سوعىس. 1945 ج. 24 - ءساۋىرى: كەڭەس اسكەرلەرى بەرليننىڭ ورتالىعىنا جاقىندادى
سونداي- اق، قالانى شىعىس جانە سولتۇستىك جاعىنان شابۋىلداپ كەلە جاتقان 1- بەلورۋس مايدانىنىڭ اسكەرلەرى بەرليننىڭ وڭتۇستىك جاعىن باسىپ العان 1- ۋكراين مايدانىنىڭ اسكەرلەرىمەن قوسىلدى. وسىلايشا بەرلين وڭتۇستىك، شىعىس جانە سولتۇستىك جاعىنان تولىعىمەن قورشاۋعا الىندى. بۇل تۋرالى «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ 1945 - جىلدىڭ 27 - ساۋىرىندەگى (جۇما) №82- سانىندا باسىلعان كەڭەس اقپارات بيۋروسىنىڭ مالىمەتىندە كورسەتىلگەن.
ال سول كۇنى بەرليننىڭ وڭتۇستىگىندە 1- ۋكراين مايدانىنىڭ 3- گۆارديالىق تانك ارمياسى مەن 6- تانك كورپۋسى جويقىن ارتيللەريالىق سوققىنىڭ ارقاسىندا تەلتوۆ كانالىنان ءوتىپ، قالا كوشەلەرىندە ۇرىستار جۇرگىزۋگە كىرىستى. 28- ارميا بۋككوۆا اۋدانىندا 1- بەلورۋس مايدانىنىڭ 8- گۆارديالىق ارمياسىمەن قوسىلدى. وسىلايشا، جاۋدىڭ فرانكفۋرت- گۋبەن توبى تولىعىمەن قورشاۋعا الىندى. 3- گۆارديالىق ارميا بۇل توپتى وڭتۇستىك باتىستان قورشادى.
«مايداننىڭ 4- گۆارديالىق تانك ارمياسى 3- گۆارديالىق تانك ارمياسىنىڭ ىزىمەن تەلتوۆ كانالىنان ءوتىپ، باتىسقا قاراي بۇرىلدى. ءسويتىپ، كەشكە قاراي حافەل وزەنىنە جەتىپ، پوتسدامنىڭ وڭتۇستىك- شىعىس جاعىن باسىپ الدى. وسى باعىتتا سولتۇستىكتەن كەلە جاتقان 1- بەلورۋس مايدانىنىڭ اسكەرلەرىمەن قوسىلۋعا 10-اق شاقىرىم قالدى. ەگەر وسى ءدالىز جابىلسا، بەرلين تولىعىمەن قورشاۋعا الىنادى» - دەلىنگەن مالىمەتتە.
ال نەمىس قولباسشىلىعى قالانى قالايدا قورعاپ قالۋعا بار كۇشتەرىن جۇمساۋدا. ايتالىق، باتىستان قالاعا كومەككە كەلە جاتقان گەنەرال ۆەنكتىڭ 12- ارمياسى جولىندا كوسە- كولدەنەڭ جاتقان 5- گۆارديالىق مەحانيكالاندىرىلعان كورپۋسقا شابۋىل جاساپ ەدى، ءبىراق ولارىنان تۇك شىقپادى. كەيىن شەگىنۋگە ءماجبۇر بولدى.
جالپى، بەرلين ماڭىنداعى ۇرىستار قىزىل ارميا ءۇشىن ايتارلىقتاي ءساتتى جۇرۋدە. ويتكەنى، نەمىس اسكەرلەرى بۇعان دەيىنگى ۇرىستاردان ابدەن السىرەپ قالعان بولاتىن. ونىڭ ۇستىنە قالاداعى نەمىس اسكەرلەرىنىڭ كوپشىلىگى ءجوندى ۇيرەتىلمەگەن فولكسشتۋرمنىڭ (حالىق جاساقتارى) جاۋىنگەرلەرىنەن تۇردى. جالپى، بەرليندى قانشا مىڭ نەمىس جاۋىنگەرى قورعاعانى جونىندە ورتاق پىكىر جوق. كەيبىر اسكەري ساراپشىلاردىڭ دەرەگىنشە بەرليندە 100 مىڭنان اسا نەمىس اسكەرلەرى بولعان. باسقا دەرەكتەر بويىنشا ولاردىڭ سانى 250 مىڭنان اسادى.
قالاي بولعاندا دا قالادا ۆەرماحتتىڭ (نەمىس قارۋلى كۇشتەرى) س س (كۇزەت وتريادى) اسكەرلەرى، فولكسشتۋرم (حالىق جاساقتارى) جانە باسقا دا قۇرامالار بولعانى انىق. ال قالادا ۇرىس جۇرگىزۋ كەڭەس اسكەرلەرى ءۇشىن وڭايعا سوقپادى. ويتكەنى، بەرلين سول كەزدە الەمدەگى ەڭ ءىرى قالالاردىڭ ءبىرى بولاتىن. كولەمى جونىنەن (88 مىڭ گەكتار) لوندوننان كەيىن ەكىنشى ورىندا تۇردى. جالپى اۋماعى باتىستان شىعىسقا قاراي 45 شاقىرىمدى، ال سولتۇستىكتەن وڭتۇستىككە 38 شاقىرىمدى الىپ جاتتى. ۇلكەن بولعان سوڭ، بەرلين 20 اۋدانعا ءبولىندى، ولاردىڭ التاۋى ىشكى، ال 14 سىرتقى اۋداندار بولىپ سانالدى.
جالپى 24- ءساۋىر كۇنى بەرلين مەن درەزدەن باعىتىندا بىرنەشە قالالار مەن قالاشىقتار باسىپ الىندى.
23 - ساۋىردە بولعان ۇرىستاردا مايدان اسكەرلەرى 3000 مىڭنان اسا نەمىس سولداتى مەن وفيتسەرىن قولعا ءتۇسىرىپ، 48 - تانك، 200 استام - دالا زەڭبىرەگى، 2550 اۆتوكولىك، 88- پاراۆوز، 1000 تەمىر جول ۆاگونى جانە سوعىس مۇلىكتەرى قويىلعان 113 قويمانى ولجالادى.
ال 1- ۋكراين مايدانىنىڭ اسكەرلەرى ۇرىس جۇرگىزە وتىرىپ، بەرليننىڭ وڭتۇستىك جاعىندا قالانىڭ ماريەندورف، لانكۆيتس، وسدورف، شتانسدورف اۋداندارىن باسىپ الىپ، دامە وزەنىنەن وتكەن 1- بەلورۋس مايدانىنىڭ اسكەرلەرىمەن قوسىلدى. مايدان اسكەرلەرى سونىمەن قاتار درەزدەن باعىتىندا گروسسەن- حاين قالاسىن باسىپ الدى.
23- ءساۋىر كۇنى بولعان ۇرىستاردا مايدان اسكەرلەرى 6000 اسا نەمىس سولداتى مەن وفيتسەرىن قولعا ءتۇسىرىپ، 38 تانكتى ولجالادى».
جالپى 23 - ساۋىردە بارلىق مايداندا 110 نەمىس تانكىسى تالقاندالدى جانە جويىلدى. ال اۋە ۇرىستارىندا زەنيتتىك ارتيللەريانىڭ كۇشىمەن دۇشپاننىڭ 60 ۇشاعى اتىپ ءتۇسىرىلدى.
