قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 20- شىلدە
اتاۋلى كۇندەر
حالىقارالىق شاحمات كۇنى
حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ قۇرىلۋىنا وراي 1966-جىلدان باستاپ اتاپ وتىلەدى. بۇگىنگى تاڭدا اتالعان ۇيىمعا الەمنىڭ 200 گە جۋىق ەل مۇشە.
فەدەراتسيانىڭ ءوز تۋى، ءانۇرانى جانە «ءبىز بارلىعىمىز ءبىر وتباسىمىز» اتتى ۇرانى بار. ويىننىڭ اتاۋى پارسى سوزدەرىنەن شىققان: شاح مات - «بيلەۋشى قايتىس بولدى» دەگەندى بىلدىرەدى.
شاحماتتىڭ وتانى - ءۇندىستان. وندا V عاسىردا چاتۋرانگا ويىنى پايدا بولعان. شاحمات - 64 توردان تۇراتىن تاقتانىڭ ۇستىنە 32 (16 اق جانە 16 قارا فيگۋرا) فيگۋرانى ورنالاستىرۋ ارقىلى وينالاتىن ويىن. ويىننىڭ ماقساتى - قارسىلاسىڭنىڭ كورولىنە مات قويۋ.
حالىقارالىق شاحمات كۇنىندە سايىستار، ويىن-ساۋىق شارالارى وتەدى.
حالىقارالىق تورت كۇنى
قىزىقتى ءارى ازىرگە جاس بولىپ سانالاتىن مەيرام - ەلدەر مەن حالىقتار اراسىنداعى بىرلىك پەن دوستىققا ارنالعان.
2011-جىلى تورت كۇنىن العاش تويلاۋعا بەلسەندى ارالاسقان ازەربايجان، ارمەنيا، بەلارۋس، گرۋزيا، يزرايل، مولداۆيا، رەسەي، ا ق ش، ۋكراينا ەلدەرى حالىقارالىق مەيرامنىڭ نەگىزىن سالۋشىلارعا اينالدى.
بۇل كۇنى الەمدەگى العاشقى ۇجىمدىق «كوپ ۇلتتى» تورت ءپىسىرىلدى. ونى دايىنداۋعا اتالمىش ەلدەردەن كوپتەگەن ادامدار قاتىستى. ولار مەيرامنىڭ سايتىنا وزدەرى پىسىرگەن تورتتاردىڭ سۋرەتتەرىن جىبەرىپ وتىرعان. سودان بەرى تورت كۇنى جىل سايىن اتالىپ وتەتىن ءتاتتى داستۇرگە اينالدى، ال ءار ەلدەن قاتىسۋشىلاردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى.
ەستە قالار وقيعالار
1969 -جىلى دىنمۇحامەد قونايەۆ قاپشاعاي گ ە س- ءى ىرگەتاسىنىڭ سيمۆولدىق پليتاسىن قويدى.
1993 -جىلى ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ تايلاندقا العاش رەت رەسمي ساپارمەن باردى.
2005 -جىلى استانانىڭ كونگرەسس- حوللىندا ەۋروپارلامەنت دەپۋتاتى سترۋان ستيۆەنسوننىڭ سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ قايعى-قاسىرەتىن بەينەلەيتىن «ماڭگىلىك قاسىرەت» اتتى فوتوكورمەسى بولىپ ءوتتى.
بىرنەشە جىل بۇرىن س. ستيۆەنسون سەمەي وڭىرىنە بارىپ، 1000 نان استام فوتوسۋرەت تۇسىرگەن بولاتىن، وندا ادامزاتقا قاستاندىق بولىپ سانالاتىن سىناقتىڭ بۇكىل قورقىنىشى كورسەتىلگەن.
س. ستيۆەنسون سەمەي پوليگونىنىڭ ماسەلەسىنە كوڭىل بولگەنى ءۇشىن «سەمەي قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاعىنا يە بولعان. سونىمەن قاتار، ول كەڭەس يادرولىق سىناق قارۋىنىڭ قۇرباندارى تۋرالى جازعان ماقالالارىنىڭ قالاماقىلارىنا سەمەي قالاسىنداعى ونكولوگيا ورتالىعىنا مەديتسينالىق جابدىق ساتىپ الىپ بەرىپ، سەمەي ءوڭىرىنىڭ تۇرعىندارىنا زاتتاي كومەك كورسەتكەن.
2010 -جىلى استانانىڭ زاماناۋي ونەر مۋزەيىندە قازاقتىڭ ۇلتتىق ويۋ-ورنەگى مەن كالليگرافيا ونەرىنىڭ كورمەسى ءوتتى. ونى كۋالا- لۋمپۋر (مالايزيا) قالاسىنىڭ رەستۋ قورى ۇيىمداستىردى. مالايزيادان كەلگەن دەلەگاتسيا العاش رەت استانادا ەكى جىلدىق زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسىنە اينالعان جاڭا، ەرەكشە قازاق ويۋىن تانىستىردى.
كورمە قوناقتارىنا قازاق ويۋ-ورنەگى، كالليگرافياسى جانە قازاق تىلىندە ازىرلەنگەن قۇران تۋرالى ۆيدەوفيلم كورسەتىلدى.
2011 -جىلى استانادا ق ر تۇڭعىش پرەزيدەنتى مۋزەيىندە «كورولدىك ويىن» كورمەسى اشىلدى. وندا جۇرتشىلىققا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا ۋكراينا، بەلارۋس، ارمەنيا كوشباسشىلارى، بەلگىلى گروسسمەيستەرلەر اناتولي كارپوۆ پەن ۆيشۆاناتان اناند سىيلاعان شاحمات توپتاماسى العاش رەت كورسەتىلدى.
2011 -جىلى پاۆلودارداعى 8№ ليتسەيدىڭ ءبىتىرۋشىسى، «التىن بەلگى» توسبەلگىسىنىڭ يەگەرى جاسلان بارايسوۆ فيزيكادان بانگكوكتا وتكەن بەدەلدى حالىقارالىق وليمپيادادا (IPhO-2011) التىن مەدالدى جەڭىپ الدى. ج. بارايسوۆتىڭ ەسىمى «قازاقستان ءۇمىتى» جانە «دارىندى بالالار - قازاقستاننىڭ بولاشاعى» ەنتسيكلوپەدياسىنا كىرگىزىلدى.
2012 -جىلى زەرەندى اۋدانىنداعى «كوكشەتاۋ» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ «ورماندى بۇلاق» ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ اۋماعىندا اشىق اسپان استىنداعى «ورماندى- بۇلاق» مۋزەيى اشىلدى. مۋزەي «قوشقارباي شاتقالى» تاريحي-تابيعي قورىعىنىڭ اۋماعىندا ورنالاستى.
اتالمىش جەرگە ادامدار شامامەن 10 مىڭ جىل بۇرىن، مەزوليت داۋىرىندە قونىستانعان.
2014 -جىلى بەيجىڭدە العاش رەت دومبىرا كۋرسى اشىلدى. ساباقتى اپتاسىنا ءۇش رەت، 2 ساعاتتان قانداسىمىز مۇرال بيمۇرات ۇلى جۇرگىزدى. ءۇش توپتا 50 شاقتى ادام بولدى، ءبىرىنشى توپتا - تەك قازاقتار، ەكىنشىسىندە - قىتايلىقتار، ءۇشىنشى توپ - ارالاس.
2017 -جىلى بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بايدىبەك اۋدانىندا، ارىس وزەنىنە جاقىن ماڭنان كونە زاماننىڭ تەڭگەسى، استىق ساقتايتىن قۇمىرا، جازۋلار جازىلعان تاقتايشا جانە توپتاستىرا جەرلەنگەن ادامداردىڭ سۇيەگى تابىلدى.
ول زاتتار بۇل جەردە ءبىزدىڭ زامانىمىزدىڭ ءبىرىنشى عاسىرىندا قاڭلى مەملەكەتىنە قاراعان گۇلدەنگەن قالا بولعانىن ايعاقتايدى. قالانىڭ جاسىن انىقتاۋعا مونەتانىڭ سەپتىگى ءتيدى.
