پرەزيدەنتى جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى حالىقارالىق زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ باسشىسى اسەل نازاربەتوۆا ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«الەمدىك ساياساتتىڭ قازىرگى ۇردىستەرىنە سايكەس ەلدىڭ سىرتقى ساياسي باعىتىنا جاڭا باعىت ەنگىزۋ قاجەتتىگى وسۋدە، بۇل الداعى ۋاقىتتا دا قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى دايەكتى جانە بولجامدى ارىپتەس رەتىندەگى بەدەلىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى. مەملەكەت باسشىسى ۇلىقتاۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە بۇل مەسسەدجدى تاعى دا اتاپ ءوتتى: «ءبىز ۇلتتىق مۇددەلەردى الەمدىك ارەنادا نىق ىلگەرىلەتەتىن بولامىز. ەلدىڭ سىرتقى ساياسي قىزمەتى ەلگە، ۇلتتىق بيزنەسكە جانە ءاربىر ازاماتقا ناقتى پايدا اكەلەتىن بولادى».
بۇل قاعيداتتاردى نەگىزگە الا وتىرىپ، مەملەكەت باسشىسى 2020 -جىلعى ناۋرىزدا قول قويعان قازاقستاننىڭ 2020-2030 -جىلدارعا ارنالعان سىرتقى ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسى ازىرلەندى. ستراتەگيالىق قۇجات تۇڭعىش پرەزيدەنت - ەلباسى ن. ءا. نازاربايەۆتىڭ سىرتقى ساياسي باعىتىنىڭ ساباقتاستىعى، سونداي- اق كوپ ۆەكتورلى، پراگماتيزم جانە بەلسەندىلىك قاعيداتتارى نەگىزىندە ەلدىڭ سىرتقى ساياساتىن ىسكە اسىرۋدى رەگلامەنتتەيدى»، - دەيدى اسەل نازاربەتوۆا.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، پرەزيدەنتتىكتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ ق. ك. توقايەۆ قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستەرىمەن، ونىڭ ىشىندە رەسەي فەدەراتسياسى، قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى، امەريكا قۇراما شتاتتارى، ەۋروپالىق وداق، ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىمەن ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا بەلسەندى ىقپال ەتۋدە.
پرەزيدەنتتىڭ 2019 -جىلعى 3-4 -ساۋىردە رەسەي فەدەراتسياسىنا، 2019 -جىلعى 14 -ساۋىردە - وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنا، 2019 -جىلعى 11-12 -قىركۇيەكتە - قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا، 2019 -جىلعى 27-28 -قاراشادا - قىرعىزستانعا، 2019 -جىلعى 5-6 -جەلتوقساندا - گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنا، 2020 -جىلعى 27-28 -قاڭتاردا - بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندە رەسمي جانە مەملەكەتتىك ساپارلارى سيمۆولدىق سيپاتقا يە بولدى، ولاردىڭ شەڭبەرىندە ەكىجاقتى ءوزارا ءىس- قيمىلدى كەڭەيتۋ قۇجاتتارىنا قول قويىلدى.
«ق. ك. توقايەۆتىڭ پرەزيدەنتتىگى كەزىندەگى ماڭىزدى سىرتقى ساياسي وقيعالار اراسىنان 2019 -جىلدىڭ 24 -قىركۇيەگىندەگى نيۋ- يوركتە (ا ق ش) وتكەن ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 74-سەسسياسىنىڭ جالپى دەباتتارىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. مەملەكەت باسشىسى رەتىندە سويلەگەن سوزىندە قاسىم- جومارت توقايەۆ يادرولىق قارۋدان ازات الەم قۇرۋ تۋرالى جالپىعا بىردەي دەكلاراتسيانى ىلگەرىلەتۋ قاجەتتىگىن، يادرولىق قارۋدان ازات ايماقتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە جانە وسىنداي ايماقتاردى قۇرۋعا دەگەن ۇمتىلىسىمىزدى، ا و س ش ك- ءتى قاۋىپسىزدىك پەن دامۋ جونىندەگى تولىققاندى وڭىرلىك ۇيىمعا اينالدىرۋدىڭ وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتتى، سونداي- اق ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن اۋعانستانعا جاردەم كورسەتۋ مانداتىمەن الماتىدا ب ۇ ۇ- نىڭ ت م د جونىندەگى ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى.
سونىمەن بىرگە ق. ك. توقايەۆ 2020 -جىلعى 15 -اقپاندا قاۋىپسىزدىك جونىندەگى ميۋنحەندەگى بەدەلدى كونفەرەنتسياعا قاتىسىپ، ورتالىق ازيانىڭ جاھاندىق گەوساياساتتاعى رولىنە، قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسي باسىمدىقتارىنا، وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارىنا نازار اۋداردى»، - دەيدى ءا. نازاربەتوۆا.
كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى الەم اۋقىمدى داعدارىسقا تاپ بولدى. قازىرگى ۋاقىتتا بارلىق ەلدەر سانيتارلىق داعدارىستىڭ الەمدىك قوعامداستىققا تەرىس اسەرىنە الاڭداۋلى، مەملەكەتتەردىڭ كۇش- جىگەرى ەپيدەميولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. بۇل جاعدايدا الەم مەملەكەتتەرى، حالىقارالىق ينستيتۋتتار مەن ۇيىمدار تىعىز ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەپ، COVID-19 تارالۋىنا قارسى كۇش بىرىكتىرىپ، ءبىر- بىرىنە گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋدە.
سونداي- اق قازاقستان قىرعىز ازاماتتارىن كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋ وشاقتارىنان وتانىنا قايتارۋ كەزىندە كومەك كورسەتىپ، قازاق- قىرعىز شەكاراسى ارقىلى جۇكتەردىڭ ترانزيتىنە جاردەم بەردى. قىرعىزستان مەن تاجىكستانعا 5 مىڭ توننا ۇن تۇرىندە گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتىلدى.
«كۇش- جىگەردى ۇيلەستىرۋ اياسىندا مەملەكەت باسشىسى ءتۇرلى حالىقارالىق الاڭدار جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىسۋدا، ولاردىڭ ماقساتى «كوۆيدتان كەيىنگى» الەمدىك ءتارتىپتى تالقىلاۋ: مىسالى، 2021 -جىلعى 25 -مامىرداعى ءوندىرۋشى سالالار ماسەلەلەرى جونىندەگى جاھاندىق دوڭگەلەك ۇستەل، 2021 -جىلعى 31 -مامىرداعى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ اسسامبلەياسىنىڭ 74-سەسسياسى، 2021 -جىلعى 29 -ناۋرىزداعى حالىقارالىق قارىز ارحيتەكتۋراسى جانە وتىمدىلىك ۆيرتۋالدى فورۋمىن اتاۋعا بولادى.
ق ر پرەزيدەنتى ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك كووپەراتسيا ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارادى. 2021 -جىلدىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيدەگى العاشقى وفلاين كەزدەسۋلەرى 2-3 -ناۋرىزدا نۇر- سۇلتاندا قىرعىزستاننىڭ جاڭادان سايلانعان پرەزيدەنتى س. جاپاروۆتىڭ رەسمي ساپارىندا جانە 19-20 -مامىردا ق. ك. توقايەۆتىڭ دۋشانبەگە رەسمي ساپارىندا ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ كوشباسشىلارىمەن بولعانى كەزدەيسوق ەمەس»، - دەيدى ساياساتتانۋشى.
ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان پرەزيدەنتى حالىقارالىق قاتىناستار جانە ديپلوماتيا سالاسىنداعى كوپجىلدىق تاجىريبەسى بار كاسىپقوي رەتىندە قازىرگى جاھاندىق داعدارىستىڭ بارلىق ۇزاقمەرزىمدى سالدارىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ وتىر، بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزگە حالىقارالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ تامىرىنا نىق سەنىممەن قاراۋعا جانە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن تولىق ەسكەرەتىن سالماقتى شەشىمدەر قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«وتكەن 2 جىل ىشىندە ق ر پرەزيدەنتى قاسىم- جومارت توقايەۆ تاتۋ كورشىلىك، ءوزارا ءتيىمدى ارىپتەستىك جانە حالىقارالىق قۇقىقتى ساقتاۋ قاعيداتتارىن قاتاڭ ۇستاناتىن سۋبەكت رەتىندە قازاقستاننىڭ الەمدىك ارەناداعى ءرولىن راستادى، ال ىسكە اسىرىلىپ جاتقان سىرتقى ساياسات، اسىرەسە پاندەميا كەزەڭىندە رەسپۋبليكامىزدىڭ قازىرگى زامانعى الەمنىڭ كەز كەلگەن كۇردەلى پروتسەستەرىنە ۋاقتىلى جانە ءتيىمدى ارەكەت ەتۋ قابىلەتىن كورسەتتى»، - دەپ باعا بەردى ءا. نازاربەتوۆا.
ەسكە سالا كەتسەك، وسىدان تۋرا ەكى جىل بۇرى، 2019 -جىلدىڭ 9-ماۋىسىمىندا قازاقستاندا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى ءوتتى. سايلاۋشىلاردىڭ % 77,5 داۋىس بەرۋگە قاتىستى. «Nur Otan» پارتياسىنىڭ اتىنان ق ر پرەزيدەنتى كانديداتتىعىنا تۇسكەن قاسىم- جومارت توقايەۆقا سايلاۋشىلاردىڭ % 70,76 - ى داۋىس بەرگەن.
اۆتور: ايجان سەرىكجان قىزى