يرانداعى نارازىلىق اكسياسى: قاقتىعىس جالعاسىپ جاتىر

استانا. KAZINFORM - يران ۇكىمەتىنە قارسى ءۇش جىلداعى ەڭ ءىرى جاپپاي نارازىلىق ەكى اپتا بويى جالعاسىپ جاتىر. سەنبى كۇنى كەشكە ينتەرنەتتىڭ وشىرىلۋىنە جانە قاتاڭ قاۋىپسىزدىك شارالارىنا قاراماستان، تەگەران مەن باسقا دا قالالاردا ادامدار كوشەگە قايتادان شىقتى.

سونىمەن قاتار يراننىڭ سوڭعى تاقتان تايدىرىلعان شاحىنىڭ ۇلى رەزا پەحليەۆي نارازىلىق بىلدىرۋشىلەردى قالا ورتالىقتارىن باسىپ الىپ، ۇستاپ تۇرۋعا شاقىردى.

امەريكالىق Human Rights Activist News Agency (HRANA) قۇقىق قورعاۋشىلارىنىڭ ايتۋىنشا، قازىردىڭ وزىندە 50 گە جۋىق نارازىلىق ءبىلدىرۋشى مەن قاۋىپسىزدىك كۇشتەرىنىڭ 15 قىزمەتكەرى قازا تاپقان. HRANA مالىمەتى بويىنشا 2311 دەن استام ادام قاماۋعا الىندى.

نورۆەگيادا ورنالاسقان Iran Human Rights (IHRNGO) ۇيىمى دا 50 ادامنىڭ كوز جۇمعانىن راستادى. سونىمەن قاتار ول ولتىرىلگەندەردىڭ اراسىندا توعىز بالا بار دەپ مالىمدەدى.

رەزا پەحليەۆيدىڭ مالىمدەمەسى جانە ترامپتىڭ قورقىتۋى

ينتەرنەت وشكەنىنە قاراماستان، BBC العان بەينەجازبادا يراننىڭ جوعارعى كوسەمى اياتوللا حامەنەيگە قارسى ۇراندار ايتىپ جاتقان ادامدار توبى كورىنەدى. كوپتەگەن نارازىلىق ءبىلدىرۋشى يراننىڭ سوڭعى شاحىنىڭ ۇلى رەزا پەحليەۆيدىڭ ەسىمىن ايتىپ جاتىر.

امەريكا قۇراما شتاتتارىندا جۇرگەن پەحليەۆي يراندىقتاردى سەنبى جانە جەكسەنبى كۇندەرى نارازىلىق اكسيالارىن جالعاستىرۋعا جانە قالا ورتالىقتارىن باسىپ الىپ، ۇستاپ تۇرۋعا شاقىردى.

ول سونداي-اق «ۇلتتىق ريەۆوليۋتسيا جەڭىسكە جەتكەن كەزدە سىزدەرمەن، يراننىڭ ۇلى حالقىمەن بىرگە بولۋ ءۇشىن يرانعا ورالۋعا دايىندالىپ جاتىرمىن. مەن بۇل كۇننىڭ وتە جاقىن ەكەنىنە سەنەمىن» دەپ مالىمدەدى.

يران امەريكا قۇراما شتاتتارىن تارتىپسىزدىكتى ءورشىتتى دەپ ايىپتادى. يراننىڭ ب ۇ ۇ- داعى تۇراقتى وكىلى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە جولداعان حاتىندا ۆاشينگتون «قاۋىپ- قاتەر، ءورشىتۋ جانە تۇراقسىزدىق پەن زورلىق-زومبىلىقتى ادەيى ناسيحاتتاۋ ارقىلى يراننىڭ ىشكى ىستەرىنە ارالاسادى» دەپ مالىمدەدى.

ماۋسىم ايىندا يراننىڭ يادرولىق نىساندارىن بومبالاعان اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ جۇما كۇنى ۇكىمەت نارازىلىق بىلدىرۋشىلەردى ولتىرسە، تاعى دا شابۋىل جاسايتىنىن ايتىپ، قورقىتتى.

سەنبى كۇنى تاڭەرتەڭ ا ق ش مەملەكەتتىك حاتشىسى ماركو رۋبيو X جەلىسىندە جازبا جاريالادى.

- امەريكا قۇراما شتاتتارى يراننىڭ باتىل حالقىن قولدايدى، - دەدى ول.

ب ۇ ۇ باس حاتشىسىنىڭ وكىلى ستەفان دۋجارريك بۇۇ ادامداردىڭ قازا تابۋىنا قاتتى الاڭدايتىنىن جەتكىزدى.

- الەمنىڭ كەز كەلگەن جەرىندەگى ادامداردىڭ بەيبىت شەرۋگە قۇقىعى بار. ال ۇكىمەت بۇل قۇقىقتى قورعاۋعا جانە ونىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مىندەتتى، - دەدى ول.

نارازىلىق اكسيالارى قالاي باستالدى

يرانداعى نارازىلىق 28 -جەلتوقساننان بەرى 14 كۇن بويى جالعاسىپ كەلەدى.

جاپپاي نارازىلىق باعانىڭ كۇرت ءوسۋى مەن يران ريالىنىڭ اقش دوللارىنا شاققانداعى كۇرت تومەندەۋىنەن تۋىندادى: ا ق ش ۆاليۋتاسى ءبىر جىلدا شامامەن %80 عا قىمباتتادى.

ءبىراق ەكونوميكالىق ۇراندار تەز ارادا ساياسي سيپاتقا يە بولدى، سونىڭ ىشىندە يسلام رەسپۋبليكاسىن تولىعىمەن جويۋ جانە مونارحيانى قالپىنا كەلتىرۋ تالاپتارى دا بار.

پرەزيدەنت ماسۋد پەزەشكيان سارسەنبىدە بەيبىت نارازىلىق بىلدىرۋشىلەرگە قارسى «ەشقانداي شارا قولدانباۋ» تۋرالى بۇيرىق بەرگەنىمەن، بيلىك كەيىنىرەك ريتوريكاسىن كۇشەيتتى. يراننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسى نارازىلىق بىلدىرۋشىلەرگە قارسى «شەشۋشى جانە قاجەتتى زاڭدى شارالار» قولدانىلاتىنىن مالىمدەدى، ولاردى «قارۋلى ۆاندالدار» جانە «بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى بۇزۋشىلار» دەپ اتادى.

يسلام ريەۆوليۋتسيالىق گۆارديا كورپۋسىنىڭ بارلاۋ ءبولىمى «تەرروريستىك ارەكەتتەر» دەپ اتاعان ىسكە توزبەيتىنىن مالىمدەدى جانە «جاۋدىڭ جوسپارى تولىعىمەن ساتسىزدىككە ۇشىراعانشا» وپەراتسيالارىن جالعاستىراتىنىن اتاپ ءوتتى. ارميا يراننىڭ ۇلتتىق مۇددەسىن، ستراتەگيالىق ينفراقۇرىلىمىن جانە مەملەكەتتىك مەنشىگىن قورعاۋعا انت بەردى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، يراننىڭ جوعارعى كوسەمى اياتوللا الي حامەنەي نارازىلىق اكسيالارى جالعاسىپ جاتقان كەزدە كوشەدەگى نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ مۇددەسى ءۇشىن ارەكەت ەتىپ جاتقانىن مالىمدەدى. جۇما كۇنى تەلەديداردان قىسقاشا سويلەگەن سوزىندە ول نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر «باسقا ەلدىڭ پرەزيدەنتىن قۋانتۋ ءۇشىن ءوز كوشەلەرىن قيراتىپ جاتقانىن» ايتتى.