بيىلعى جىلعى 19-قىركۇيەكتەن باستاپ اقىلى مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قاتىستى بولەك مىندەتتى تالاپ ەنگىزىلەدى.
ال دۇكەندەردە ج س ن بۇرىنعىداي ساتىپ الۋشىنىڭ قالاۋى بويىنشا عانا كورسەتىلەدى. بۇل دەرەك سالىق ورگاندارىنا نە ۇشىن قاجەت بولۋى مۇمكىن، ج س ن- ءدى ايتۋدان باس تارتۋعا بولا ما، چەككە باسقا ادامنىڭ ءنومىرى جازىلىپ كەتسە نە بولادى؟ وسى ساۋالدارعا سالىق ورگاندارى جاۋاپ بەردى.
قوستاناي وبلىسى بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە، 2022-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ زاڭنامادا جالپى ءتارتىپ بەكىتىلگەن. وعان سايكەس، ساتىپ الۋشى تالاپ ەتكەن جاعدايدا باقىلاۋ-كاسسا ماشيناسىنىڭ چەگىندە ونىڭ سايكەستەندىرۋ ءنومىرى – ج س ن نەمەسە ب س ن كورسەتىلۋى مۇمكىن.
2026-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ باقىلاۋ-كاسسا ماشينالارىن قولدانۋدىڭ جاڭا قاعيدالارى كۇشىنە ەندى. وندا دا وسى ءتارتىپ ساقتالدى. قاجەت بولعان جاعدايدا ج س ن چەككە ساتىپ الۋشىنىڭ ءوز ءوتىنىشى بويىنشا ەنگىزىلەدى.
الايدا 2026-جىلعى 19-قىركۇيەكتەن باستاپ اقىلى مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قاتىستى بولەك تالاپ ەنگىزىلەدى. مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلگەن كەزدە پاتسيەنتتىڭ ءوزى سۇراماسا دا، ونىڭ ج س ن- ءى چەكتە مىندەتتى تۇردە كورسەتىلۋگە ءتيىس.
بۇل مىندەتتى تالاپ ءدارىحانالاردا ساتىلاتىن ءدارى-دارمەككە قولدانىلمايدى.
تالاپ دەرەكتەردى تىركەۋ جانە بەرۋ فۋنكسياسى بار ونلاين باقىلاۋ-كاسسا ماشينالارىن پايدالاناتىن جەكە كاسىپكەرلەر مەن زاڭدى تۇلعالارعا، ونىڭ ىشىندە مەديتسينالىق ۇيىمدارعا قاتىستى.
ج س ن چەكتە نەۇشىن قاجەت؟
سالىق ورگاندارىنىڭ مالىمەتىنشە، جسن كورسەتۋدىڭ ءبىر ماقساتى - ساۋدانىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ، تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ اينالىمىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ، سونداي-اق تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ.
ساتىپ الۋشى ءۇشىن ج س ن كورسەتىلگەن چەك ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرا راسىمدەمەي-اق سالىقتىق شەگەرىمدى قولدانۋ كەزىندە شىعىندى راستايتىن قۇجات بولا الادى.
چەكتەگى مالىمەتتەر كامەرالدىق باقىلاۋ كەزىندە دە پايدالانىلۋى مۇمكىن.
- كامەرالدىق باقىلاۋ كەزىندە باقىلاۋ-كاسسا ماشينالارىنىڭ چەكتەرىندەگى مالىمەتتەر جەكە تۇلعالاردىڭ كىرىستەرى مەن شىعىستارىن سالىستىرۋ ءۇشىن پايدالانىلۋى مۇمكىن، - دەپ ءتۇسىندىردى سالىق ورگاندارى.
ج س ن- ءدى ايتۋدان باس تارتۋعا بولا ما؟
ساۋدا ورنىندا ساتىپ الۋشى ج س ن- ءىن اۋىزشا ايتا الادى، جەكە كۋالىگىن كورسەتە الادى نەمەسە باقىلاۋ-كاسسا ماشيناسىمەن بىرىكتىرىلگەن قوسىمشالار ارقىلى اۆتوماتتى تۇردە بەرە الادى. مۇنداي مۇمكىندىك موبيلدى بانكينگ نەمەسە QR- تولەم كەزىندە دە بار.
الايدا جالپى ءتارتىپ بويىنشا ج س ن چەككە ساتىپ الۋشىنىڭ تالابى بويىنشا ەنگىزىلەدى. سوندىقتان ادام ونى ايتپاۋعا قۇقىلى. مۇنداي باس تارتۋدىڭ ساتىپ الۋشى ءۇشىن قانداي ءدا بىر سالدارى بولمايدى.
تەك اقىلى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلگەن كەزدە ج س ن- ءدى چەككە ەنگىزۋ مىندەتتى بولادى.
باسقا ادامنىڭ ج س ن- ءى كورسەتىلسە نەبولادى؟
ساتىپ الۋشى ساتۋشىعا قاتەلەسىپ باسقا ادامنىڭ ج س ن- ءىن نەمەسە قاتە ءنومىر ايتقان جاعداي نورماتيۆتىك اكتىلەردە بولەك رەتتەلمەگەن.
ج س ن چەككە ساتىپ الۋشىنىڭ ءوزى بەرگەن مالىمەت بويىنشا ەنگىزىلەدى. ەگەر ساتۋشى الىنعان دەرەكتى دۇرىس ەنگىزسە، بەرىلگەن مالىمەتتىڭ دۇرىستىعىنا ونىڭ جاۋاپ بەرەتىنى زاڭنامادا تىكەلەي بەلگىلەنبەگەن.
الايدا مۇنداي قاتەلىك ساتىپ الۋشىنىڭ وزىنە قيىندىق تۋعىزۋى مۇمكىن. كەيىن ول مۇنداي چەكتى سالىقتىق شەگەرىمدى قولدانۋ كەزىندە نەمەسە داۋلى جاعداي تۋىنداسا، ءوز شىعىنىن راستاۋ ءۇشىن پايدالانا المايدى.
ج س ن كورسەتىلگەن بارلىق ساتىپ الۋدى كورۋگە بولا ما؟
قازىر ازاماتتاردىڭ بەلگىلى ءبىر ج س ن كورسەتىلگەن بارلىق ساتىپ الۋ تاريحىن كورۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن جەكە سەرۆيس جوق.
سالىق ورگاندارىنىڭ قولدانىستاعى سەرۆيستەرى ارقىلى الداعى تولەمدەر مەن بەرەشەكتى تەكسەرۋگە، دەكلاراتسيالار مەن وتىنىشتەر بەرۋگە، سالىق رەجيمىن تاڭداۋعا، كونتراگەنتتەردى تەكسەرۋگە، كولىك سالىعى مەن ءوسىمپۇلدى ەسەپتەۋگە بولادى. الايدا ادامنىڭ ج س ن- ءى كورسەتىلگەن بارلىق چەكتىڭ ءتىزىمىن كورۋ مۇمكىندىگى ازىرگە جوق.
دەرەكتەر قالاي قورعالۋعا ءتيىس؟
ساتىپ الۋشىلاردىڭ دەربەس دەرەكتەرى دەربەس دەرەكتەر تۋرالى زاڭناما تالاپتارىنا، سالىق قۇپياسىن ساقتاۋ تارتىبىنە جانە فيسكالدىق دەرەكتەر وپەراتورلارىنا جۇكتەلگەن مىندەتتەرگە سايكەس قورعالادى.
وپەراتورلار سالىق تولەۋشىلەر تۋرالى اقپاراتتىڭ قورعالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە سالىق قۇپياسىن ساقتاۋعا مىندەتتى. ەسەپ ايىرىسۋ تۋرالى دەرەكتەر كەمىندە بەس جىل ساقتالۋعا ءتيىس.
ساۋدا ورىندارىنان نەمەسە فيسكالدىق دەرەكتەر وپەراتورلارىنان جسن تۋرالى مالىمەت تاراپ كەتكەن جاعدايدا دەربەس دەرەكتەردى زاڭسىز جيناۋ، ساقتاۋ جانە تاراتۋ ءۇشىن زاڭنامادا كوزدەلگەن جالپى جاۋاپكەرشىلىك قولدانىلادى.
كاسىپكەرلەر فيسكالدىق چەكتىڭ مازمۇنىنا قويىلاتىن تالاپتاردى بۇزعانى ءۇشىن دە جاۋاپ بەرەدى. مىندەتتى دەرەكتەمەلەردى، ونىڭ ىشىندە كورسەتىلۋگە ءتيىس جاعدايلاردا ج س ن نەمەسە ب س ن- ءدى چەككە ەنگىزبەگەنى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان.
تالاپ العاش رەت بۇزىلسا، كاسىپكەرگە ەسكەرتۋ جاسالادى. ءبىر جىل ىشىندە زاڭ بۇزۋشىلىق قايتالانسا، ايىپپۇل سالىنادى. ونىڭ مولشەرى سالىق تولەۋشىنىڭ ساناتىنا بايلانىستى.
وسىلايشا، ساتىپ الۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى ءۇشىن بۇرىنعى ءتارتىپ ساقتالادى. دۇكەندە ج س ن چەككە ساتىپ الۋشىنىڭ قالاۋى بويىنشا عانا ەنگىزىلەدى. اقىلى مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قاتىستى بولەك مىندەتتى تالاپ قولدانىلادى. فيسكالدىق چەكتەردەگى مالىمەتتەردى سالىق ورگاندارى جەكە تۇلعالاردىڭ كىرىستەرى مەن شىعىستارىن سالىستىرۋ كەزىندە دە پايدالانا الادى.
بۇعان دەيىن اتى-ءجونىن اۋىستىرعان ادامنىڭ ج س ن- ءى وزگەرە مە - وسى تۋرالى جازعان ەدىك.