كەلىسسوز بارىسىندا تاراپتار ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى ودان ءارى نىعايتۋ، بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ، كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جانە ساۋدا- ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلادى.
سەرىك جۇمانعارين ءۇرىمجى قالاسىنداعى IX «قىتاي- ەۋرازيا» حالىقارالىق كورمەسىنىڭ تەحنولوگيالىق دەڭگەيىنە جوعارى باعا بەردى. ول ەكسپو- عا ۇسىنىلعان وزىق ازىرلەمەلەر ەكى ەلدىڭ ونەركاسىپتىك كووپەراتسياسى ءۇشىن تۇبەگەيلى جاڭا باعىت اشاتىنىن اتاپ ءوتتى.
— بۇگىنگى كورمەدە اگروحيميا مەن درون وندىرىسىندەگى وزىق ۇلگىلەر ۇسىنىلعان. ءبىز وسى وندىرۋشىلەر مەن ينۆەستورلاردى قازاقستانعا شاقىرعىمىز كەلەدى. ولارعا ءوندىرىستى لوكاليزاتسيالاۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى جاعدايدى جاساۋعا دايىنبىز، - دەدى سەرىك جۇمانعارين.
تاراپتار ەكىجاقتى قاتىناستا تۇراقتى وڭ ديناميكا بارىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن، 2025 -جىلى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ءوزارا تاۋار اينالىمى رەكوردتىق $48,7 ميللياردقا جەتكەن. ال 2026 -جىلعى العاشقى بەس ايدا ساۋدا كولەمى $22 ميلليارد بولدى، ياعني وتكەن جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا '- عا ءوستى. جىل سوڭىنا قاراي بۇل كورسەتكىش $50 ميللياردتان اسۋى مۇمكىن.
جيىندا اتاپ وتىلگەندەي، ەكىجاقتى جالپى ساۋدا كولەمىنىڭ جارتىسىنان كوبى قىتايدىڭ شينجياڭ-ۇيعىر اۆتونوميالىق ولكەسىنە تيەسىلى. ول ەكى مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ نەگىزگى ايماعى بولىپ قالا بەرەدى.
- ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز، جاقىن ارادا $100 ميلليارد كولەمىندەگى ءوزارا تاۋار اينالىمىنا قول جەتكىزۋ. ءول ۇشىن قازاقستان مەن قىتايدىڭ 2027-2030 -جىلدارعا ارنالعان ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ باعدارلاماسى مەن جول كارتاسىن كەلىسۋدى جەدەلدەتۋ قاجەت، - دەدى سەرىك جۇمانعارين.
كەزدەسۋ بارىسىندا ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى قىتاي قازاقستان ەكونوميكاسىنا $30 ميللياردقا جۋىق تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا قۇيىپ، ەلىمىزدەگى ءىرى ينۆەستورلاردىڭ بىرىنە اينالدى.
قازاقستاندىق تاراپ قىتاي بيزنەسىن قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم جاساۋعا ارنالعان جوبالارعا قاتىسۋعا شاقىردى. باسىم باعىتتاردىڭ قاتارىندا بيداي مەن جۇگەرى سەكىلدى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ، تولىق سيكلدى مەتاللۋرگيالىق ءوندىرىستى دامىتۋ، سونداي-اق اگروحيميا جانە پيلوتسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن ءوندىرۋ سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بار.
ەكى ەل اراسىنداعى اگروونەركاسىپ كەشەنى ونىمدەرىنىڭ ساۋدا كولەمى $2 ميللياردقا جەتكەنى دە اتاپ ءوتىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا قىتاي تاراپى قازاقستاننان اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ 34 ءتۇرىن يمپورتتاۋعا كەلىسىم بەردى. سالقىنداتىلعان ەت سەكىلدى تاعى 9 تاۋار پوزيتسياسى كەلىسۋ ساتىسىندا تۇر.
كەلىسسوزدەردىڭ ماڭىزدى ءبىر پاراسى - «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» باستاماسى شەڭبەرىندە كولىكتىك-لوگيستيكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ. بۇگىندە قىتايدان ەۋروپاعا قۇرلىقپەن جونەلتىلەتىن بارلىق جۇك تاسىمالىنىڭ شامامەن - ى قازاقستان اۋماعى ارقىلى وتەدى.
وسىعان وراي، قازاقستان وتكىزۋ پۋنكتتەرىن كەڭەيتۋدە. «باقتى- اياگوز» باعىتىنداعى جاڭا ءۇشىنشى وتكەلدىڭ قۇرىلىسىن ەسەپتەگەندە، ءۇش پۋنكتتىڭ وتكىزۋ قابىلەتى جىلىنا 100 ميلليون توننا جۇك. قىتاي تاراپى قازاقستان-قىتاي شەكاراسىندا ءۇشىنشى تەمىرجول وتكەلىن سالۋ جوباسىن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل حالىقارالىق كولىك باعىتىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ديڭ شيۇە شياڭ قىتاي تاراپىنىڭ قازاقستانمەن سيفرلىق ەكونوميكا، جاساندى ينتەللەكت، ەنەرگەتيكا مەن ناۆيگاتسيالىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە مۇددەلىلى ەكەنىن جەتكىزدى. ول سونداي-اق قازاقستاندىق كومپانيالاردى ءوز ونىمدەرىن قىتاي نارىعىندا ىلگەرىلەتۋى ءۇشىن «قىتاي- ەۋرازيا» كورمەسىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن بەلسەندى پايدالانۋعا شاقىردى.
كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار جان-جاقتى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى ودان ءارى نىعايتۋعا، ءوزارا ساۋدا مەن ينۆەستيتسيانى ارتتىرۋعا، سونداي-اق ب ۇ ۇ، شاڭحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى جانە «ورتالىق ازيا - قىتاي» فورماتى شەڭبەرىندەگى ءوزارا ءىس-قيمىلدى تەرەڭدەتۋگە دايىن ەكەندىكتەرىن راستادى.
ايتا كەتەلىك قازاقستان ونىمدەرى ۇرىمجىدە وتكەن حالىقارالىق كورمەدە تانىستىرىلعان ەدى.