ەت جەيتىن ادامداردىڭ ءومىر جاسى ۇزاق بولادى - قىتاي عالىمدارى
استانا. قازاقپارات - ۇزاق ءومىر سۇرۋگە ارنالعان ديەتالاردا كوبىنە ەتتەن باس تارتۋ ۇسىنىلادى. الايدا جاڭا عىلىمي زەرتتەۋ بۇل كوزقاراسقا كۇمان كەلتىرىپ وتىر. قىتايلىق عالىمدار ەتتى تەڭگەرىمدى تۇردە تۇتىنۋ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن ارتتىرۋى مۇمكىن ەكەنىن انىقتادى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى The American Journal of Clinical Nutrition جۋرنالىندا جاريالاندى.
عالىمدار قىتايدىڭ ورتالىقتاندىرىلعان مەديتسينالىق دەرەكتەر بازاسىنداعى جاسى 80 نەن اسقان 5203 ادامنىڭ مالىمەتتەرىن تالداعان. زەرتتەۋگە جۇرەك- قان تامىر اۋرۋلارى، قانت ديابەتى نەمەسە قاتەرلى ىسىگى جوق ادامدار عانا ەنگىزىلگەن. قاتىسۋشىلاردىڭ شامامەن 80 پايىزى كۇندەلىكتى راتسيونىندا ەت تۇتىنعان، ال قالعاندارى نەگىزىنەن وسىمدىك تەكتەس تاعامدارمەن شەكتەلگەن.
زەرتتەۋ بارىسىندا تەك تاماقتانۋ ادەتتەرى عانا ەمەس، قاتىسۋشىلاردىڭ دەنە سالماعى يندەكسى دە ەسكەرىلگەن. ناتيجەسىندە سالماعى تومەن ۆەگەتاريانداردىڭ 24 پايىزى عانا 100 جاسقا جەتسە، ەت تۇتىناتىندار اراسىندا بۇل كورسەتكىش شامامەن 30 پايىزعا جەتكەن. اسىرەسە ەتتى كۇن سايىن جەيتىن ادامداردا ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ ىقتيمالدىعى جوعارى بولعان.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل اسەر ەتتىڭ اقۋىزعا باي بولۋىمەن بايلانىستى. اقۋىزدار بۇلشىق ەت پەن سۇيەك ءتىنىن ساقتاۋعا كومەكتەسەدى، ال بۇل ەگدە جاستاعى ءارى سالماعى جەتكىلىكسىز ادامدار ءۇشىن اسا ماڭىزدى. تولىقتاي وسىمدىككە نەگىزدەلگەن ديەتا، كەرىسىنشە، سۇيەكتىڭ السىرەۋىنە جانە سىنۋ قاۋپىنىڭ ارتۋىنا اكەلۋى مۇمكىن.
زەرتتەۋ اۆتورلارى ەتتىڭ قۇرامىنداعى امينقىشقىلدار قارتايۋ ۇدەرىسىنە قاتىساتىن mTOR دەپ اتالاتىن سيگنالدىق مولەكۋلاعا اسەر ەتەتىنىن اتاپ وتەدى. بۇعان دەيىنگى زەرتتەۋلەر ەتتى شەكتەۋ جۇرەك اۋرۋلارىنىڭ قاۋپىن ازايتاتىنىن كورسەتكەنىمەن، ونى تولىقتاي الىپ تاستاۋ ءاردايىم پايدالى بولا بەرمەيدى.
ماماندار قارت ادامدارعا ەتتەن باس تارتپاي، تەڭگەرىمدى تاماقتانۋ قاعيداتىن ۇستانۋعا كەڭەس بەرەدى. راتسيوندا تۇتاس ءداندى داقىلدار، كوكونىستەر مەن جەمىستەر جەتكىلىكتى بولۋعا ءتيىس.
زەرتتەۋشىلەردىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس، ەتكە نەگىزدەلگەن دە، ۆەگەتارياندىق ديەتالار دا ادامنىڭ دەنساۋلىق جاعدايى مەن تاعامدىق قۇندىلىعىنا بايلانىستى پايدالى نەمەسە زياندى بولۋى مۇمكىن. ەڭ باستىسى - شەكتەن شىقپاي، تەڭگەرىمدى ءمازىر قالىپتاستىرۋ.
