12-قىركۇيەك. قازاقپارات كۇنتىزبەسى

اتاۋلى كۇندەر

قازاق كينوسىنىڭ كۇنى

العاشقى قازاق كينوسى رەتىندە «امانگەلدى» ءفيلمى سانالادى. «لەنفيلم» ستۋدياسىندا تۇسىرىلگەن كارتينا ۇلت باتىر امانگەلدى يمانوۆ تۋرالى باياندادى. رەجيسسەرى - مارك ليەۆين، ال امانگەلدىنىڭ ءرولىن اكتەر ەلۋباي ءومىرزاقوۆ وينادى. وسىلايشا، قازاقتار تۋرالى تۇسىرىلگەن العاشقى فيلم دۇنيەگە كەلدى. 1941 -جىلدىڭ 12 -قىركۇيەگىندە الماتى قالاسىندا فيلمدەردىڭ تۇسىرىلىمىمەن كوركەم جانە دەرەكتى فيلمدەر ستۋدياسى اينالىسا باستادى. كەيىننەن ول «قازاقفيلم» اتاۋىنا وزگەرتىلدى. قازاقستان كينەماتوگرافيستەرى وداعىنىڭ باسشىسى باۋىرجان نوگەربەكوۆ 2005 -جىلى بۇل كۇندى (12 قىركۇيەك) «قازاق كينوسىنىڭ كۇنى» دەپ اتاۋدى ۇسىندى. سودان باستاپ بۇل داتا جىل سايىن اتاپ ءوتىلىپ كەلەدى.

دۇنيەجۇزىلىك العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ كۇنى

جەدەل جاردەم - بۇكىل الەمدەگى ادامداردىڭ ءومىرىن ساقتاۋداعى شەشۋشى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. 2000 -جىلدان باستاپ جىل سايىن قىركۇيەكتىڭ ەكىنشى سەنبىسىندە كوپتەگەن ەلدەر دۇنيەجۇزىلىك العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ كۇنىن اتاپ وتەدى (World First Aid Day) . ونى وتكىزۋگە ۇلتتىق ۇيىمدار - حالىقارالىق قىزىل كرەست جانە قىزىل جارتى اي قوزعالىسىنىڭ مۇشەلەرى باستاما ءبىلدىردى.

ەستە قالار وقيعالار

1931 -جىلى پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەڭ كونە مەرزىمدى باسىلىمدارىنىڭ ءبىرى - شارباقتى اۋدانىنىڭ «مىنبەر» («تريبۋنا» ) گازەتى جارىق كوردى. گازەت بەتتەرىندە اۋدان ورتالىعىنداعى جاڭالىقتار جاريالاندى. اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىنىڭ وزاتتارى مەن جاڭاشىلدارى، ۇزدىك دارىگەرلەر مەن مۇعالىمدەر، ەگىنشىلەر مەن ورمانشىلار ءاردايىم تىلشىلەردىڭ نازارىندا بولدى. 1941 -جىلى قازاق كسر- ءنىڭ حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ №762 قاۋلىسىنا سايكەس الماتى (كوركەم فيلمدەر) كينوستۋدياسى قۇرىلىپ، 1960 -جىلى اتاۋى «قازاقفيلم» بولىپ اۋىستىرىلدى. 1984 -جىلى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنا ۇلتتىق كينەماتوگرافيانىڭ كورنەكتى قايراتكەرى شاكەن كەنجەتاي ۇلى ايمانوۆتىڭ اتى بەرىلدى (شاكەن ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسى) . 1998 -جىلى الماتى قالاسىندا اقىن، عالىم، قوعام قايراتكەرى احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ ەسكەرتكىش- ءبيۋستى مەن مۇراجاي ءۇيىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى. 2006 -جىلى ماحمۇد ءقاشقاريدىڭ «ديۋاني لۇعات ات- تۇركى» اتتى ەڭبەگىنىڭ ورىس تىلىندەگى العاشقى باسىلىمى جارىق كوردى. اتالمىش ەڭبەك تۇركى تىلدەرىنىڭ ەڭ كونە سوزدىگى جانە ورتالىق ازياداعى وركەنيەت تاريحى تۋرالى ماڭىزدى ءبىلىم كوزدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. شىعىس تانۋشى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، قازاق ادەبيەتى كلاسسيگىنىڭ نەمەرەسى زيفا- الۋا اۋەزوۆا ءۇش جىلدان استام ۋاقىتىن ەجەلگى تۇرىكتەردىڭ قايتالانباس مادەني ەسكەرتكىشىن اۋدارۋعا ارنادى. باسىلىم Ⅺعاسىردا ماحمۇد كاشقاري قۇراستىرعان «ديۋاني لۇعات ات- تۇرىك» لەكسيكوگرافياسىنىڭ تۇڭعىش سوزدىگىنىڭ اراب تىلىندەگى ءتۇپنۇسىنان تولىقتاي اۋدارىلعان. 2009 -جىلى الماتىدا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە «الماتى تاريحى» اتتى كىتاپتىڭ 1,2-تومدارى، «الماتى ەنتسيكلوپەدياسى» ، «جەتىسۋدىڭ ورتاعاسىرلىق استانالارى» ، «الماتى - مىڭ جىلدىق تاريح» اتتى شىعارمالاردىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. كىتاپتاردى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا، سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىس تانۋ، ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتتارىنىڭ ماماندارى بىرلەسىپ دايىنداعان. تۋىندىلاردا ءتۇرلى دەرەك كوزدەرى نەگىزگە الىنا وتىرىپ، قالانىڭ ەجەلگى داۋىردەن قازىرگى زامانعا دەيىنگى ءتۇيىندى ساتتەرى جاڭا كوزقاراستا تۇجىرىمدالىپ جازىلعان. 2012 -جىلى استاناداعى ل. ن. گۋميليەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اشىق اسپان استىنداعى «قۇماي» ارحەولوگيالىق- ەتنوگرافيالىق كەشەنى عىلىمي ورتالىعى مەن لاندشافت مۇراجايىن قۇرۋ جوباسىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. كەشەندە جالپى تاريحى 4 مىڭ جىلدان اساتىن قولا ءداۋىرىنىڭ، ەرتە تەمىر ءداۋىرىنىڭ (ساق كەزەڭى) ، عۇن جانە تۇركى داۋىرلەرىنىڭ ەجەلگى جانە ورتاعاسىرلىق ەسكەرتكىشتەرى جينالعان. شارا اياسىندا استانادان 120 ك م شىعىستا قۇماي وزەنىنىڭ جاعاسىنداعى «بۇيراتاۋ» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىندە ورنالاسقان كەشەننىڭ اۋماعىنا ساياحات ۇيىمداستىرىلدى.

2015 -جىلى استانا اۋەجايىندا ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ حالىقارالىق عارىش ستانساسىنان ورالعان «سويۋز تما-16م» عارىش كەمەسىنىڭ حالىقارالىق ەكيپاجىن قۇتتىقتادى. ) . عارىشتان جەرگە ورالعانداردىڭ ىشىندە قازاقستاندىق كوسموناۆت ايدىن ايىمبەتوۆ تە بار، ول 2015 -جىلدىڭ 2-12 -قىركۇيەگى اراسىندا 2-بورتينجەنەر رەتىندە عارىشقا ساپارلادى. «ءبىز بارشامىز سىزدەردىڭ امان- ەسەن ورالعاندارىڭىزدى تىلەدىك. ارينە، بارلىق قازاقستان حالقى ءبىزدىڭ ءۇشىنشى عارىشكەرىمىز ايدىننىڭ (ايىمبەتوۆ - رەد. ) ءساتتى ورالۋىن كۇتتى. بايقوڭىر عارىش ايلاعىنىڭ مەرەيتويلى جىلىندا بۇل وتە ايرىقشا ءمانى بار وقيعا»، - دەدى پرەزيدەنت.

2017 -جىلى قازاندا وتكەن ⅹⅲقازان حالىقارالىق مۇسىلمان كينوسى فەستيۆالىنىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا اكتەر دۋلىعا اقمولدا «ورالمان» فيلمىندەگى ەڭبەگى ءۇشىن ۇزدىك اكتور اتاندى.

2018 -جىلى ق ر ۇلتتىق بانكى نومينالى 500 تەڭگەلىك كۇمىستەن جاسالعان جانە نومينالى 100 تەڭگەلىك مەلحيور قوسپاسىنان جاسالعان «ءسۇيىنشى» كوللەكتسيالىق مونەتالارىن اينالىمعا شىعاردى. اتالمىش مونەتالار «قازاقستاننىڭ ادەت- عۇرىپتارى، ۇلتتىق ويىندارى» سەرياسىنا كىرەدى. ءسۇيىنشى - قۋانىشتى جاڭالىق. قۋانىشتى حابار جەتكىزگەن ادامعا «قالاعانىڭدى ال» دەپ، سىيلىق بەرەدى. «ءسۇيىنشى» دەگەن ءسوزدى ايتقاندا كەز كەلگەن ادام جاقسى حابار جەتكىزىلەتىنىن بىلەدى.

مونەتالار 925 سىنامالى كۇمىستەن جاسالعان، ماسساسى - 24 گرامم، ديامەترى - 37 م م، دايىنداۋ ساپاسى - «proof»، تارالىمى - 2 مىڭ دانا. ال ەكىنشى ءتۇرى مەلحيور قوسپاسىنان جاسالعان، ديامەترى - 31 م م، ماسساسى - 11,17 گرامم، دايىنداۋ ساپاسى - «brilliant uncirculated»، تارالىمى - 30 مىڭ دانا. 2019 -جىلى نۇر- سۇلتان قالاسى ەسىل اۋدانىنىڭ اكىمدىگىندە «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا قىزمەت كورسەتەتىن «Open اكىمدىك» اشىلدى ەلوردالىقتار جاڭا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى، تۇرعىن ءۇي قورى، جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى، قازپوشتا جانە اۋدان اكىمدىگىنىڭ قىزمەتتەرىن ەلەكتروندى كەزەككە تۇرۋ ارقىلى قولدانا الادى.