17 - شىلدەدەن باستاپ جاردەماقىعا ءوتىنىم قابىلداۋ باستالادى. وسى ورايدا قازاقپارات اگەنتتىگى جاردەماقى الۋ جولدارى تۋرالى تولىق مالىمەتتى ۇسىنادى.
42500 تەڭگە كىمگە بەرىلۋى كەرەك؟
بىرىنشىدەن، بۇل جاردەماقى كارانتين شەكتەۋلەرىنە قاتىستى اقىسىز دەمالىسقا جىبەرىلگەن جالدامالى جۇمىسكەرلەرگە بەرىلەدى. بۇل جەردە ءوتىنىشتى تەك جۇمىس بەرۋشى جىبەرەدى. جۇمىس بەرۋشىلەرگە قويىلاتىن ءبىر عانا شارت - ولاردىڭ جۇمىسى كارانتيندە توقتاپ قالسا عانا بەرىلەدى. ونى جەرگىلىكتى اۋدان، قالا بويىنشا شتاتتار، اتامەكەن ۇ ك پ وڭىرلىك وكىلدەرى تەكسەرەدى. سەبەبى، قازىرگى شەكتەۋ شارالارى جەڭىلدەۋ بولعانىمەن، ءار وڭىردە باس سانيتارلىق دارىگەرلەر ءوز شەكتەۋلەرىن قويىپ جاتىر.
ەكىنشىدەن، كارانتيندە جۇمىسى توقتاپ قالعان جەكە كاسىپكەرلەر، جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىندارعا 42500 تەڭگە تولەنەدى. ونى دا اۋدان، قالاداعى شتاب پەن سالىق كوميتەتىنىڭ وكىلدەرى بەلگىلەيتىن بولادى.
ۇشىنشىدەن، ازاماتتىق- قۇقىقتىق سيپاتتاعى كەلىسىم بويىنشا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن فريلانسەرلەر ءوتىنىشتى وزدەرى بەرەدى. بۇل وتىنىشتەر شتاب ارقىلى وتپەيدى، تىكەلەي جىبەرىلەدى. بۇل كىسىلەرگە ءبىر شارت - وسى 2020 -جىلى 6 ايدىڭ ىشىندە ءبىر رەت بولسا دا زەينەتاقى جارناسىنىڭ اۋدارىلۋى. بۇل قاتارعا كاسىپكەرلىكپەن اي سايىن تۇراقتى تۇردە ءبىرىڭعاي جيىنتىق تولەم (ب ج ت) تولەپ جۇرگەن كاسىپكەرلەر دە كىرەدى. سوڭعى سانات - ءوز بەتىنشە جۇمىس ىستەپ جۇرگەندەرگە 42500 تەڭگەنى الۋعا بولادى. بۇل جولعى وزگەرىس - وتكەندەگىدەي ب ج ت تولەۋدىڭ قاجەتى جوق، توتەنشە جاعداي كەزىندەگى تولەم ەسكەرىلەدى.
قاي ساناتقا جاردەماقى تولەنبەيدى؟
مەملەكەتتىڭ بيۋدجەتىنەن زەينەتاقى، جاردەماقى، اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك نەمەسە ساقتاندىرۋ قورىنان ءتيىستى تولەم الىپ جۇرگەندەر 42500 تەڭگە المايدى. ولار بەيرەسمي جۇمىس ىستەپ جۇرگەندەر قاتارىنا جاتپايدى. ەگەر دە ولار رەسمي جۇمىس ىستەپ جۇرسە، ولار ءۇشىن جۇمىس بەرۋشى ءوتىنىش بەرە الادى. رەسمي جەكە كاسىپكەرلىگى بولسا، جەكە كاسىپكەر رەتىندە دە ءوتىنىش بەرۋگە مۇمكىندىگى بار.
«سونىمەن بىرگە، توتەنشە جاعداي كەزىندە ءبىرىڭعاي جيىنتىق تولەم تولەپ، ميلليونداعان ادامدار ءوزىنىڭ بەيرەسمي جۇمىس ىستەگەنىن راستادى. ءبىز ولارمەن حابارلاسىپ، 70 مىڭعا جۋىعىن جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا تارتقان بولاتىنبىز. ەگەر ول ازاماتتار قازىر جۇمىس ىستەپ جاتسا، ارينە، ولار بۇل جولى 42500 تەڭگەنى الا المايدى»، - دەپ ءتۇسىندىردى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ.
جاقىن كۇندەرى جۇمىستان شىعىپ كەتكەندەر دە 42500 تەڭگەگە ءوتىنىم بەرە المايدى. ولار جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا حابارلاسۋى كەرەك. بۇل ورتالىق تۇرعىندارعا اشىق ۆاكانسيالاردى نەمەسە باسقا جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىن ۇسىنادى. ەگەر ەش جۇمىس لايىق كەلمەسە، ءۇش كۇندە جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلەدى جانە اۆتوماتتى تۇردە مەملەكەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان جۇمىسسىزدىققا قاتىستى باسقا تولەم بەكىتەدى. بۇل جۇمىسسىزدىق تولەماقىسى 6 اي بويى بەرىلەدى.
ستۋدەنتتەر مەن دەكرەتتەگى ايەلدەر قانداي جاعدايدا جاردەماقى الادى؟
ارنايى 42500 تەڭگە تولەۋ ءۇشىن «ستۋدەنت» ، «دەكرەتتەگى ايەل» دەگەن ساناتتار قاراستىرىلماعان. ياعني، ستۋدەنتكە ستۋدەنت بولعانى ءۇشىن جاردەماقى تولەنبەيدى. ءبىراق ەگەر دە ستۋدەنت جالدانىپ جۇمىس ىستەسە، كارانتين كەسىرىنەن اقىسىز دەمالىسقا جىبەرىلسە، ول ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىسى ءوتىنىش بەرە الادى. ال ەگەر ستۋدەنت جەكە كاسىپكەر بولىپ، اي سايىن ب ج ت تولەپ جۇرگەن كاسىپكەر بولسا، ول جاعدايدا دا 42500 تەڭگە الادى. ال ەندى وسى كۇنگە دەيىن بەيرەسمي جۇمىس ىستەدىم دەپ ءبىر رەت ب ج ت تولەگەن ستۋدەنتتەر 42500 تەڭگە الا المايدى. ال دەكرەتتە جۇرگەن ايەلدەرگە ەرەجە وزگەرىسسىز قالادى. بالا ءبىر جاسقا تولعانشا دەكرەتتەگى ايەل مەملەكەتتەن نەمەسە ساقتاندىرۋ قورىنان جاردەماقى الىپ جۇرەدى. سوندىقتان، ولارعا 42500 تەڭگە بەرىلمەيدى. ال ەندى بالا ءبىر جاستان اسقان بولسا، جۇمىسقا شىعىپ، كارانتينگە بايلانىستى اقىسىز دەمالىسقا جىبەرسە، ارينە جاردەماقى الا الادى. ەگەر ونىڭ جەكە كاسىپكەرلىگى بولىپ، تۇراقتى تۇردە ب ج ت تولەپ، جۇمىسى توقتاپ قالسا دا 42500 تەڭگە الا الادى. وتكەندەگى ت ج كەزىندە ءبىر رەت ب ج ت تولەپ، بەيرەسمي جۇمىس ىستەگەنىن راستاعان ايەلدەر دە 42500 تەڭگە الا الادى. ارنايى س م س العاندار ءوتىنىشسىز- اق جاردەماقى الادى؟
مينيسترلىك 42500 تەڭگە جاردەماقىنى پرواكتيۆتى تۇردە تاعايىنداۋ جولدارىن دا قاراستىرىپ جاتىر.
«ناۋرىز- ءساۋىر ايلارىندا 42500 تەڭگەنى ءساتتى العان تۇرعىنداردى ساراپتاي كەلىپ، جاعدايى وزگەرمەدى- اۋ دەپ بولجاعان كىسىلەرگە سۇراۋ جىبەرىپ جاتىرمىز. ءسىز وتكەندە 42500 تەڭگە الدىڭىز، بۇل جولى دا تابىسىڭىزدان ايىرىلدىڭىز با دەگەن سمس جىبەردىك. ءيا دەگەن جاۋاپ كەلسە، سول تۇرعىنعا ەش ءوتىنىشسىز تولەم تاعايىنداۋ شاراسىن جاسايمىز. سوندىقتان، بۇگىن س م س العان كىسىلەر تابىستان ايىرىلعانىڭىزدى راستاعان بولساڭىز، ەرتەڭ جۇما كۇنى پورتالدارعا ءوتىنىش بەرۋدىڭ قاجەتى جوق. جاي عانا ءوز مارتەبەڭىزدى تەكسەرسەڭىز، «ءسىز ءۇشىن ءوتىنىش قابىلداندى» دەپ جازىلىپ تۇرادى»، - دەيدى ب. نۇرىمبەتوۆ.
ءوتىنىشتى قالاي بەرۋگە بولادى؟
جالدامالى جۇمىسشىلار ءۇشىن ءوتىنىش بەرەتىن جۇمىس بەرۋشىلەر اقىسىز دەمالىسقا جىبەرىلگەن قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن عانا ءوتىنىش بەرە الادى. قاشىقتان، تولىق ەمەس رەجىمدە ىستەيتىن، جالاقىسىن تولىق الىپ جۇرگەن قىزمەتكەرلەردى قوسۋعا بولمايدى. ونى اۋداندىق شتابتار تەكسەرەدى. ءوتىنىشتى ەكى پورتالدا: egov.kz - «ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ» ۆەب- پورتالى جانە 42500.enbek.kz پورتالىندا تىركەۋگە بولادى. وندا كاسىپورىننىڭ ب ي ن- ءى مەن ءار جۇمىسشىنىڭ ج س ن- ىن كورسەتكەندە بارلىق مالىمەت شىعۋى ءتيىس. پورتالعا كىرگەندە 20 قىزمەتكەردىڭ ءوتىنىشىن توپتاستىرىپ جىبەرۋگە بولادى. ال جۇمىسشىلاردىڭ وزدەرى جىبەرگەن ءوتىنىش قابىلدانبايدى. ولار 42500.enbek.kz پورتالىندا ءوز مارتەبەسىن، ءوتىنىشتىڭ بەرىلگەنى مەن قانداي ساتىدا قارالىپ جاتقانىن باقىلاي الادى. جەكە پراكتيكامەن اينالىسىپ جۇرگەن ازاماتتار ءوتىنىشتى وزدەرى بەرەدى. ولار ەكى پورتالعا قوسىمشا «ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ» telegram-bot-تارىن دا پايدالانا الادى. باسقا ازاماتتار - جەكە تۇلعالار وسى پورتالدار ارقىلى جانە تەلەگرام- بوت ارقىلى ءوتىنىم بەرە الادى. ولارعا قويىلاتىن ءبىر عانا شارت - جۇمىستارىنىڭ شىن مانىندە توقتاپ تۇرعانى. ونى اۋداندىق شتابتار مەن سالىق كوميتەتى تەكسەرەدى.
وتىنىشتەر قاي كۇندەرى قابىلدانادى؟
17 - شىلدەدەن باستاپ، egov.kz - «ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ» ۆەب- پورتالى، 42500.enbek.kz پورتالى جانە تەلەگرام- بوتتار 42500 تەڭگە جاردەماقىعا ءوتىنىش قابىلداۋدى باستايدى. بۇل وتىنىشتەر 1 - قىركۇيەككە دەيىن قابىلدانادى.
«بۇل جولى وسى كۇنگە دەيىن ۇلگەرۋ كەرەك دەگەن ەش شەكتەۋ قويمايمىز. بۇل تولەم شىلدە ايىنا ارنالادى. ءبىراق پورتالدار 1 -قىركۇيەككە دەيىن ءوتىنىش قابىلداي بەرەدى» ، - دەدى ب. نۇرىمبەتوۆ.
جالعان مالىمەت بەرگەندەر جازالانا ما؟
ەڭبەك ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ 42500 تەڭگە الەۋمەتتىك تولەم الۋعا قۇقىعى جوقتاردىڭ ءوتىنىم بەرمەۋىن ءوتىندى.
«وسى ۋاقىتقا دەيىن جۇمىس ىستەپ كەلىپ، كارانتينگە بايلانىستى تابىسىنان قاعىلعان جالدامالى جۇمىسشىلار، ءوزىن- ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار، جەكە كاسىپكەرلەر ءوتىنىم بەرە الادى. ال مۇنداي ساناتقا كىرمەيتىندەر الەۋمەتتىك تولەم الۋعا تىرىسپاي- اق قويۋلارىڭىزدى وتىنەمىن. بۇل - جاۋاپكەرشىلىك. وسى جولى پورتالدىڭ تومەنگى جاعىندا ءاربىر ادام وقىپ، شەكتەۋ شارالارىنا بايلانىستى كىرىسىنەن ايىرىلعانىن راستايتىن بەلگىنى بەلگىلەۋى ءتيىس بولادى. ول ۇسىنعان مالىمەتتەرى ءۇشىن موينىنا جاۋاپكەرشىلىك الادى»، - دەدى مينيستر.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، جاردەماقىنى ءتيىستى ادامداردىڭ الماعانى انىقتالسا، مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورى قاراجاتتى كەرى قايتارۋ تۋرالى تالاپ قويا الادى. ەگەر جۇمىس بەرۋشى جۇمىسىن توقتاتپاعان قىزمەتكەرلەر ءۇشىن ءوتىنىش بەرسە، بۇل - زاڭبۇزۋشىلىق بولىپ ەسەپتەلەدى. مۇندا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورى قاراجاتتى قايتارۋ تالابىمەن بىرگە، كاسىپورىندى سوتقا بەرۋى دە ابدەن مۇمكىن. ءارى قاراي بارلىعى سوت شەشىمىنە بايلانىستى بولادى.