كولىك ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانبايەۆ، «قازاقستان تەمىر جولى» ۇ ك» ا ق باسقارما ءتوراعاسى تالعات الدىبەرگەنوۆ بايانداما جاسادى.
جيىندا ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ، سيفرلىق شەشىمدەر ەنگىزۋ جانە سالانىڭ ەل ەكونوميكاسىنداعى ۇلەسىن ارتتىرۋ بويىنشا قويىلعان مىندەتتەردىڭ ساپاسى مەن مەرزىمىندە ورىندالۋىنا نازار اۋدارىلدى.
كولىك مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كولىك جانە قويمالاۋ سالاسىنداعى جالپى ءونىم كولەمى 12,2 تريلليون تەڭگەنى قۇرادى. بيىلعى قاڭتار- ناۋرىز ايلارىندا سالانىڭ ءوسىمى %12,8 عا جەتتى.
وتكەن جىلى اۆتوكولىكپەن ەل ىشىندە 353 ميلليون توننا جۇك تاسىمالداندى، «قالباتاۋ - مايقاپشاعاي»، «تالدىقورعان - وسكەمەن»، «اتىراۋ - استراحان» جانە «قاراعاندى - الماتى» باعىتتارى بويىنشا جالپى ۇزىندىعى 2 مىڭ شاقىرىم بولاتىن 4 ءىرى جوبا جۇمىستارى اياقتالدى. قازىرگى ۋاقىتتا «اقتوبە - قىزىلوردا»، «بەينەۋ - سەكسەۋىل»، «ورتالىق - باتىس»، «قاراعاندى - جەزقازعان» جانە سارىاعاش اينالما جولى باعىتتارىن قامتيتىن ترانزيتتىك دالىزدەردى دامىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جالپى، جول جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ قامتۋ كولەمى 13 مىڭ شاقىرىمعا جەتكىزىلدى.
ە ا ە و ىشكى شەكارالارىنداعى اۆتوكولىك وتكىزۋ پۋنكتتەرىن جاڭعىرتۋ اياسىندا وتكەن جىلى 2 ۋچاسكەدە جۇمىس اياقتالدى. قازىرگى تاڭدا 37 نىسان قۇرىلىس جۇمىستارىمەن قامتىلعان، ولاردى تولىق اياقتاۋ 2027 -جىلعا جوسپارلانعان.
پرەمەر- مينيستر وتكىزۋ پۋنكتتەرىندەگى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ باياۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن سىنعا الىپ، قارقىننىڭ جوقتىعىن العا تارتتى. بارلىق وپەراتسيالىق پروتسەستەردى جەدەلدەتۋ تاپسىرىلدى.
ترانزيتتىك الەۋەتتى كەشەندى دامىتۋ اياسىندا تەمىرجول كولىگىن دامىتۋ ماسەلەلەرى قارالدى. «قازاقستان تەمىر جولى» ۇ ك دەرەكتەرىنە سايكەس، 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ترانزيتتىك تاسىمالداۋ كولەمى 33 ميلليون تونناعا جەتتى، بۇل 2024 -جىلعى دەڭگەيدەن %20 عا جوعارى. ترانزيتتىك تاسىمال ۇلەسى جالپى كولەمنىڭ %10 ىن قۇرادى. 2026 -جىلعى قاڭتار- ناۋرىز ايلارىندا ترانزيت تاعى %14 عا ءوسىپ، 8 ميلليون توننادان 9 ميلليون تونناعا دەيىن جەتتى، بۇل رەتتە كونتەينەرلىك تاسىمال %6 عا ۇلعايدى.
كەڭەستە ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىن (ت ح ك ب) دامىتۋعا نازار اۋدارىلدى. ت ح ك ب بويىنشا جەتكىزۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋ، «التىنكول - پوتي/باتۋمي» باعىتىندا وتپەلى تاريفتەر ەنگىزۋ، ازەربايجان مەن گرۋزياداعى سەرىكتەستەرمەن سيفرلىق جۇيەلەردى ينتەگراتسيالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى ۋاقىتتا جالپى ۇزىندىعى 3,9 مىڭ شاقىرىم تەمىرجولدا ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا، ونىڭ ىشىندە «مويىنتى - قىزىلجار» جانە «باقتى - اياگوز» جەلىلەرىن سالۋ، سونداي- ا ق «التىنكول - جەتىگەن»، «شالقار - بەينەۋ»، «بەينەۋ - ماڭعىستاۋ» جانە باسقا دا باعىتتار ۋچاسكەلەرىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
ولجاس بەكتەنوۆ «باقتى - اياگوز» تەمىرجول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى بويىنشا رەسۋرستاردىڭ جەتكىلىكسىز جۇمىلدىرىلعانىن اتاپ ءوتتى. نىسانداعى تەحنيكا مەن جۇمىس كۇشىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعانى باسا ايتىلدى. ءتيىستى شارالار قابىلداۋ تاپسىرىلدى.
سونىمەن قاتار الەۋەتتى اشۋ ماقساتىندا مەملەكەتارالىق ءتۇيىسۋ پۋنكتتەرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن جىلىنا 100 ميلليون تونناعا دەيىن كەڭەيتۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى. بۇل حالىقارالىق تاسىمالداۋعا سەرپىن بەرىپ، وتكىزۋ پۋنكتتەرى ارقىلى ءوتۋ ءتارتىبىن جەڭىلدەتەدى.
پرەمەر- مينيستر تەمىرجول ۆوكزالدارىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ باياۋ قارقىنىن سىنعا الىپ، بيىل بارلىق قۇرىلىس- مونتاج جۇمىستارىن اياقتاۋدى تاپسىردى.
ال تەڭىز ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بويىنشا اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارىن پايدالانا وتىرىپ تاسىمالدى جانداندىرا ءتۇسۋ جونىندەگى جۇمىستار تۋرالى باياندالدى. وسى جىلى اقتاۋ پورتىندا سۋ ءتۇبىن 1,3 ميلليون تەكشە مەترگە دەيىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ءوتىلدى.
پرەمەر- مينيستر «اقتاۋ - باكۋ» باعىتىنداعى قاتىناسقا پايدالانۋ ءۇشىن قاراستىرىلعان 6 كونتەينەر تاسىعىش كەمەنى ساتىپ الۋ راسىمدەرى كەشىكتىرىلىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى. جاڭا كولىكتەردى اتالعان باعىتقا شىعارۋ جۇمىسىن جەدەلدەتۋ تاپسىرىلدى.
ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنا كەلسەك، 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مۇندا 20,8 ميلليون جولاۋشى تاسىمالداندى، اۋەجايلاردا 31,8 ميلليون ادامعا قىزمەت كورسەتىلدى، ولاردىڭ ىشىندە استانا (9,2 ميلليون ادام) جانە الماتى (12 ميلليون ادام) اۋەجايلارى بار. 2028 -جىلعا دەيىن 11 ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن، وعان 4 جاڭا اۋەجاي، 2 ۇشۋ- قونۋ جولاعى، سونداي- اق 5 قالاداعى ينفراقۇرىلىمداردى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى كىرەدى. بيىل حالىقارالىق مارشرۋتتىق جەلىنى 30 ەلدە 135 مارشرۋتقا دەيىن كەڭەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر (2024 -جىلى - 115 مارشرۋت).
جيىندا پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىندە قازاقستاندىق اۋە كومپانيالار ءۇشىن وتاندىق اۆياوتىن قۇنىنىڭ تومەندەتىلگەنى باياندالدى. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ اۋەجايلارىندا ءبىر توننا وتىننىڭ باعاسى شامامەن $800 تۇرادى، بۇل ونى كورشى ەلدەرمەن سالىستىرعاندا تارتىمدى ەتە تۇسەدى. قابىلدانعان كەشەندى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان اۋەجايلارىنا جاڭا شەتەلدىك كومپانيالار كەلە باستادى، ولاردىڭ ىشىندە Centrum Air (وزبەكستان)، Shiraq Avia (ارمەنيا)، Martinair (نيدەرلاند)، One Air ( ۇلى بريتانيا)، Atlas Air (ا ق ش)، MNG Airlines (تۇركيا) جانە تاعى دا باسقالارى بار.
سونداي-اق «KTZ Air Cargo» ا ق جۇك اۆياكومپانياسىنىڭ مارشرۋتتىق جەلسىن دامىتۋ جونىندەگى جۇمىس جوسپارلارىنا دا نازار اۋدارىلدى. كومپانيا ەلدىڭ كولىك جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋدى ماقسات ەتەدى.
پرەمەر- مينيستر شاعىن اۆياتسيانىڭ اۋە كەمەلەرىن ساتىپ الۋ بويىنشا دا كەمشىلىكتەر بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسىنداي ۇشاقتار قاجەت اۆياكومپانيالاردى قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرىن پىسىقتاۋ تاپسىرىلدى.
كەڭەستە سالانى سيفرلاندىرۋ ماسەلەلەرى دە قارالدى. قازىرگى ۋاقىتتا كولىك قاتىناسى الەمنىڭ 42 ەلىمەن جۇزەگە اسىرىلۋدا، تاسىمالداۋعا ارنالعان شەتەلدىك رۇقسات بلانكىلەرىنىڭ سانى 2022 -جىلمەن سالىستىرعاندا 3 ەسەگە وسكەن. بۇل پروتسەدۋرانى جەڭىلدەتۋ جانە جەدەلدەتۋ ءۇشىن بلانكىلەردى بەرۋ پروتسەسى ەلەكتروندى فورماتقا اۋىستىرىلدى. CarGoRuqsat جۇيەسى ەنگىزىلدى، قىتايمەن شەكسىز الماسۋ قامتاماسىز ەتىلدى، شەتەلدىك رۇقسات بلانكىلەرىنىڭ %70 ى سيفرلاندىرىلدى. 2026 -جىلدىڭ ناۋرىزىندا تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى (ت م ۇ) ەلدەرىمەن e-Permit پيلوتتىق جوباسى ىسكە قوسىلدى، سونداي-اق حالىقارالىق تاسىمالدارعا ارنالعان e-CMR پيلوتتىق جوباسى جۇزەگە اسىرىلا باستالدى. قابىلدانعان شارالار راسىمدەردىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا، مەرزىمدەرىن قىسقارتۋعا جانە اكىمشىلىك شىعىنداردى ازايتۋعا باعىتتالعان.
پرەمەر-مينيستر حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن شەتەلدىك رۇقسات بلانكىلەرىن بەرۋدىڭ سيفرلىق فورماتىنا كوشۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدى تاپسىردى.
- پرەزيدەنت ترانزيت - ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ باستى باسەكەلەستىك ارتىقشىلىقتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ءاردايىم ايتىپ كەلەدى. دەگەنمەن، تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىنا سىن- ەسكەرتپەلەر بار، تولىق قامتۋ مەن جەدەلدىك جەتىسپەيدى. مەن ديناميكانى تىكەلەي ءوزىم قاداعالايتىن بولامىن. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز - جۇمىستىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا كۇش جۇمىلدىرۋ، - دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
وسىعان دەيىن قازاقستان مەن گرۋزيا كولىك-لوگيستيكا سالاسىندا ىنتىماقتاستىقتى دامىتاتىنى تۋرالى جازدىق.