ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە- ءمينيسترى ءىلياس وسەروۆ 2022 -جىلى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 15,1 تريلليون تەڭگەنى (جىلدىق جوسپاردىڭ % 94,2- ى) قۇراعانىن، بۇل 2021 -جىلمەن سالىستىرعاندا % 7,9- عا ارتىق ەكەنىن باياندادى. جىلجىمايتىن مۇلىكپەن جاسالاتىن وپەراتسيالار، تاۋ- كەن ونەركاسىبى، اۋىل شارۋاشىلىعى، كولىك جانە قويمالاۋ سياقتى سالالاردا ءوسىم تىركەلدى.
ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىندا جىلدىق جوسپاردى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم (%121,8)، دەنساۋلىق ساقتاۋ (%103,5) ، وقۋ- اعارتۋ (%102,3) مينيسترلىكتەرى ورىندادى. ەڭ تومەن كورسەتكىشتەر ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار (%79,4)، مادەنيەت جانە سپورت (%72,5) مينيسترلىكتەرىنە تيەسىلى.
وڭىرلەر اراسىندا ۇلىتاۋ (%75,6)، اتىراۋ (%84,2) جانە جامبىل (%86,5) وبلىستارى اۋسايدەر بولىپ وتىر. نىسانالى ينديكاتورلارعا قول جەتكىزبەۋدىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى - جەر ۋچاسكەلەرى مەن تەحنيكالىق شارتتاردى بەرۋ راسىمدەرىنىڭ سوزىلىپ كەتۋى، قاجەتتى ينفراقۇرىلىمنىڭ دايىن بولماۋى، سونداي- اق گەوساياسي احۋالدىڭ كۇردەلەنۋى.
قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى بەرىك ءابدىعالي ۇلى، اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىك شاپكەنوۆ جانە جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ باياندادى.
پرەمەر- مينيستر ۇلىتاۋ وبلىسىندا قۇنى 27,1 ميلليارد تەڭگە بولاتىن بەس ءىرى جوبا ىسكە اسپاي قالعانىن اتاپ ءوتتى.
«وڭىردەگى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار بويىنشا جەتپەي قالعان سوما 50 ميلليارد تەڭگەدەن اسادى. اكىمدىك بۇل ولقىلىقتى جاڭا جوبالار ەسەبىنەن تولتىرۋى ءتيىس ەدى. وبلىستىڭ الەۋەتىن پايدالانا وتىرىپ، قوسىمشا ينۆەستيتسيالار تارتۋدى جانە تۋىندايتىن پروبلەمالاردى ۋاقىتىلى شەشۋدى قامتاماسىز ەتۋى قاجەت ەدى»، - دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى اتىراۋ وبلىسىندا دا ءوڭىردىڭ زور الەۋەتى مەن قورلارى تولىق ىسكە قوسىلماعانىن اتاپ ءوتتى.
«ينۆەستيتسيالاردىڭ % 60- دان استامى تەڭىزشيەۆرويل جانە KPI ءىرى جوبالارىنا تيەسىلى. ءوڭىر باسشىلىعى ينديكاتوردىڭ ورىندالماۋىن جوعارىدا اتالعان جوبالار بويىنشا ينۆەستيتسيالار كولەمىنىڭ تومەندەۋىمەن بايلانىستىرىپ وتىر. اكىمدىك وسى جوبالاردىڭ اياقتالۋ مەرزىمىن بولجاپ، ءوسىمنىڭ قوسىمشا كوزدەرىن الدىن الا ىزدەستىرۋى كەرەك بولاتىن»، - دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
سونىمەن قاتار پرەمەر- مينيستر جامبىل وبلىسىندا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ۇشتەن ءبىرى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن بولعانىن اتاپ ءوتتى.
«اكىمدىك ءبىرقاتار ماڭىزدى جوبانى، سونىڭ ىشىندە كالتسيلەنگەن سودا ءوندىرىسى مەن مينەرالدى تىڭايتقىشتار شىعاراتىن زاۋىتتى ىسكە اسىرۋدى كەشىكتىرىپ وتىر. ءوڭىر باسشىلىعى جاڭا ينۆەستيتسيالار كولەمىن ۇلعايتۋ جونىندەگى جۇمىستى كۇشەيتۋى قاجەت»، - دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
جالپى ءاليحان سمايىلوۆ ينۆەستيتسيا تارتۋدا كوش سوڭىندا قالعان وبلىس اكىمدىكتەرىنىڭ جۇمىسىن سىنعا الدى.
«كەيبىر وڭىرلەردە ينۆەستيتسيا % 1-2- عا عانا وسكەن، اكىمدىكتەر ونى جەتىستىك دەپ تۇسىندىرۋگە تىرىستى. ءبىراق بۇل - جاقسى كورسەتكىش ەمەس، جۇيەلى جۇمىستىڭ جوقتىعىنىڭ بەلگىسى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس رەسپۋبليكا بويىنشا ءوسىم % 8- دى قۇرادى. مەملەكەت باسشىسى 2025 -جىلعا قاراي نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار دەڭگەيىن ج ءى ءو- گە % 25- عا دەيىن ارتتىرۋ مىندەتىن قويدى. بۇل جىل سايىن ءوسىم % 10- دان جوعارى بولۋى كەرەك دەگەندى بىلدىرەدى»، - دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
سالالار بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى مارات قارابايەۆ، ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اقشولاقوۆ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەيەۆ حاباردار ەتتى.
ءاليحان سمايىلوۆ اتالعان باعىتتارعا ينۆەستيتسيالار تارتۋ بويىنشا جۇمىستى كۇشەيتۋ، ونىڭ ىشىندە ىسكە اسىرىلماعان ءىرى جوبالار بويىنشا ءىس- قيمىلدى جانداندىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل مادەنيەت جانە سپورت، ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىكتەرىنە دە قاتىستى.
سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى الماس ايداروۆ تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ تۋرالى ايتا وتىرىپ، ولاردىڭ كولەمى 2022 -جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا $22,1 ميللياردتى قۇراعانىن، بۇل 2021 -جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا % 17,8- عا ارتىق ەكەنىن باياندادى. اتاپ ايتقاندا، ماشينا جاساۋ، جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا، ت م ك، مەتاللۋرگيا، ا ءو ك جانە ت. ب. سالالاردا شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋمەن 46 ينۆەستيتسيالىق جوبا پايدالانۋعا بەرىلدى.
ۇزدىك 10 ينۆەستور ەلدەردىڭ قاتارىنا نيدەرلاندى، ا ق ش، شۆەيتساريا، بەلگيا، رەسەي، وڭتۇستىك كورەيا، قىتاي، فرانسيا، ۇلى بريتانيا جانە تۇركيا كىردى.
پرەمەر- مينيستر 2023 -جىلى ەكونوميكاعا كەمىندە $24,4 ميلليارد شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋ مىندەتى تۇرعانىن، ول ءۇشىن ۇكىمەت تاراپىنان بارلىق قاجەتتى جاعدايلار جاسالعانىن اتاپ ءوتتى.
«سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى Kazakh Invest ۇلتتىق كومپانياسىمەن جانە وڭىرلەرمەن بىرلەسىپ، وسى باعىتتا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋى ءتيىس. بەلگىلەنگەن كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ شەت ەلدەردەگى مەكەمەلەرىمەن ءوزارا ءىس- قيمىلدى كۇشەيتۋ قاجەت»، - دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلە، ءاليحان سمايىلوۆ ءوڭىر باسشىلارى مەن مينيسترلەر سىن- ەسكەرتپەلەردى ەسكەرىپ، وتكەن جىلعى ولقىلىقتاردى تۇزەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋى قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
فوتو: primeminister.kz