ۇستاز - ۇلى ەسىم
استانا. KAZINFORM - بۇگىن ەلىمىزدە دۇنيەدەگى ەڭ اسىل، جاۋاپتى ءارى ماڭىزدى ماماندىق وكىلدەرى - مۇعالىمدەر كۇنى. بۇل كۇن ەلىمىزدە ءبىراز ۋاقىتقا دەيىن قازان ايىنىڭ ءبىرىنشى جەكسەنبىسىندە اتالىپ ءوتىپ كەلدى. ال 2023 -جىلى ۇكىمەت قاۋلىسىمەن 5 -قازانعا بەكىتىلگەن ەدى.
سوڭعى بەس جىلدا ەلىمىزدە ءبىلىم- عىلىمنىڭ دامۋىنا باسا ءمان بەرىلىپ، ءبىلىم سالاسىنا بولىنەتىن قارجى ءۇش ەسە ارتتى. 1200 جاڭا مەكتەپ اشىلدى. «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. وسى جوبا بويىنشا زامان تالابىنا ساي 150 ءبىلىم وشاعى سالىندى. سونداي-اق وسىنداي 67 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
پەداگوگتەردىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ، الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قولعا الىندى. ارنايى زاڭ قابىلداندى. بۇگىندە ۇستازداردىڭ جالاقىسى 2 ەسە ءوستى. قازىرگى تاڭدا 500 مىڭنان استام ۇستازعا ۇستەمە اقى تولەنەدى. 2021 -جىلدان باستاپ العاش رەت پەداگوگتەرگە «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ۇستازى» مەملەكەتتىك ناگراداسى بەرىلە باستادى. بۇگىندە بۇل مارتەبەلى اتاقتى 79 ۇستاز الدى. بىلتىر ەكى ۇستاز «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاندى. بۇل بارشا پەداگوگتەر قاۋىمىنا كورسەتىلگەن زور قۇرمەتتىڭ بەلگىسىنە اينالدى. 2012 -جىلدان بەرى مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەگىن باعالاۋ ءۇشىن «ۇزدىك پەداگوگ» بايقاۋى وتكىزىلىپ كەلەدى. بۇگىنگە دەيىن بۇل اتاققا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 752 مۇعالىم يە بولدى. پەداگوگتەردىڭ كاسىبي دەڭگەيىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىن بايقاۋ جەڭىمپازدارى قۇرمەتتى اتاق پەن 1000 ا ە ك (3932000 تەڭگە) مولشەرىندە اقشالاي سىيلىق الادى. «ءبىلىم بەرۋدەگى وزگەرىستەردىڭ مىڭ كوشباسشىسى» جوباسى قولعا الىندى. وسى جوباعا قاتىسقان 332 مامان مەكتەپ ديرەكتورى بولىپ تاعايىندالدى. مۇعالىمدەر ءوز مىندەتىنە كىرمەيتىن ارتىق جۇمىستان بوساتىلدى.
مىنە، وسىنداي شارالاردىڭ ناتيجەسىندە مۇعالىم بولعىسى كەلەتىن جاستاردىڭ قاتارى ارتتى. ماسەلەن، 2004-2005 وقۋ جىلىندا 1800-گە جۋىق «التىن بەلگى» يەگەرى پەداگوگيكالىق ماماندىققا وقۋعا تۇسسە، بيىل 2 مىڭنان استام ۇزدىك تۇلەك ۇستاز ماماندىعىن تاڭدادى. بۇل - وسى جىلى وقۋ بىتىرگەن «التىن بەلگى» يەگەرلەرىنىڭ 23 پايىزعا جۋىعى. بيىل مۇعالىمدەر دايارلاۋ ءۇشىن 13 مىڭنان استام گرانت ءبولىندى. بۇل - ەلىمىزدەگى بارلىق گرانتتىڭ بەستەن بىرىنە جۋىعى. پەداگوگ ماماندىعى بويىنشا وقىپ جاتقان ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىسى سوڭعى بەس جىلدا 2 ەسە كوبەيىپ، جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ 84 مىڭ تەڭگەگە جەتتى. 2025-2026 وقۋ جىلىندا قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا 10 مىڭنان استام جاس پەداگوگ جۇمىسقا قابىلداندى.
ايتا كەتەيىك، 1 -قازاندا ۇستازدار قاۋىمىن قۇتتىقتاعان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي مەرەكەسى ەلىمىزدە ەرەكشە اتالىپ وتەتىنىن جەتكىزىپ، ۇستازدار قاۋىمىنا زور قۇرمەت كورسەتىلەتىنىن ايتتى.
- ءمىرجاقىپ دۋلات ۇلى «حالىققا ەڭ پايدالى ادام - مۇعالىم» دەگەن. مۇعالىم - ءار ازامات ءۇشىن وتە ءقادىرلى تۇلعا. باسقا سوزبەن ايتقاندا، مۇعالىم - ءاربىر بالاعا ءومىر جولىن كورسەتەدى. ۇستاز - ءتالىم- تاربيە مەن ءبىلىمنىڭ قاينار كوزى. كەز كەلگەن قوعامنىڭ كەمەلدىگى، وركەنيەتتىلىگى ۇستازعا دەگەن قاتىناسىمەن ولشەنەدى. ۇستازىن ۇلىقتاعان ەلدىڭ ۇرپاعى سانالى، بولاشاعى جارقىن بولارى حاق. سەبەبى ءار مۇعالىمنىڭ ەڭبەگى - ەرەن، ەلىمىزدىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى - وراسان. سوندىقتان بۇگىن مەن ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن بارشا ازاماتقا شىنايى ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن، - دەدى پرەزيدەنت.
وتكەن ايدىڭ سوڭىندا 2 جىلدان استام ۋاقىت وقۋ- اعارتۋ ءمينيسترى بولعان عاني بەيسەمبايەۆ قىزمەتىنەن بوساتىلىپ، ونىڭ ورنىنا ءماجىلىس دەپۋتاتى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا تاعايىندالدى. جاڭا ءمينيستردى مەملەكەت باسشىسى قاسىم- جومارت توقايەۆ اقوردادا 29 -قىركۇيەكتە قابىلدادى. كەزدەسۋدە پرەزيدەنت مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالار مەن ۇلتتىق جوبالاردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ، سالاداعى وزەكتى ماسەلەلەردى ۋاقتىلى شەشۋ جانە ازاماتتارمەن تىعىز قارىم- قاتىناس ورناتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋدارىپ، ناقتى مىندەتتەر جۇكتەدى.
جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا كەزدەسۋدەن شىققاننان كەيىن پرەزيدەنت قانداي ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەگەنىن ايتتى.
- ماعان بەرىلگەن ناقتى تاپسىرما - ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ، قالا مەن اۋىل بالالارى اراسىنداعى ءبىلىم تەڭسىزدىگىن تولىققاندى، مەيلىنشە جويۋ. سونداي- اق ءبىلىم مازمۇنىن باسقا جەردەن كوشىرىپ الماي، ناقتى قالىپتاسقان اكادەميالىق ەرەكشەلىكتەرىمىز بەن باسىمدىقتارىمىزدى زەردەلەي وتىرىپ جاڭعىرتۋدى تاپسىردى. مۇنان بولەك، بۇگىنگى زاماناۋي تەحنولوگيالارعا باسەكەلەستىكتى دامىتاتىن، بالالارىمىزدىڭ وزىق ويىن دامىتاتىن جۇيەلى، ساپالى ءبىلىم بەرۋ جۇكتەلدى. ەندىگى نەگىزگى مىندەتىم - مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلكەن سەنىمىن اقتاۋ، بەرگەن تاپسىرمالارىن ساپالى ورىنداۋ، ەلىمىزگە ادال قىزمەت ەتۋ، - دەگەن ەدى وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك، 5- قازاندا الەمنىڭ 100-دەن استام ەلى دۇنيەجۇزىلىك مۇعالىمدەر كۇنىن اتاپ وتەدى. مۇعالىمدەر كۇنى - ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ بارلىعىنا ورتاق كاسىبي مەرەكە. بۇل كۇنى ۇستازدار قاۋىمىنىڭ قوعام دامۋىنداعى ءرولى مەن ەڭبەگى، وعان قوساتىن زور ۇلەسى اتالىپ وتەدى.
دۇنيەجۇزىلىك مۇعالىمدەر كۇنىن بەكىتۋگە 1966 -جىلى 5 -قازاندا پاريجدە وتكەن مۇعالىمدەردىڭ مارتەبەسى تۋرالى ارنايى ۇكىمەتارالىق كونفەرەنسيا ۇيىتقى بولدى. ناتيجەسىندە يۋنەسكو مەن حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى «مۇعالىمدەردىڭ مارتەبەسىنە قاتىستى ۇسىنىستار» قۇجاتىنا قول قويدى. دۇنيەجۇزىلىك مۇعالىمدەر كۇنى العاش رەت 1994 -جىلى 5 -قازاندا اتاپ ءوتىلدى.
