يپوتەكانى زەينەتاقى جيناقتارىمەن قالاي وتەۋگە بولادى
استانا. قازاقپارات - 2026-جىلعى 31-قاڭتاردان باستاپ قازاقستاندا يپوتەكالىق نەسيەنى زەينەتاقى جيناقتارى ارقىلى وتەۋ ءتارتىبى وزگەردى. ەندى ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنداعى (ب ج ز ق) قاراجاتتى تەك نەگىزگى قارىزدى جابۋعا پايدالانۋعا بولادى.
ال نەسيە بويىنشا پايىزداردى قارىز الۋشى ءوز قاراجاتىنان تولەۋى ءتيىس.
بۇل وزگەرىس وتباسى بانكىندە راسىمدەلگەن يپوتەكالىق نەسيەلەرگە قاتىستى. باسقا بانكتەردەگى يپوتەكا ءۇشىن زەينەتاقى جيناقتارىن پايدالانۋ ءتارتىبى ازىرگە وزگەرىسسىز قالدى.
نەگىزگى وزگەرىس قانداي
بۇرىن قازاقستاندىقتار زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ارتىق بولىگىن يپوتەكا بويىنشا اي سايىنعى تولەمنىڭ تولىق سوماسىن جابۋعا پايدالانا الاتىن. ياعني وعان:
• نەگىزگى قارىز،
• بانك سىياقىسى (پايىزدار)،
• كەي جاعدايدا قوسىمشا تولەمدەر دە كىرەتىن.
ەندى جاڭا ەرەجە بويىنشا زەينەتاقى قاراجاتىن تەك نەگىزگى قارىزدى وتەۋگە عانا باعىتتاۋعا بولادى. ال پايىزدار، ايىپپۇلدار مەن باسقا دا تولەمدەردى قارىز الۋشى ءوزى تولەۋى قاجەت.
جاڭا ءتارتىپ بويىنشا تولەم بىلاي جۇزەگە اسادى:
1. قارىز الۋشى الدىمەن پايىزدار مەن مىندەتتى تولەمدەردى ءوز اقشاسىمەن تولەيدى؛
2. سودان كەيىن عانا زەينەتاقى جيناقتارى نەگىزگى قارىزدى ازايتۋعا جۇمسالادى.
مىسالى، قارىز الۋشىدا 100000 تەڭگە كولەمىندە زەينەتاقى جيناعىنىڭ ارتىق بولىگى بار.
يپوتەكا بويىنشا اي سايىنعى تولەم 74825 تەڭگە، ونىڭ ىشىندە:
• 6175 تەڭگە - نەسيە بويىنشا پايىز؛
• 65699 تەڭگە - نەگىزگى قارىز.
بۇرىن بۇل تولەمنىڭ بارلىعىن زەينەتاقى قاراجاتىمەن جابۋعا بولاتىن.
ال جاڭا ەرەجە بويىنشا:
• 6175 تەڭگە پايىزدى قارىز الۋشى ءوز قاراجاتىنان تولەيدى؛
• 65699 تەڭگە زەينەتاقى جيناعىنان نەگىزگى قارىزدى وتەۋگە جۇمسالادى؛
• قالعان 34301 تەڭگە نەگىزگى قارىزدى قوسىمشا ازايتۋعا باعىتتالادى.
بۇل وزگەرىس نە ءۇشىن ماڭىزدى
جاڭا تالاپتار زەينەتاقى قاراجاتىن پايدالانۋ ءتاسىلىن وزگەرتەدى.
ارتىقشىلىعى:
• نەگىزگى قارىز تەزىرەك ازايادى؛
• يپوتەكا بويىنشا جالپى ارتىق تولەم كولەمى تومەندەۋى مۇمكىن.
الايدا كەيبىر قارىز الۋشىلار ءۇشىن بۇل تالاپتار قيىندىق تۋدىرۋى مۇمكىن. سەبەبى:
• پايىزداردى تولەۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە ءوز قاراجاتى بولۋى كەرەك؛
• تابىسى تۇراقسىز ادامدار ءۇشىن تولەم كەشىگۋ ءقاۋپى ارتۋى مۇمكىن.
وتىنىمدەردى قاراۋ مەرزىمى
زەينەتاقى جيناقتارىن پايدالانۋ كەزىندە وتىنىمدەردى قاراۋ مەرزىمىن ەسكەرۋ ماڭىزدى.
پروتسەدۋرا بىرنەشە كەزەڭنەن تۇرادى:
• وتباسى بانك ءوتىنىمدى تەكسەرىپ، ب ج ز ق- عا جىبەرەدى - 2 جۇمىس كۇنىنە دەيىن؛
• ب ج ز ق قۇجاتتاردى قاراپ، قاراجاتتى بانككە اۋدارادى - 5 جۇمىس كۇنىنە دەيىن.
جالپى راسىمدەۋ مەرزىمى 7 جۇمىس كۇنىنە دەيىن سوزىلۋى مۇمكىن.
ەگەر زەينەتاقى جيناقتارى جاقىن تۋىستارعا بەرىلسە، ءوتىنىم 3 جۇمىس كۇنى ىشىندە قارالادى.
زەينەتاقى جيناقتارىن تاعى قايدا پايدالانۋعا بولادى
قازاقستاندىقتار زەينەتاقى قاراجاتىن تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن بۇرىنعىداي پايدالانا الادى. اتاپ ايتقاندا:
• تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ؛
• يپوتەكالىق نەسيەنى ءىشىنارا نەمەسە تولىق مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ؛
• جالدامالى تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋ؛
• وتباسى بانكىندەگى تۇرعىن ءۇي دەپوزيتىن تولىقتىرۋ؛
• ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردە يپوتەكا راسىمدەۋ.
سالىققا قاتىستى وزگەرىس
سونىمەن قاتار تۇرعىن ءۇي ماقساتىندا الىنعان زەينەتاقى جيناقتارىنا 10 پايىزدىق جەكە تابىس سالىعى الىنبايدى. بۇل قارىز الۋشىلارعا يپوتەكانى وتەۋگە كوبىرەك قاراجات جۇمساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، جاڭا ەرەجەلەر زەينەتاقى جيناقتارىن پايدالانۋدى تارتىپكە كەلتىرەدى. ەندى بۇل قاراجات اي سايىنعى تولەمدى جابۋ قۇرالى ەمەس، يپوتەكالىق قارىزدى تەزىرەك ازايتۋ ءتاسىلى رەتىندە قاراستىرىلادى.
تابىسى تۇراقتى ازاماتتار ءۇشىن بۇل يپوتەكانى ەرتەرەك جابۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال اي سايىنعى تولەمدى تولىقتاي زەينەتاقى قاراجاتىمەن جابۋدى جوسپارلاعاندار ءۇشىن تالاپتار ءبىرشاما قاتاڭدادى.
el.kz
