سەربيالىق ساراپشىلار: قازاقستانداعى رەفورمالار ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىققا سەرپىن بەرەدى
استانا. KAZINFORM - قازاقستانداعى دەموكراتيالىق رەفورمالار ەۋروپالىق ساراپشىلار اراسىندا دا تالقىلانىپ جاتىر. Kazinform اگەنتتىگىنىڭ ە و-داعى مەنشىكتى تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا سەربيالىق ساراپشىلار قازاقستانداعى ىشكى ساياسي ۇدەرىستەردىڭ سەربيا ءۇشىن كونسترۋكتيۆتى ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
سەربيانىڭ بۇرىنعى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى، پروفەسسور ليۋبيتسا ۆاسيچتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستانداعى وزگەرىستەر سەربيا ءۇشىن وڭ سيپاتقا يە. سەبەبى تۇراقتى ءارى رەفورمالارعا باعىتتالعان قازاقستان ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتا دا، كەڭ اۋقىمدى كوپجاقتى الاڭداردا دا ماڭىزدى ءارى سەنىمدى سەرىكتەس بولىپ قالا بەرەدى.
- قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ جاريالاعان رەفورمالار باعدارلاماسى - مەملەكەتتىك باسقارۋدى نىعايتۋعا، كونستيتۋتسيالىق تەتىكتەردى ناقتىلاۋعا جانە ەلدىڭ حالىقارالىق ۇستانىمىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان اۋقىمدى، ءبىراق ەۆوليۋتسيالىق ينستيتۋتسيونالدىق جاڭعىرۋ ءتاسىلى، - دەدى ول.
پروفەسسوردىڭ ايتۋىنشا، بۇل رەفورمالار پاكەتى حالىقارالىق احۋال تەرەڭ وزگەرىستەرگە ۇشىراعان كەزەڭدە ۇسىنىلىپ وتىر. قازىرگى جاعدايدا سەنىم دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى، گەوساياسي جىكتەلۋدىڭ كۇشەيۋى جانە ميليتاريزاتسيانىڭ ارتۋى بايقالادى.
وسىنداي جاعدايدا پرەزيدەنت توقايەۆ قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەردى قورعاۋعا جانە تەكەتىرەسكە ەمەس، ىمىرا ىزدەۋگە باعىتتالعان ديپلوماتيانى ىلگەرىلەتۋگە نەگىزدەلگەن تەڭگەرىمدى ءارى پراگماتيكالىق سىرتقى ساياسات ۇستانىمىنا ادالدىعىن راستادى.
قازاقستان مەن سەربيا اراسىنداعى ەكىجاقتى قاتىناستارعا توقتالعان ساراپشى ۇسىنىلعان رەفورمالاردى ينستيتۋتسيونالدىق ورنىقتىلىق پەن بولجامدىلىقتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان قادام رەتىندە باعالاۋعا بولاتىنىن ايتتى.
- قازاقستانداعى ساياسي تۇراقتىلىق پەن ناقتى ايقىندالعان كونستيتۋتسيالىق تەتىكتەر ەكىجاقتى كەلىسىمدەردىڭ تۇراقتىلىعىنا جانە ۇزاقمەرزىمدى ىنتىماقتاستىق فورماتتارىنا وڭ اسەر ەتەدى. ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن ەنگىزۋ مەملەكەتارالىق قاتىناستاردا جوعارى دەڭگەيدەگى ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتەدى. ال پارلامەنتتى قايتا ۇيىمداستىرۋ پارلامەنتتىك ديپلوماتيانىڭ جەدەلدىگىن ارتتىرىپ، زاڭ شىعارۋشى ورگاندار اراسىنداعى الماسۋلاردى جانداندىرۋى مۇمكىن، - دەدى ول.
سونداي-اق ليۋبيتسا ۆاسيچ قازاقستاننىڭ سيفرلاندىرۋعا، مەملەكەتتىك باسقارۋدى جاڭعىرتۋعا جانە ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە باسىمدىق بەرۋى اقپاراتتىق تەحنولوگيالار، يننوۆاتسيالىق ساياسات، ءبىلىم بەرۋ جانە ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىم سالالارىندا جاڭا ىنتىماقتاستىق مۇمكىندىكتەرىن اشاتىنىن اتاپ ءوتتى.
- ۇلتارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋ جانە ينكليۋزيۆتى باسقارۋ ساياساتىن جالعاستىرۋ دا سەربيانىڭ ءوز كوپەتنوستى جانە وڭىرلىك ساياساتىن ىسكە اسىرۋ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ، ديالوگ پەن تاجىريبە الماسۋعا نەگىز بولادى، - دەپ تۇيىندەدى ول.
قازاقستانداعى وزگەرىستەر تۋرالى بەلگىلى سەربيالىق جۋرناليست، «سەربيا جانە الەم» («Serbia - World») باسىلىمىنىڭ وكىلى ناتاشا ياكوۆليەۆيچ تە پىكىر ءبىلدىردى.
ول استاناعا ەكى رەت جۋرناليست رەتىندە بارىپ، سەنات، ءماجىلىس جانە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسقانىن ايتتى. سوندىقتان قازاقستانداعى كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر ۇدەرىسىن، سونىڭ ىشىندە ەكى پالاتالى مودەلدىڭ ورنىنا ءبىر پالاتالى «قۇرىلتاي» پارلامەنتىن قۇرۋ باستاماسىن مۇقيات قاداعالاپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
- مەن بۇل يدەيانى پرەزيدەنت توقايەۆتىڭ باتىل باستاماسى دەپ سانايمىن. سەربيادا ءبىر پالاتالى پارلامەنت - ۇلتتىق سكۋپشينا جۇمىس ىستەيدى. تاجىريبە كورسەتكەندەي، مۇنداي جۇيە پارلامەنت جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن جانە زاڭ قابىلداۋ ۇدەرىسىن جەدەلدەتەدى، - دەدى جۋرناليست.
ونىڭ پىكىرىنشە، قازاقستان - الەمدىك ۇردىستەرگە ىلەسۋگە ۇمتىلاتىن زاماناۋي دەموكراتيالىق مەملەكەت. ەل سيفرلاندىرۋدى، جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن جانە وزگە دە جاڭعىرتۋ شارالارىن بەلسەندى ەنگىزىپ كەلەدى، بۇل ءوز كەزەگىندە ازاماتتاردىڭ ءومىرىن جەڭىلدەتەدى.
- سونداي-اق ساياسي يەرارحيادا ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن ەنگىزۋ جوسپارى قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى وكىلدىگىن تيىمدىرەك ەتۋگە ىقپال ەتەدى. ال حالىق كەڭەسىن قۇرۋ ازاماتتاردىڭ ساياسي ومىرگە بەلسەندى قاتىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. سوندىقتان ۇسىنىلعان كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردىڭ بارلىعى قازاقستان حالقىنىڭ يگىلىگىنە باعىتتالعان دەپ ەسەپتەيمىن، - دەپ قورىتىندىلادى ول.
بۇعان دەيىن رەسەيلىك ساراپشى دا كونستيتۋتسيالىق رەفورما قازاقستانداعى ىشكى تەپە-تەڭدىكتى كۇشەيتەدى دەگەن پىكىر بىلدىرگەن بولاتىن.
اۆتور
اينۇر تۋماكبايەۆا
