانە ايەلدەر كۇرەسىنەن جاستار چەمپيوناتى اياقتالدى. وندا سپورتشى يرينا كۋزنەتسوۆا التىن مەدال جەڭىپ الدى.

يرينا كۋزنەتسوۆا - ق ر قورعانىس مينيسترلىگى ارمياسىنىڭ ورتالىق سپورت كلۋبىنىڭ سپورتشىسى. كۋزنەتسوۆا 62 كەلىگە دەيىنگى سالماقتا ونەر كورسەتتى.