پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆقا جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا سەناتور ازىق- تۇلىك ينفلياتسياسىنىڭ رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتكەنى تۋرالى ماسەلە كوتەردى.
ءوز سوزىندە دەپۋتات قازاقستان اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ نەگىزگى تۇرلەرىن ەكسپورتتايتىن الەمدەگى 10 ەلدىڭ قاتارىنا كىرەتىنىنە قاراماستان ازىق-تۇلىك باعاسىنىڭ ءوسۋى ماڭىزدى ماسەلەگە اينالعانىن اتاپ ءوتتى جانە ءبىزدىڭ ەلىمىز ازىق-تۇلىك ينفلياتسياسىنىڭ دەڭگەيى بويىنشا كوپتەگەن ەلدەردىڭ الدىنا ءتۇسىپ كەتكەنىنە نازار اۋداردى.
«قازىرگى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىمىز ءورت ءسوندىرۋ ادىسىمەن جۇمىس ىستەيدى دەپ ايتۋعا بولادى، ولاردىڭ ءىس-قيمىلى الدىن الۋ سيپاتىنداعى شارالاردى قولدانۋعا ەمەس، اياقاستى تۋىنداعان جاعدايعا جاۋاپ قايتارۋعا عانا باعىتتالعان. اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ەكسپورتتاۋعا تىيىم سالۋ جانە ەكسپورتتىق كۆوتالاردى ەنگىزۋ وڭاي. ءبىراق ونداي شەكتەۋلەر فەرمەرلەردى بانكروتتىققا، ال وتاندىق اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ دامۋىن تەجەلۋىنە اكەپ سوعادى. ەڭ سوراقىسى، بىزدە ەلدىڭ ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىندە جۇيەلىلىك جوق»، - دەدى اقىلبەك كۇرىشبايەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، كەيبىر ءونىم تۇرلەرى بويىنشا ءوندىرىس كولەمى تۇتىنۋدىڭ فيزيولوگيالىق نورمالارىنىڭ نەگىزىندە ەسەپتەلگەن ىشكى نارىقتىڭ قاجەتتىلىگىنەن اسىپ كەتەدى. ال شىن مانىندە بۇل ونىمدەر بويىنشا قازاقستان ءالى دە يمپورتقا تاۋەلدى بولىپ وتىر. باسقاشا ايتقاندا، حالىقتىڭ ازىق تۇلىكتى تۇتىنۋ نورمالارىن انىقتاۋدا شىنايى وبەكتيۆتى تاسىلىنە اۋىسۋ كەرەك.
«بىزدە ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگى دوكتريناسى قابىلدانىپ، ونىڭ ناقتى كورسەتكىشتەرى، باعالاۋ ولشەمشارتتارى مەن قامتاماسىز ەتۋ تەتىكتەرى ايقىندالۋى ءتيىس. بارلىق دامىعان ەلدەردە بۇل ماسەلەلەر ۇزاق مەرزىمدى ەكونوميكالىق بايلانىستى قالىپتاستىرا وتىرىپ، بەلگىلەنگەن باعامەن فورۆاردتىق جانە فيۋچەرستىك كەلىسىمشارتتاردى دامىتۋ ارقىلى شەشىلەدى. سوندىقتان ولاردا ازىق- تۇلىك تاۋارلارىن ىشكى نارىققا بەلگىلەنگەن باعالار بويىنشا جەتكىزۋدىڭ تۇراقتى كولەمى ساقتالىپ وتىرادى. وسى سەبەپتەن اتالعان ەلدەردە ازىق- تۇلىك ينفلياتسياسى بىزدەگىدەي كوتەرىلمەيدى»، - دەدى سەناتور.
اشىعىن ايتۋ كەرەك، قازىرگى ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەر سۋبسيديا الا وتىرىپ، ىشكى ازىق-تۇلىك نارىعىنىڭ جاي-كۇيىنە، ازىق-تۇلىك باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنا قاتىستى ەشقانداي جاۋاپكەرشىلىك المايدى.
«ناقتىراق ايتساق، كوپتەگەن باعىتتار بويىنشا سۋبسيديالاۋ جۇيەسى بيۋدجەت قاراجاتىن جاي عانا تاراتۋ راسىمىنە اينالدى. وسىرىلگەن ءونىمدى ىشكى ازىق-تۇلىك نارىعىنا فورۆاردتىق كەلىسىمشارتتار بويىنشا جانە بەلگىلەنگەن باعالارعا سايكەس جەتكىزۋدى سۋبسيديا الۋدىڭ مىندەتتى شارتى رەتىندە ەنگىزۋ قاجەت. وسى تەتىكتى ازىرلەيتىن بولساق، فورۆاردتىق كەلىسىمشارتتارعا اۆانس بەرۋ ەسەبىنەن اۋىلداعى تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋ، ياعني نەسيەلەندىرۋ ماسەلەلەرى دە ءبىر مەزگىلدە شەشىلەدى. اتالعان جۇيەلى وزگەرىستەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ قاجەت»، - دەدى ا. كۇرىشبايەۆ.
اۆتور: ايجان سەرىكجان قىزى