ساياسات تانۋشىلار پارتيالاردى قوعاممەن تۇراقتى ديالوگ ورناتۋعا ۇندەدى

استانا. KAZINFORM - قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى ەكى رەسپۋبليكالىق الەۋمەتتىك زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسىن تانىستىردى.

Фото: Виктор Федюнин/Kazinform

ساۋالنامانىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم بولىگى ەلدەگى قوعامدىق-ساياسي احۋالدى وڭ باعالايدى.

مامىر ايىندا ينستيتۋت «2026-جىلدىڭ II توقسانىنداعى قوعامدىق- ساياسي احۋال» (2400 رەسپوندەنت) جانە «قازاقستاندىقتاردىڭ ساياسي باعدارى» (1200 رەسپوندەنت) تاقىرىپتارىندا ەكى زەرتتەۋ جۇرگىزدى. ساۋالنامالار face-to-face ادىسىمەن ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە، ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە وتكىزىلدى.

ينستيتۋتتىڭ باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ازامات بايعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا، ەكى زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسى ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرىپ، قوعامداعى تۇراقتىلىق پەن مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارعا دەگەن جوعارى سەنىمدى كورسەتەدى.

زەرتتەۋ قورىتىندىسى بويىنشا، قازاقستاندىقتاردىڭ 84,1 پايىزى ەلدەگى قوعامدىق-ساياسي احۋالدى قولايلى نەمەسە تۇراقتى دەپ باعالايدى. سونىمەن قاتار رەسپوندەنتتەردىڭ 86,9 پايىزى پرەزيدەنتكە سەنىم بىلدىرگەن. سپيكەردىڭ سوزىنشە، بۇل كورسەتكىش جاسىنا، جىنىسىنا، ەتنوستىق تيەسىلىگىنە جانە تۇرعىلىقتى جەرىنە قاراماستان بارلىق الەۋمەتتىك توپتا جوعارى دەڭگەيدە ساقتالعان.

- جاستار دا، ورتا جانە اعا بۋىن وكىلدەرى دە، ەرلەر مەن ايەلدەر دە، ءىرى قالالار مەن اۋىل تۇرعىندارى دا بۇل ماسەلەدە بىردەي پىكىردە. بۇل مەملەكەتتىك ساياساتقا، ەلدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان رەفورمالارعا دەگەن سەنىمدى كورسەتەدى، - دەدى سپيكەر.

ونىڭ ايتۋىنشا، قوعامداعى وڭ كوڭىل كۇي الداعى قۇرىلتاي سايلاۋىنا قاتىسۋعا دەگەن نيەتتەن دە بايقالادى. زەرتتەۋ ناتيجەسىنە سايكەس، قازاقستاندىقتاردىڭ 75,1 پايىزى تامىز ايىندا وتەتىن داۋىس بەرۋگە قاتىسۋعا دايىن. ونىڭ ىشىندە 37,6 پايىزى سايلاۋعا مىندەتتى تۇردە باراتىنىن ايتسا، تاعى 37,5 پايىزى «ءيا» دەپ جاۋاپ بەرگەن.

سونىمەن قاتار ازامات بايعاليەۆ قوعامنىڭ ساياسي پارتيالاردان نە كۇتەتىنىنە دە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، ازاماتتار حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ، ينفلياتسيانى تەجەۋ، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ، سونداي-اق سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس باعىتىندا ناقتى ءارى كاسىبي شەشىم كۇتەدى.

جيىندا ساياساتتانۋشى ينديرا رىسينا قازىرگى كەزەڭدە قوعامنىڭ ەلەكتورالدىق كوڭىل كۇيى مەن پارتيالاردىڭ بەلسەندىلىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.

- رەسمي سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحات ءالى جۇرگىزىلمەگەنمەن، پارتيالىق تىزىمدەردى ۇسىنۋ كەزەڭى سايلاۋ ناۋقانىنىڭ باستالعانىنىڭ بەلگىسىنە اينالدى، - دەدى ول.

بۇل رەتتە ساياساتتانۋشى تالعات قالييەۆ پارتيالاردىڭ جۇمىسى تەك سايلاۋ ناۋقانىمەن شەكتەلمەۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. ونىڭ پىكىرىنشە، ولار سايلاۋارالىق كەزەڭدە دە قوعاممەن تۇراقتى بايلانىس ورناتىپ، ەلدەگى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا ءوز ۇستانىمىن اشىق ءبىلدىرىپ وتىرۋى قاجەت.

- پارتيا بەلگىلى ءبىر قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلۋى كەرەك. ال بۇگىنگى پارتيالارعا قاراساق، بارلىعى «جاقسىنىڭ ءبارىن قولدايمىز، جاماننىڭ بارىنە قارسىمىز» دەگەن ۇستانىممەن شەكتەلەدى. سوندىقتان ولاردىڭ ناقتى جاعدايدا قالاي ارەكەت ەتەتىنىن بولجاۋ قيىن، - دەدى تالعات قاليەۆ.

ساياسات تانۋشىنىڭ سوزىنشە، پارتيالاردىڭ ەڭ ءالسىز تۇسىنىڭ ءبىرى - سايلاۋارالىق كەزەڭدەگى بەلسەندىلىكتىڭ تومەندىگى.

- ەگەر سۋ تاسقىنى، شاحتاداعى اپات نەمەسە قوعامدا ۇلكەن رەزونانس تۋدىرعان وزگە دە وقيعا ورىن السا، پارتيالار قوعامدىق پىكىرتالاستىڭ ورتاسىندا بولۋى كەرەك. ولار قانداي جۇيەلى وزگەرىستەر قاجەت ەكەنىن ءوز قۇندىلىقتارىنا سۇيەنە وتىرىپ تۇسىندىرۋگە ءتيىس. سوندا عانا ولاردىڭ تانىمالدىعى ارتىپ، ازاماتتاردىڭ سەنىمى كۇشەيەدى، - دەدى ساراپشى.

تالعات قاليەۆتىڭ پىكىرىنشە، كوپ پارتيا ءالى كۇنگە دەيىن ەسكى ساياسي جۇمىس تاسىلدەرىنەن ارىلا الماي كەلەدى. ولار تانىمال سپورتشىلار مەن شوۋ-بيزنەس وكىلدەرىن تارتۋعا باسىمدىق بەرەدى. الايدا قازىرگى ساياسات قوعاممەن مۇلدە جاڭا فورماتتا جۇمىس ىستەۋدى تالاپ ەتەدى.

- پارتيالار كوبىنە دوڭگەلەك ۇستەلدەر مەن پىكىرتالاس الاڭدارىن وتكىزۋمەن عانا شەكتەلەدى. مۇنداي الاڭدار ساراپشىلارعا ارنالعان. ال پارتيالار حالىقتىڭ اراسىنا بارىپ، ازاماتتارمەن تۇراقتى تۇردە كەزدەسىپ، ۇزدىكسىز ديالوگ جۇرگىزۋى قاجەت. بارلىعى كەلىسەتىن ماسەلەلەردى عانا تالقىلاي بەرۋ جەتكىلىكسىز، - دەدى ساياساتتانۋشى.

ونىڭ پىكىرىنشە، پارتيالار ازاماتتارعا زاماناۋي ءارى كرەاتيۆتى ءوزارا ءىس-قيمىل تەتىكتەرىن ۇسىنۋعا ءتيىس. سوندا عانا ولاردىڭ قوعاممەن بايلانىسى نىعايا تۇسەدى. وسىعان بايلانىستى تالعات قاليەۆ الداعى قۇرىلتاي جاڭا ينستيتۋتسيونالدىق مودەل عانا ەمەس، ەلدىڭ ساياسي مادەنيەتىنە دە ساپالى وزگەرىستەر اكەلەدى دەگەن سەنىم ءبىلدىردى.

ەسكە سالايىق، ەلىمىزدە قۇرىلتاي سايلاۋى 23-تامىزدا وتەدى.