ونىڭ ايتۋىنشا، قازاق قوعامى زاڭدى سىرتتان ۇيرەنگەن جوق. ەسىم حاننىڭ ەسكى جولى، قاسىم حاننىڭ قاسقا جولى، تاۋكە حاننىڭ جەتى جارعىسى ءوز داۋىرىندە ەلدىڭ بىرلىگىن ساقتاپ، قوعامدىق ءتارتىپتى ورنىقتىرۋعا قىزمەت ەتكەن نەگىزگى قۇقىقتىق ەرەجەلەر بولدى. بۇگىنگى كونستيتۋتسيا دا سول بابا زاڭدارىنىڭ قيسىندى ءارى ورىندى جالعاسى. اباي عۇلاما دا زاڭ مەن ادىلدىككە ەرەكشە ءمان بەرگەن.
- سوزدەرىنىڭ توركىنى - زاڭ دۇرىس جۇمىس ىستەمەسە، ادىلدىك السىرەيدى، ال ادىلدىك السىرەسە قوعامنىڭ ىرگەسى سوگىلىپ، ەلدىڭ بەرەكەسى قاشادى. باۋىرجان مومىش ۇلى وسىنى «تارتىپكە باعىنعان قۇل بولمايدى، ءتارتىپسىز ەل بولمايدى» دەپ تۇيىندەگەن. زاڭ مەن ءتارتىپ ادامدى قىسپاققا الۋ ءۇشىن ەمەس، ەلدى ساقتاۋ ءۇشىن، جۇرتتى ۇيىستىرۋ ءۇشىن، ءار ادامنىڭ قۇقىعى مەن شەگىن ناقتىلاۋ ءۇشىن قاجەت. پرەزيدەنتىمىزدىڭ «ادىلەتتى قازاقستان» مەن زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتتارىن العا قويۋى - وسى تاريحي ۇستانىمنىڭ لوگيكالىق جالعاسى. دەمەك، ءبارى زاڭ ۇستەمدىگىنە تىرەلەدى. ال زاڭداردىڭ ەڭ باسى، ەڭ بيىگى - كونستيتۋتسيا. ول حالىق پەن مەملەكەت اراسىنداعى نەگىزگى كەلىسىم. حالىق زاڭدى ساقتايمىن دەپ مىندەت السا، مەملەكەت قۇقىعىڭدى قورعايمىن دەپ جاۋاپكەرشىلىك الادى. جالپى كونستيتۋتسيا ءارقايسىمىزعا ءۇش ماڭىزدى تىرەك بەرەدى. ەڭ الدىمەن ول ەركىندىگىمىزدى، ار- نامىسىمىزدى، مەنشىگىمىزدى قورعايتىن قۇقىقتىق قالقان. ەكىنشىدەن، كونستيتۋتسيا - الەۋمەتتىك ليفت. اربىرىمىزگە ءبىلىم الۋعا، ەمدەلۋگە، ەڭبەك ەتۋگە، كاسىپپەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ۇشىنشىدەن، ول زاڭ الدىندا ءبارى تەڭ دەگەن قاعيدانى بەكىتىپ، ءادىل قوعامنىڭ ورتاق ستاندارتىن ورنىقتىرادى، - دەدى جاقىپ اسانوۆ.
سەنات ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى كونستيتۋتسياعا نە ۇشىن وزگەرىس ەنگىزۋ قاجەتتىگىن دە تۇسىندىردى.
- حالقىمىزدا «تاڭ اتايىن دەمەيدى، كۇن قويمايدى، كۇن باتايىن دەمەيدى، ءتۇن قويمايدى» دەگەن ءسوز بار. ۋاقىت كۇتپەيدى. ۋاقىت وزگەرسە - ءومىر وزگەرەدى، ءومىر وزگەرسە - ونى رەتتەيتىن ەرەجەلەر دە وزگەرۋى ءتيىس. بىرىنشىدەن، قازىرگى الەمدىك جاعداي كۇردەلى ءارى تۇراقسىز. وسىنداي كەزەڭدە نەگىزگى زاڭدا ءبىز قانداي ەلمىز، قانداي مەملەكەتپىز، قانداي قۇندىلىقتارعا سۇيەنەمىز - سونىڭ ءبارى ەش كۇمان قالدىرمايتىنداي ايقىن جازىلۋى ءتيىس. كونستيتۋتسيانىڭ العاشقى بەتىن اشقاننان-اق باعىتىمىز دا، ۇستانىمىمىز دا، مەملەكەت رەتىندەگى بولمىسىمىز دا انىق كورىنىپ تۇرعانى ماڭىزدى. جاڭا پرەامبۋلادا وسى ويلار ءدال كورسەتىلگەن دەپ سانايمىن. ەكىنشىدەن، ءبىز كەشە عانا پايدا بولعان ەل ەمەسپىز. قازاقستان — تاريحى تەرەڭ مەملەكەت، ۇلى دالا وركەنيەتىنىڭ تىكەلەي مۇراگەرى. بۇل جەردى اتا-بابامىز نايزانىڭ ۇشىمەن، بىلەكتىڭ كۇشىمەن ساقتاپ قالدى. جەر بىزگە امانات بولىپ قالعان ەڭ قاستەرلى قۇندىلىق. ءبىز ءبىرتۇتاس ەل ەكەنىمىز، ۋنيتارلى مەملەكەت ەكەنىمىز، جەرىمىزدىڭ بولىنبەيتىنى، شەكارامىزدىڭ مىزعىمايتىنى كونستيتۋتسيادا تايعا تاڭبا باسقانداي، كۇمانسىز جازىلۋى - ستراتەگيالىق قاجەتتىلىك. بۇل جاي دەكلاراتسيا ەمەس، قاۋىپسىزدىگىمىزدىڭ وزەگى، ەگەمەندىگىمىزدىڭ تىرەگى، بارشامىزدى ۇيىستىراتىن ورتاق ۇستانىم. ۇشىنشىدەن، قوعام ساناسى ءوسىپ كەلەدى. ازاماتتاردىڭ مەملەكەتكە قوياتىن تالابى كۇشەيدى. بيلىك بۇرىنعىداي تەك باسقارۋشى ەمەس، جاۋاپ بەرۋشى ينستيتۋتقا اينالۋى ءتيىس. سوندىقتان ۇسىنىلعان وزگەرىستەر - ۋاقىت تالابى. ماعان ماڭىزدى بولىپ كورىنەتىنى - كونستيتۋتسيانىڭ جاڭا قۇرىلىمى. ينستيتۋتتار اراسىنداعى وكىلەتتىكتەر مەن مىندەتتەر ءدال بولىنبەسە، ادىلدىك تە، ءتارتىپ تە بولمايدى، - دەپ قورىتىندىلادى جاقىپ اسانوۆ.
بۇعان دەيىن 2026-جىلعى كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر پارتيالىق باسەكەنى كۇشەيتەدى دەپ جازعانبىز.