زەرتتەۋ: نەكە ادامدى قاتەرلى ىسىكتەن قورعايدى

استانا. KAZINFORM – ا ق ش عالىمدارى 100 ميلليون ادامدى قامتىعان اۋقىمدى زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، ەشقاشان نەكەگە تۇرماعان ادامدار اراسىندا قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارى جيىرەك انىقتالادى دەگەن تۇجىرىمعا كەلدى.

زەرتتەۋ اۆتورلارى بۇل دەرەككە ءبىرجاقتى قاراماۋعا شاقىرادى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، ماسەلە نەكەنىڭ «قورعايتىن فاكتور» بولۋىندا ەمەس، ادامنىڭ ءومىر سالتى مەن دەنساۋلىققا دەگەن كوزقاراسىندا جاتىر.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى نەكە قاتەرلى ىسىكتىڭ الدىن الادى نەمەسە مىندەتتى تۇردە ۇيلەنۋ كەرەك دەگەندى بىلدىرمەيدى. بۇل تەك نەكەدە تۇرمايتىن ادامدارعا قاۋىپ فاكتورلارىنا ەرەكشە ءمان بەرىپ، ۋاقتىلى تەكسەرۋدەن ءوتىپ، دەنساۋلىعىن مۇقيات باقىلاۋ قاجەت ەكەنىن كورسەتەدى، - دەيدى زەرتتەۋ اۆتورى فرەنك پەنەدو.

عالىمدار باستاپقىدا تەك ستاتيستيكالىق سالىستىرۋ جۇرگىزۋدى ماقسات ەتكەن. سول ارقىلى ولار قاتەرلى ىسىككە كىمدەر جيى شالدىعاتىنىن انىقتاعىسى كەلگەن: نەكەدە تۇرعاندار ما، الدە بويداقتار ما. سول ءۇشىن 2015-2022-جىلدار ارالىعىندا ا ق ش- تىڭ 12 شتاتىنان جينالعان دەرەكتەر تالداندى.

زەرتتەۋگە 30 جاستان اسقان 100 ميلليون ازامات ەنگىزىلگەن. قاتىسۋشىلار ەكى توپقا ءبولىندى: ءبىرىنشى توپقا نەكەدە بولعان، اجىراسقان نەمەسە جەسىر قالعان ادامدار كىرسە، ەكىنشى توپقا ەشقاشان رەسمي نەكەگە تۇرماعاندار (جالپى قاتىسۋشىلاردىڭ شامامەن بەستەن ءبىرى) ەنگىزىلدى.

ناتيجەسىندە 4 ميلليوننان استام ادامعا ونكولوگيالىق دياگنوز قويىلعان. سونىڭ ىشىندە ەڭ جوعارى كورسەتكىش ءدال وسى ەشقاشان نەكەگە تۇرماعاندار اراسىندا تىركەلگەن. اتاپ ايتقاندا، بويداق ەر ادامداردا قاتەرلى ىسىككە شالدىعۋ قاۋپى ۇيلەنگەندەرگە قاراعاندا شامامەن 70 پايىز جوعارى بولسا، ايەلدەر اراسىندا بۇل كورسەتكىش 85 پايىزعا دەيىن جەتكەن.

ساراپشىلار سونىمەن قاتار جالعىزباستى ەر ادامدار اراسىندا باۋىر، وكپە، اسقازان جانە وڭەش قاتەرلى ىسىكتەرى ءجيى كەزدەسەتىنىن انىقتادى. بۇل اۋرۋلار كوبىنە ينفەكتسيالارمەن، تەمەكى شەگۋمەن جانە الكوگولدى شامادان تىس تۇتىنۋمەن بايلانىستى. ال ايەلدەر اراسىندا انالىق بەز بەن جاتىر دەنەسى قاتەرلى ىسىگى جيىرەك تىركەلگەن، بۇل رەپرودۋكتيۆتى فاكتورلارمەن ساباقتاس.

دەگەنمەن عالىمدار ماڭىزدى جايتتى تاعى دا ناقتىلاپ ءوتتى: زەرتتەۋ بارىسىندا نەكە مەن قاتەرلى ىسىك قاۋپىنىڭ تومەندەۋى اراسىندا تىكەلەي بايلانىس انىقتالماعان. بۇل تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە بەلگىلى ءبىر سيگنال رەتىندە قاراستىرىلۋى ءتيىس.

ماماندار پىكىرىنشە، پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەر جۇيەسىن قايتا قاراۋ قاجەت، ياعني مەديتسينالىق ورتالىقتار پاتسيەنتتىڭ وتباسىلىق جاعدايىن دا ەسكەرگەنى ءجون، ال جالعىزباستى ادامدار ءوز دەنساۋلىعىنا بۇرىنعىدان دا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋى ءتيىس.