بۇل تۋرالى قازاقپارات دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.
جىل سايىن الەمدە 15 ميلليون ءسابي 40 اپتادا مەرزىمىنەن بۇرىن دۇنيەگە كەلەدى. قازاقستاندا جىل سايىن 22 مىڭعا دەيىن وسىنداي سابيلەر (%4,9-5) تۋىلادى، نەوناتولوگتاردىڭ جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا بالالاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ كورسەتكىشى ارتىپ، بۇگىندە 70-80 پايىزعا جەتىپ وتىر.
شالا تۋىلعان نارەستەلەر كۇنى العاش رەت ۆەنادا 2009-جىلى اتاپ ءوتىلدى. ءبىر جىل بۇرىن، 2008-جىلى قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ شالا تۋىلعان نارەستەلەردى كۇتۋ جونىندەگى باعدارلاماسىنا قوسىلدى، وعان سايكەس رەسپۋبليكادا 2008-جىلدان باستاپ ءتىرى تۋىلۋ كريتەريلەرى ەنگىزىلدى: جۇكتىلىكتىڭ 22- اپتاسىندا (التى ايدان باستالاتىن مەرزىم) دەنە سالماعى 500 گرام جانە ودان دا كوپ تۋىلعان نارەستەلەردى كۇتۋ.
2022-جىلدىڭ 9 ايىندا ەلىمىزدە 299711 ءسابي دۇنيەگە كەلدى، ولاردىڭ 16,3 مىڭى - مەرزىمىنەن بۇرىن تۋىلعان سابيلەر.
شالا تۋىلعان نارەستەلەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ كورسەتكىشىن جاقسارتۋ ءۇشىن قازاقستاندا د س ۇ ۇسىنعان جانە دالەلدى مەديتسينا قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن وكپە ءتىنىنىڭ جەتىلۋىنە ارنالعان جاڭا تەحنولوگيالاردى جانە زاماناۋي دياگنوستيكالىق جانە ەمدەۋ اپپاراتۋراسى مەن دارىلىك زاتتاردى پايدالانا وتىرىپ، جاڭا تۋعان نارەستەلەردى رەانيماتسيالاۋ جانە قارقىندى تەراپيا ادىستەرى ەنگىزىلىپ، ۇزدىكسىز دامۋدا.
ەلىمىزدە پەريناتالدىق كومەك جاڭا تۋعان نارەستەلەرگە بىلىكتى مامانداندىرىلعان كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا ايماقتاندىرۋ قاعيداتى بويىنشا ۇيىمداستىرىلعان. بولاشاق اتا-انالار بالاسىنىڭ دەنساۋلىعىنا قامقورلىق جاتىرىشىلىك كەزەڭنەن باستالاتىنىن ەستە ۇستاۋى كەرەك.
ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بارلىق جۇكتى ايەلدەر ۇرىقتىڭ دامۋىن مىندەتتى تۇردە سكرينينگتىك تەكسەرۋدەن وتكىزەدى (پەريناتالدىق سكرينينگ). قانداي دا ءبىر پاتولوگيا انىقتالعان كەزدە بەيىندى ارالاس مامانداردىڭ كونسيليۋمى جۇرگىزىلىپ، وندا ايەلدىڭ ودان ءارى بوسانۋ تاكتيكاسى، ءادىسى جانە ورنى ايقىندالادى.
قازاقستاندا 39 پەريناتالدىق ورتالىق جانە 2 رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى اكۋشەرلىك ۇيىم جۇمىس ىستەيدى، ولاردا جاڭا تۋعان نارەستەگە دەر كەزىندە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جانە قاجەت بولعان جاعدايدا بوسانعاننان كەيىنگى العاشقى كۇندەرى حيرۋرگيالىق ارالاسۋ جاساۋ ءۇشىن ايەل بوسانعانعا دەيىن اۋرۋحاناعا جاتقىزىلادى.
بالانىڭ اۋرۋلارىن ەرتە دياگنوستيكالاۋ ماقساتىندا، تۋىلعاننان كەيىن بىردەن پەرزەنتحانالاردا تۇقىم قۋالايتىن مەتابوليكالىق اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاۋعا باعىتتالعان جانە بارلىق جاڭا تۋعان نارەستەلەردى فەنيلكەتونۋريا مەن تۋا بىتكەن گيپوتيرەوزعا تەكسەرۋدى قوسا العاندا، نەوناتالدى سكرينينگ جۇرگىزىلەدى.
بارلىق جاڭا تۋعان نارەستەلەردە جانە ەرتە جاستاعى بالالاردا (6 جاسقا دەيىن قوسا العاندا) ەستۋ قابىلەتىنىڭ بۇزىلۋىن ۋاقتىلى انىقتاۋ ماقساتىندا پسيحوفيزيكالىق دامۋدىڭ بۇزىلۋىن ەرتە انىقتاۋعا، بالالارداعى كورۋ جانە ەستۋ فۋنكتسيالارىن باعالاۋعا، كوممۋنيكاتسيالاردىڭ بۇزىلۋىنا باعىتتالعان اۋديولوگيالىق سكرينينگ، پسيحوفيزيكالىق سكرينينگ جۇرگىزىلەدى.
دەنە سالماعى وتە تومەن جانە تومەن تۋىلعان بالالاردا (2500 گرامنان از) شالا تۋىلعان نارەستەلەردىڭ رەتينوپاتياسىنا سكرينينگ جۇرگىزىلەدى، ودان كەيىن نەعۇرلىم ەرتە مەرزىمدە حيرۋرگيالىق ەمدەۋ جۇرگىزىلەدى.
ەلىمىزدە بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ، سونداي-اق نارەستە ءولىمىن ازايتۋ ءۇشىن ءبىرقاتار جۇيەلى شارالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. اتاپ ايتقاندا، اۋرۋلار مەن دامۋ بۇزىلىستارىن ۋاقتىلى انىقتاۋ ءۇشىن جىل سايىن 3,1 ميلليوننان استام بالانى، سكرينينگتىك تەكسەرۋلەر - 1,6 ميلليوننان استام جاس بالالاردى قامتيتىن پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلەدى. ەرتە جاستاعى بالالارعا كۇتىم جاساۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس بەرۋ ءۇشىن 1500 دەن استام بالانى دامىتۋ كابينەتى ۇيىمداستىرىلعان.