تەز قارتايتاتىن تاعى ءبىر سەبەپ انىقتالدى
استانا. قازاقپارات - ا ق ش عالىمدارى بيولوگيالىق قارتايۋدىڭ جەدەلدەۋىنە اسەر ەتەتىن كوزگە بىردەن بايقالمايتىن فاكتوردى انىقتادى. زەرتتەۋ ناتيجەسىنە سايكەس، الەۋمەتتىك تۇرعىدان قولايسىز اۋدانداردا ءومىر ءسۇرۋ اعزانىڭ تەز قارتايۋىمەن بايلانىستى، ال بۇل ءۇردىستىڭ ەداۋىر بولىگى ادامنىڭ ەموتسيالىق كۇيىمەن تىكەلەي بايلانىستى. عىلىمي جۇمىس The Journals of Gerontology, Series B جۋرنالىندا جاريالاندى.
زەرتتەۋدى يللينويس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (ۋربانا - شامپەين) سوتسيولوگى كريستينا كاميس باسقارعان. عالىمدار ۆيسكونسين شتاتىندا
تۇراتىن 1440 تان استام ادامنىڭ دەرەكتەرىن تالداپ، ەكى نەگىزگى فاكتوردى قاتار قاراستىرعان: ادامنىڭ ءومىر بويى ءومىر سۇرگەن ورتاسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايى جانە جيناقتالعان ەموتسيالىق ديسترەسس دەڭگەيى - ياعني مازاسىزدىق، دەپرەسسيا مەن سوزىلمالى سترەسس.
ناتيجەلەر كورسەتكەندەي، الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن اۋدانداردا ۇزاق ۋاقىت تۇرۋ بيولوگيالىق قارتايۋدى شىنىمەن جىلدامداتادى. بۇل اسەردىڭ ءبىر بولىگى ادامنىڭ پسيحولوگيالىق كۇيىمەن تۇسىندىرىلەدى. عالىمدار قارتايۋدى باعالاۋ ءۇشىن دنق وزگەرىستەرىنە نەگىزدەلگەن ءۇش ەپيگەنەتيكالىق «ساعاتتى» قولدانعان. قانداي ءادىس قولدانىلسا دا، زاڭدىلىق بىردەي بولعان: ءومىر ءسۇرۋ ورتاسى نەعۇرلىم قولايسىز بولسا، اعزا سوعۇرلىم تەز قارتايادى.
زەرتتەۋ بارىسىندا مازاسىزدىق ەرەكشە ءرول اتقاراتىنى انىقتالعان. دەپرەسسيا مەن سترەسس تە ەسكەرىلگەنىمەن، ءدال مازاسىزدىق بەلگىلەرى الەۋمەتتىك جاعداي مەن بيولوگيالىق قارتايۋ اراسىنداعى نەگىزگى «دەلدال» فاكتور بولىپ شىققان. جالپى العاندا، قولايسىز ورتا اسەرىنىڭ شامامەن %10-13 ى ەموتسيالىق ديسترەسس ارقىلى تۇسىندىرىلگەن.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ناتيجەلەر قولايسىز اۋدانداردا ءومىر ءسۇرۋ مىندەتتى تۇردە ءومىردى قىسقارتادى دەگەندى بىلدىرمەيدى. الايدا الەۋمەتتىك ورتا مەن پسيحيكالىق دەنساۋلىقتىڭ اعزانىڭ قارتايۋ ۇدەرىسىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن كورسەتەدى. دەمەك، مازاسىزدىق پەن سوزىلمالى كۇيزەلىستى ازايتۋعا باعىتتالعان شارالار بيولوگيالىق قارتايۋدىڭ تەرىس اسەرىن ءىشىنارا باسەڭدەتۋى مۇمكىن.
