ينۆەستورلار ۆەنەسۋەلاعا قارجى قۇيعىسى كەلمەيدى

استانا. قازاقپارات - امەريكاندىق ينۆەستورلار ۆەنەسۋەلانىڭ مۇناي سالاسىنا قارجى قۇيۋعا مۇددەلى ەمەس. ول ءۇشىن ساياسي احۋالدىڭ تۇراقتىلىعى جانە زاڭداردىڭ ورىندالۋى ماڭىزدى. اق ءۇي باسشىسى ۆەنەسۋەلانى اتالعان تالاپتارعا جاۋاپ بەرەتىن ەلگە اينالدىرۋعا بەيىل.

ءبىراق امەريكا كوشباسشىنىڭ بۇل جوسپارى قانشالىقتى جۇزەگە اسۋى مۇمكىن؟ ءىرى ينۆەستورلار ۆەنەسۋەلاعا قارجى قۇيۋعا قۇلىقسىز پرەزيدەنت ترامپ ۆەنەسۋەلاعا 100 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيا تارتقىسى كەلەدى. الايدا ا ق ش- تىڭ مۇناي سالاسىنىڭ الىپتارى بۇعان اسا قۇلشىنىپ وتىرعان جوق.

 ExxonMobil كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى داررەن ۆۋدستىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، قازىر ۆەنەسۋەلا قارجى قۇيۋعا تاۋەكەلى تىم جوعارى ايماق. ءسويتىپ، اۋىزى كۇيگەن ۇرلەپ ىشەدى دەگەن ەمەۋرىن تانىتتى. ويتكەنى وسىعان دەيىن بۇل ەلدە كومپانيا اكتيۆتەرى ەكى رەت تاركىلەنىپ، ميلليوندارى جەلگە ۇشقان. سوندىقتان ءۇشىنشى رەت قارجى قۇيۋ بىلاي تۇرسىن، ماڭايلاماسى انىق.

 ExxonMobil كومپانياسى باس ديرەكتورىنىڭ بۇل ءسوزى پرەزيدەنت ترامپقا جاقپاي قالعان سىڭايلى. امەريكا باسشىسى بىرلەستىكتى ۆەنەسۋەلانىڭ مۇناي سالاسىنا ەندى جولاتپايتىنىن ەسكەرتتى. قازىر ۆەنەسۋەلادا شيەۆرون عانا ەنەرگەتيكالىق شيكىزات وندىرەدى. سوندىقتان اق ءۇي باسشىسى ينۆەستيتسياعا جول اشۋ ءۇشىن بىلەك سىبانا كىرىستى. ءتىپتى كاراكاستى كەزەڭ-كەزەڭىمەن سانكسيالاردان بوساتامىن دەپ وتىر.

كارستەن برجەسكي، ING ورتالىعىنىڭ باس ەكونوميسى:

 - ۆەنەسۋەلانىڭ مۇناي سالاسى ەڭسەسىن تىكتەۋى ءۇشىن ءبىرتالاي ۋاقىت قاجەت. قازىر مۇناي نارىعى سۇرانىس پەن ۇسىنىس سياقتى نەگىزگى فاكتورلار عانا ەمەس، بولجامعا كوبىرەك نەگىزدەلەدى. ەگەر قارا التىن باعاسى تۇسسە، باتىس ەلدەرى مەن ەۋروپا ءۇشىن بۇل جاقسى جاڭالىق. ويتكەنى ينفلياتسيانى اۋىزدىقتاۋعا سەپ بولادى. ءوندىرىس شىعىندارى ازايىپ، ونەركاسىپتىڭ اياق الىسىنا وڭ اسەر ەتەدى.

بۇعان دەيىن ۆەنەسۋەلا مۇنايىن الەمدىك نارىقتا ەمەس، جاسىرىن ساۋدالايتىن. ويتكەنى كاراكاس ا ق ش سانكسيالارىنىڭ قۇرساۋىندا قالعان بولاتىن. بيۋدجەتتىڭ جىرتىعىن جاماۋ ءۇشىن ارزان باعادا ساتىپ كەلدى. سول مۇنايدىڭ 80 پايىزىن قىتايعا جەتكىزىپ وتىرعان. ءبىراق وتكەن جىلى قۇراما شتاتتار ۆەنەسۋەلانىڭ ساۋداسىن شەكتەپ تاستادى. كاريب باسسەينىندەگى 80 تانكەردىڭ 30-ىن توقتاتىپ، قولعا تۇسىرگەن. وسىلايشا بەيجىڭدى ارزان مۇنايسىز قالدىردى. قىتايدىڭ ۆاشينگتوننىڭ نيكولاس مادۋروعا قارسى وپەراتسياسىن قاتاڭ ايىپتاۋىنىڭ تۇپكى سەبەبى دە وسى، دەيدى ساراپشىلار.

كلەيتون سيگل، ستراتەگيالىق جانە حالىقارالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى:

 - بۇل جاعداي ەڭ الدىمەن قىتايعا اسەر ەتتى. ويتكەنى، بەيجىڭ ۆەنەسۋەلا مۇنايىنىڭ باستى تۇتىنۋشىسى بولاتىن. قازىر ا ق ش بۇل ەلدىڭ بۇكىل مۇناي سالاسىن باقىلاپ وتىر. ەندى قىتاي ۆەنەسۋەلانىڭ ەنەرگەتيكالىق شيكىزاتىن بۇرىنعى باعادا ساتىپ الۋى ەكىتالاي.

 ۆەنەسۋەلا مۇنايى نارىققا اسەر ەتە مە؟

 ۆەنەسۋەلا مۇنايدىڭ ۇستىندە وتىرعان ەل. الەمدىك قوردىڭ 17 پايىزىنا يە. پرەزيدەنت ترامپ بۇل ەلگە باتىس كومپانيالارىن تارتسا، 2 جىلدا ەلدەگى قارا التىن ءوندىرىسى تاۋلىگىنە 1 جارىم ميلليون باررەلگە دەيىن ءوسۋى مۇمكىن. 10 جىلدا بۇل كورسەتكىش 2 جارىم ميلليون باررەلگە دەيىن جەتەدى. جەر قويناۋى قارا التىنعا باي بولسا دا، قازىر ۆەنەسۋەلا تاۋلىگىنە نەبارى 900 مىڭ باررەل وندىرەدى. بۇل الەمدىك ءوندىرىستىڭ نەبارى 1 پايىزى عانا.

 ال ۆەنەسۋەلادا وندىرىلگەن قوسىمشا ەنەرگەتيكالىق شيكىزاتتىڭ الەمدىك نارىققا اسەر ەتپەي قويماسى انىق. سەبەبى ءاربىر جاڭا باررەل جاھاندىق ۇسىنىستى كوبەيتەدى دەگەن ءسوز. دەمەك، نارىقتا ناعىز باسەكە باستالادى. مۇنى وتاندىق ساراپشىلار دا راستاپ وتىر.

 سيتاتا:

قۋانىش بەيسەنعازين، ۇلتتىق ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى ۆەنەسۋەلا مۇنايى رەسەيدىڭ Urals ماركالى ەنەرگەتيكالىق شيكىزاتىن باسەكەلەس بولا الادى. دەمەك قىتاي مەن ءۇندىستاننىڭ تاڭداۋ مۇمكىندىگى ارتادى. ال قازاقستان ءۇشىن تاياقتىڭ ەكى ۇشى بار.

 بىرىنشىدەن، برەنت ماركالى مۇنايعا پارا-پار ساۋدالاناتىن وتاندىق قارا التىننىڭ قۇنىن قۇلدىراتپاۋ كەرەك.

ەكىنشىدەن، ۆەنەسۋەلا ءوندىرىستى ارتىراتىن بولسا، رەسەيدىڭ Urals ماركالى مۇنايىن ارزانداتۋدان باسقا امالى قالمايدى. بۇل ءوز كەزەگىندە قازاقستاندىق مۇنايدى جەكەلەگەن نارىقتان ىعىستىرۋعا اكەلۋى مۇمكىن. دەسە دە، بۇل تۋرالى ايتۋعا ءالى ەرتە. نارىقتىڭ قالاي قۇبىلاتىنىن ۋاقىت كورسەتەدى.

 ۆەنەسۋلا - كۇكىرت مولشەرى جوعارى، اۋىر مۇنايدىڭ ءىرى ءوندىرۋشىسى سانالادى. ونى جانارماي مەن ديزەلگە اينالدىرۋ ءۇشىن ارنايى تەحنولوگيا قاجەت. ياعني، ونى جەر قويناۋىنان شىعارۋ قىمباتقا تۇسەدى. ءبىراق ا ق ش- تاعى زاۋىتتار ءدال وسى ۆەنەسۋەلا مۇنايىن وڭدەۋگە باعىتتالعان.

پرەزيدەنت ترامپتىڭ ۆەنەسۋەلا مۇنايىنا قاتىستى جوسپارى ىسكە اسۋ-اسپاۋى ەكىتالاي. سەبەبى كاراكاس ەكونوميكاسىنا 100 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيا قۇيۋ تۋرالى باستاماسىن ءىرى امەريكالىق ينۆەستورلار قولداماي وتىر. كەلىسىپ وتىرعان، تەك ۇساق كومپانيالار عانا. ولاردىڭ ءوزى 50 ميلليون دوللار سالۋعا عانا شاماسى جەتەدى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، توقىراۋعا ۇشىراعان ۆەنەسۋەلانىڭ مۇناي سالاسىن جانداندىرۋ ءۇشىن جىلىنا كەمى 9 ميلليارد دوللار تارتۋ قاجەت.

 24.kz