كاريب تەڭىزىنەن يسپان ءتاجىنىڭ 15 ميلليارد دوللار قازىناسى تابىلدى
ىشىنە التىن، كۇمىس جانە جاقۇت زاتتار سالىنعان ساندىقتاعى بايلىقتىڭ قۇنى 15 ميلليارد دوللارعا باعالاندى. اسا قىمبات باعالى جۇك يسپان كورولى فيليپپ V- كە تيەسىلى ەكەن. ءبىراق، بۇل ساندىق ءبارىبىر وعان جەتكىزىلمەي قالادى. سەبەبى، قازىنانى الىپ كەلە جاتقان «سان- حوسە» كەمەسى بۇدان 300 جىل بۇرىن جولاي بريتانيا فلوتىنىڭ كەمەلەرىمەن بولعان ءساتسىز شايقاسىنىڭ سوڭىندا كاريب تەڭىزىنىڭ تۇبىنە باتىپ كەتكەن بولاتىن. سودان بەرى باتقان كەمەنى ىزدەۋشىلەر از بولعان جوق.
تاريحشىلاردىڭ باعامدارى بويىنشا، كورولگە ارنالعان ساندىقتاعى قازىنادان بولەك، گالەوننىڭ تريۋمدەرىنەن تابىلعان جاقۇتتار مەن التىندار كەم دەگەندە بەس ميلليارد دوللار تۇرادى. كەمەنى تاپقان كولۋمبيا ەلىنىڭ ليدەرى حۋان مانۋەل سانتوس جۋرناليستەرگە جاقىن كۇندەرى قازىنانى كورسەتۋگە ۋادە بەردى. مامانداردىڭ باعامدارى بويىنشا، قازىر مۇحيتتىڭ تۇبىندە شوگىپ جاتقان قىمبات باعالى اشەكەي زاتتاردىڭ سالماعى مىڭ توننادان اسادى. ولار الەمنىڭ بارلىق قازىنا ىزدەۋشىلەرىنىڭ بايلىقتا شالقىپ تۇرۋلارىنا مولىنان جەتەدى.
بيىلعى تامىز ايىندا كەزەكتى ءبىر توپ اتلانت مۇحيتىنىڭ تۇبىنەن ءۇش عاسىر بويى جاتقان يسپان قازىناسىن تاۋىپ الدى. 1715 -جىلعى 31 -شىلدەدە التىن مەن باسقا دا قىمبات باعالى زاتتاردى تيەگەن ون ءبىر كەمە فلوريدا جاعالاۋىندا قاتتى داۋىلعا تاپ كەلىپ، تەڭىزگە باتىپ كەتەدى. سودان بەرى بۇل ماڭ «قازىنا جاعالاۋى» دەپ اتالادى. جانە بۇل بەكەر دە بولىپ شىقپادى. وندا تابىلعان بايلىق قازىر 4,5 ميلليون دوللارعا باعالانۋدا. مۇنىڭ ءوزى دە بولجامدى باعا. ايتپەسە، فيليپپ V- ءىنىڭ داۋىرىندەگى ءبىر مونەتانىڭ ءوزى قازىر 300 مىڭ دوللار تۇرادى.
بايلىققا بەلشەدەن باتا قالۋعا قۇمار جۇرت ەۋروپاداعى جەرورتا تەڭىزىندە ورنالاسقان كورسيكا ارالىنىڭ جاعالاۋىنان ناتسيستىك گەرمانيانىڭ گەنەرالى روممەلدىڭ قازىناسىن تاۋىپ الماقشى بولىپ ءجۇر. ول 1943 -جىلى سولتۇستىك افريكادان الىنعان التىندار مەن قىمبات بۇيىمداردى، ونەردىڭ ۇزدىك تۋىندىلارىن ءوز ەلىنە كەمەگە تيەپ اكەلە جاتقان. ءبىراق جولاي بريتانيا كەمەسى كەزدەسىپ، تاعى دا كورابلدى سۋعا باتىرىپ جىبەرەدى. ال جۇكتىڭ قۇنى ءبىر جارىم ميلليارد دوللارعا باعالانىپ وتىر.
جاھان جيھانكەزدەرىن «فراۋ ماريانىڭ» سوڭعى ساپارىنا قاتىستى وقيعا دا قىزىقتىرماي قويمايدى. بۇل كەمە ەكاتەرينا II- ءنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا گوللانديادان ەرميتاجعا جۇك الىپ كەلە جاتادى. الايدا، دىتتەگەن جەرىنە جەتە المايدى. كەمە بالتىق تەڭىزىندەگى الاند ارالدارىنا جاقىن جەردە اپاتقا ۇشىرايدى. جۇك ىشىندە ساكسون فارفورى، التىن جانە كۇمىس ستاتۋەتكالار، سونداي- اق، رەمبراندت باستاعان فلاماند سۋرەتشىلەرىنىڭ 300 كارتيناسى بولعان. جۇكتەردىڭ ءبارىنىڭ گەرمەتيزاتسياسى ساقتالىپ، مۇقيات بەكىتىلىپ جابىلعانى دا بەلگىلى بولىپ وتىر. ولاردىڭ باعاسى قازىر كەمىندە 1,5 ميلليارد ەۋروعا باعالانۋدا. 1999 -جىلى فين اكۆالانگيستەرى كەمەنىڭ ءوزىن تاۋىپ الىپتى. الايدا، وندا جاتقان قازىنانى رەسەي مەن فينليانديانىڭ قايسىسى الۋى كەرەك ەكەنى ءالى شەشىلگەن جوق.
قازىرگى تاڭدا رەسەيدىڭ باتىس بەتكەيدەگى سۋ استى شەكاراسى بويىنان ناپولەوننىڭ التىن ارتقان اتاقتى ارباسى دا ىزدەستىرىلىپ جاتىر. ول 1812 -جىلدىڭ قاراشاسىندا جوعالىپ كەتكەن ەكەن. قالدىرىلعان جازباعا سايكەس، فرانسۋزداردىڭ توناپ الىپ بارا جاتقان بۇل جۇگى 325 پۇت التىن قۇيمالار مەن 180 پۇت قايتا قۇيىلعان قىمبات مەتالدان، يكوندار مەن شىركەۋ زاتتارىنان تۇرادى. ولاردىڭ اراسىندا ءتىپتى ۇلى يۆاننىڭ ماسكەۋدەگى قوڭىراۋىنىڭ كرەسى دە بولعان. شەگىنىپ بارا جاتقان ناپولەون ولاردى نە دنەپرگە، نە جولداعى كولدەردىڭ بىرىنە باتىرىپ جىبەرگەن دەگەن ءسوز بار. ءبىراق XIX جىلدان كۇنى بۇگىنگە دەيىن جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان ىزدەستىرۋ جۇمىستارى ەش ناتيجە بەرەتىن ەمەس.
مۇرات ايتقوجا
«ەگەمەن قازاقستان»
