تالعات مۇسابايەۆ باسقارعان حالىقارالىق ميسسيا
استانا. قازاقپارات - 1998 -جىلدىڭ 29-قاڭتارى - قازاقستاننىڭ عارىش تاريحىندا ايرىقشا ورنى بار كۇن. ء دال وسى كۇنى بايقوڭىر عارىش ايلاعىنان تالعات مۇسابايەۆ باستاعان حالىقارالىق ەكيپاج عارىشقا اتتاندى. ۇشۋ «سويۋز ت م-27» عارىش كەمەسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ، ادامزاتتىڭ وربيتاداعى ۇزاق مەرزىمدى باعدارلامالارىنىڭ ءبىرى - مير عارىش ستانتسياسىمەن بايلانىستى ميسسيانى جالعاستىرۋدى ماقسات ەتتى.
ەكيپاج قۇرامىندا رەسەيلىك عارىشكەر نيكولاي بۋدارين مەن NASA استروناۆتى ەندريۋ توماس بولدى. بۇل ميسسيانىڭ ايرىقشا سيپاتى حالىقارالىق ەكيپاجدى باسقارۋ جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ قازاقستاندىق عارىشكەرگە سەنىپ تاپسىرىلۋى ەدى. تالعات مۇسابايەۆتىڭ كوماندير رەتىندەگى بۇل ۇشۋى تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىنداعى ەڭ ماڭىزدى عارىشتىق بەلەستەردىڭ ءبىرى سانالادى.
ول تەك ۇلتتىق كادر رەتىندە عانا ەمەس، جوعارى دەڭگەيدەگى كاسىبي مامان رەتىندە حالىقارالىق ارىپتەستەردىڭ سەنىمىنە يە بولعانىن دالەلدەدى. مۇسابايەۆتىڭ باسقارۋىنداعى ەكيپاج كۇردەلى تەحنيكالىق تاپسىرمالاردى ءساتتى ورىنداپ، عىلىمي باعدارلامالاردى تولىق جۇزەگە اسىردى.
بۇل جاعداي قازاق عارىشكەرلەرىنىڭ دايارلىق دەڭگەيى الەمدىك ستاندارتتارعا تولىق سايكەس ەكەنىن كورسەتتى.
سونىمەن قاتار، بۇل ميسسيا قازاقستاننىڭ عارىش سالاسىنداعى بەدەلىن نىعايتىپ، ەلدىڭ حالىقارالىق عىلىمي ىنتىماقتاستىقتاعى ورنى بار ەكەنىن ايقىن اڭعارتتى. تالعات مۇسابايەۆتىڭ كوماندير رەتىندەگى جاۋاپتى قىزمەتى وتاندىق عىلىم مەن ينجەنەرلىك ويدىڭ الەۋەتىن تانىتقان سيمۆولدىق وقيعاعا اينالدى.
ميسسيا بارىسىندا ەكيپاج وربيتادا 207 تاۋلىك جۇمىس ىستەدى. وسى ۋاقىت ىشىندە مەديتسينا، بيولوگيا، ماتەريالتانۋ جانە فيزيكا باعىتتارى بويىنشا عىلىمي تاجىريبەلەر جۇرگىزىلىپ، عارىشتاعى ادامنىڭ ۇزاق مەرزىمدى ءومىر ءسۇرۋ مۇمكىندىكتەرى زەرتتەلدى.
سونىمەن قاتار ستانتسيانىڭ تەحنيكالىق جۇيەلەرىن ساقتاۋ، جوندەۋ جانە جەتىلدىرۋ بويىنشا كۇردەلى جۇمىستار اتقارىلدى. تالعات مۇسابايەۆ بىرنەشە مارتە اشىق عارىشقا شىعىپ، اسا جاۋاپتى وپەراتسيالاردى ورىندادى. بۇل ونىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن عانا ەمەس، توزىمدىلىگى مەن ينجەنەرلىك دايىندىعىن دا دالەلدەدى.
1998 -جىلعى 29-قاڭتار جاي عانا كۇن ەمەس. بۇل - بايقوڭىردىڭ الەمدىك عارىش ينفراقۇرىلىمىنداعى ءرولىن تاعى ءبىر مارتە ايقىنداعان، قازاقستاننىڭ عارىش سالاسىنداعى بەدەلىن نىعايتقان تاريحي داتا. تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى كەزەڭدە قازاق ەلىنىڭ عىلىم مەن تەحنولوگياداعى مۇمكىندىگىن كورسەتكەن ناقتى مىسالدىڭ ءبىرى دە وسى ميسسيا بولدى.
e-history.kz/kz
