14-شىلدە استاناداعى ەڭ ىستىق كۇن بولادى - سينوپتيكتەر
استانا. قازاقپارات - قازاقستاننىڭ بىرنەشە وڭىرىندە شىلدە ايىنىڭ ورتاسى اۋا رايىنىڭ ەرەكشە قۇبىلمالىلىعىمەن باستالماق.
سينوپتيكتەردىڭ بولجامىنشا، الداعى كۇندەرى ەلدىڭ سولتۇستىگى مەن ورتالىعىندا نوسەر جاڭبىر، نايزاعاي جانە تەمپەراتۋرانىڭ تومەندەۋى كۇتىلسە، وڭتۇستىك وڭىرلەردە اپتاپ ىستىق ساقتالادى.
مۇنداي كونتراست كليماتتىڭ قۇبىلمالى سيپاتىن عانا ەمەس، سوڭعى جىلدارى جيىلەگەن ەكسترەمالدى اۋا رايى قۇبىلىستارىنىڭ جاڭا قالىپقا اينالىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
ەڭ كۇردەلى جاعداي استانادا قالىپتاسادى. 14-شىلدەدە اۋا تەمپەراتۋراسى 37+39+ گرادۋسقا دەيىن كوتەرىلىپ، كوپجىلدىق باقىلاۋلارداعى رەكوردتىق كورسەتكىشتەرگە جاقىنداۋى نەمەسە ولاردان اسىپ ءتۇسۋى ىقتيمال. سونىمەن قاتار ءدال وسى كۇنى نايزاعاي، شاڭدى داۋىل، ەكپىندى جەل مەن قىسقا مەرزىمدى جاڭبىر بولجانعان. ءبىر مەزەتتە اپتاپ ىستىق پەن داۋىلدى قۇبىلىستاردىڭ قاتار ءجۇرۋى اتموسفەراداعى تۇراقسىزدىقتىڭ كۇشەيگەنىن بىلدىرەدى.
مەتەورولوگتاردىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي جاعداي اۋا ماسسالارىنىڭ كۇرت الماسۋىنان تۋىندايدى. ىستىق اۋا قاباتى مەن سالقىنداۋ فرونت تۇيىسكەن كەزدە كۇشتى كونۆەكتسيا پايدا بولىپ، نايزاعاي، داۋىل، كەي جاعدايدا بۇرشاققا دەيىن اكەلۋى مۇمكىن. سوندىقتان جوعارى تەمپەراتۋرا قاۋىپتىڭ ازايعانىن ەمەس، كەرىسىنشە قاۋىپتى مەتەورولوگيالىق قۇبىلىستاردىڭ ىقتيمالدىعىن ارتتىرادى.
15-16-شىلدەدە استانادا اۋا تەمپەراتۋراسى بىرتىندەپ تومەندەي باستايدى. الايدا سالقىنداۋ سالىستىرمالى سيپاتتا بولادى: كۇندىزگى تەمپەراتۋرا 30+37+ گرادۋس ارالىعىندا ساقتالىپ، جاڭبىر مەن نايزاعايدىڭ قايتالانۋ ىقتيمالدىعى جوعارى بولادى. دەمەك، تۇرعىندارعا بىرنەشە كۇن بويى ىستىقپەن قاتار جەلدىڭ كۇشەيۋى مەن جاۋىن-شاشىنعا دايىن بولعان ءجون.
ال الماتىدا جاعداي وزگەشە ءوربيدى. مۇندا الداعى ءۇش كۇندە اۋا تەمپەراتۋراسى بىرتىندەپ كوتەرىلىپ، 16-شىلدەدە 36+38+ گرادۋسقا دەيىن جەتەدى. ەگەر العاشقى كۇنى وتكىنشى جاڭبىر مەن نايزاعاي بولۋى مۇمكىن بولسا، كەيىنگى كۇندەرى جاۋىن-شاشىنسىز، قۇرعاق ءارى ىستىق اۋا رايى ساقتالادى. بۇل مەگاپوليستە جىلۋ ارالى (urban heat island) اسەرى كۇشەيىپ، قالا ىشىندەگى ناقتى تەمپەراتۋرا رەسمي كورسەتكىشتەن دە جوعارى سەزىلۋى مۇمكىن.
جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا قالىپتاسىپ وتىرعان جاعداي كليماتتىق كونتراستتىڭ ايقىن كورىنىسى سانالادى. ەلدىڭ سولتۇستىك وڭىرلەرىندە تەمپەراتۋرا 25+30+ گرادۋسقا دەيىن تومەندەپ، جاۋىن-شاشىن كوبەيسە، وڭتۇستىكتە 40+45+ گرادۋسقا دەيىنگى ەكسترەمالدى ىستىق ساقتالادى. مۇنداي ايىرماشىلىق اۋىل شارۋاشىلىعى، ەنەرگەتيكا، كولىك جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى ءۇشىن قوسىمشا تاۋەكەلدەر تۋعىزادى.
دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا، 35+ گرادۋستان جوعارى تەمپەراتۋرا ادام اعزاسىنا ايتارلىقتاي سالماق تۇسىرەدى. اسىرەسە بالالار، ەگدە جاستاعى ادامدار جانە سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ازاماتتار قاۋىپ توبىنا جاتادى. اپتاپ ىستىق كۇندەرى كۇننىڭ ەڭ ىستىق ۋاقىتىندا سىرتتا ۇزاق بولماۋ، جەتكىلىكتى مولشەردە سۋ ءىشۋ، جەڭىل ءارى اشىق ءتۇستى كيىم كيۋ جانە دەنە جۇكتەمەسىن شەكتەۋ ۇسىنىلادى.
ماماندار سونداي-اق نايزاعاي مەن ەكپىندى جەل كەزىندە قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ساقتاۋعا شاقىرادى. اشىق الاڭداردا، اعاشتاردىڭ استىندا نەمەسە ەلەكتر جەلىلەرىنە جاقىن جەردە ۇزاق تۇرماعان ءجون. ەگەر داۋىل تۋرالى ەسكەرتۋ جاريالانسا، مۇمكىندىگىنشە عيمارات ىشىندە بولعان دۇرىس.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا ەكسترەمالدى اۋا رايى قۇبىلىستارىنىڭ جيىلىگى ارتىپ كەلەدى. بۇل كليماتتىڭ جاھاندىق وزگەرۋىمەن قاتار اتموسفەرالىق پروتسەستەردىڭ كۇردەلەنۋىنە بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان تۇرعىنداردىڭ سينوپتيكتەردىڭ ەسكەرتۋلەرىنە دەر كەزىندە نازار اۋدارىپ، اۋا رايىنا بەيىمدەلۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋى بارعان سايىن ماڭىزدى بولا تۇسۋدە.
الداعى كۇندەرى قازاقستاننىڭ ءار وڭىرىندە اۋا رايى ءارتۇرلى بولعانىمەن، ورتاق ەرەكشەلىك - جوعارى تەمپەراتۋرا مەن قاۋىپتى مەتەورولوگيالىق قۇبىلىستاردىڭ قاتار ءجۇرۋ ىقتيمالدىعى. سوندىقتان مامانداردىڭ بولجامى مەن رەسمي ەسكەرتۋلەرىن باقىلاپ وتىرۋ قاۋىپسىزدىكتىڭ باستى كەپىلى بولىپ قالا بەرەدى.
