سەناتورلار حالىقارالىق كەلىسىمدەردى قارايدى
استانا. KAZINFORM - بۇگىن سەناتتىڭ جالپى وتىرىسى وتەدى. وندا پالاتا دەپۋتاتتارى ەكونوميكالىق ساياسات پەن مەملەكەتتىك باسقارۋ سالاسىنداعى ۇلتتىق ينستيتۋتسيونالدىق الەۋەتتى نىعايتاتىن قۇجاتتى قاراپ، تۇركيامەن ارادا اۋە كەڭىستىگى ارقىلى اسكەري مۇلىك تاسىمالداۋعا قاتىستى كەلىسىمدى پىسىقتايدى.
سونىمەن، سەناتورلار الدىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى اراسىنداعى كاۆكاز، ورتالىق ازيا جانە موڭعوليا ءۇشىن وڭىرلىك الەۋەتتى دامىتۋ ورتالىعىنا قاتىستى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدى قارايدى. بۇل مەموراندۋمدى ءماجىلىس 8-ساۋىردە راتيفيكاتسيالاعان ەدى.
قۇجات بويىنشا نەگىزگى بايانداما جاساعان ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، مەموراندۋمنىڭ ەرەجەلەرى ورتالىقتىڭ الماتى قالاسىنداعى كەڭسەسىنىڭ جۇمىس ىستەۋى مەن ورنالاسۋى، سونداي-اق كەڭەس قىزمەتكەرلەرىنىڭ قازاقستاندا بولۋ شارتتارىن رەگلامەنتتەيدى.
اتاپ ايتقاندا:
- ورتالىقتىڭ قۇرىلىمى جانە شتاتتىق قۇرامى؛
- ورتالىقتىڭ باسقارۋ ورگاندارى؛
- ورتالىقتىڭ وقۋ باعدارلامالارىنا قاتىسۋ ءتارتىبى؛
- ورتالىق پەن ونىڭ قىزمەتكەرلەرىنە بەرىلەتىن يممۋنيتەتتەر مەن ارتىقشىلىقتار.
- بۇل - قازاقستانداعى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتى تۋرالى كەلىسىمدەرگە ارنالعان ستاندارتتى ەرەجەلەر جيىنتىعى. حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ ورتالىعىنىڭ قازاقستاندا ورنالاسۋى ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ىقپال ەتىپ، ەكونوميكالىق ساياسات پەن مەملەكەتتىك باسقارۋ سالاسىنداعى ۇلتتىق ينستيتۋتسيونالدىق الەۋەتتى نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستان ءۇشىن حۆق ورتالىعى - كونسۋلتاتسيالار، كاسىبي ءبىلىم بەرۋ جانە ەكونوميكالىق سەمينارلار الاڭى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ستراتەگيالىق رەسۋرس. بۇگىندە ورتالىق 100 ميلليونعا جۋىق حالقى بار 9 ەلدى بىرىكتىرەدى جانە ح ۆ ق-نىڭ جاھاندىق جەلىسىنىڭ ءبىر بولىگى سانالادى، - دەدى ول.
سەناتورلار ءماجىلىس 8-ساۋىردە قابىلداعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭىستىگى ارقىلى اسكەري مۇلىك پەن پەرسونالدى ترانزيتتەۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدى دا پىسىقتايدى.
سول كەزدە قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى اسقار مۇستابەكوۆ كەلىسىمگە 2024 -جىلعى 11-قىركۇيەكتە قول قويىلعانىن اتاپ وتكەن بولاتىن.
- كەلىسىمگە ەكى مەملەكەتتىڭ اۋە كەڭىستىگى ارقىلى اسكەري مۇلىك پەن پەرسونالدىڭ ءترانزيتى ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىز جاساۋ جانە شارتتاردى رەتتەۋ ماقساتىندا قول قويىلدى. ترانزيت ەكى مەملەكەتتىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارى بەرەتىن ءبىر جىلدىق نەمەسە ءبىر رەتتىك رۇقسات نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. بۇل تۇرعىدا اسكەري اۋە كەمەلەرىنە ارنالعان ءبىر جىلدىق ديپلوماتيالىق رۇقسات، سونداي-اق ءبىر جىلدىق رۇقساتتارعا ەنگىزىلمەگەن اۋە كەمەلەرىنىڭ ۇشۋىنا ارنالعان ءبىرجولعى رۇقسات ەسكەرىلگەن. رۇقساتتارعا سۇراۋ سالۋلار بەلگىلەنگەن مەرزىمدەردە ديپلوماتيالىق ارنالار ارقىلى بەرىلەدى. بۇل رەتتە، ءاربىر مەملەكەت ترانزيتكە كەز كەلگەن رۇقسات بەرۋ تۋرالى سۇراۋ سالۋدان باس تارتۋ، سونداي-اق ەگەر تاراپتاردىڭ ءبىرى اسكەري مۇلىك پەن پەرسونالدىڭ سۇرالاتىن ترانزيتى وسى كەلىسىمنىڭ ەرەجەلەرىنە سايكەس كەلمەيدى نەمەسە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە قاتەر توندىرەدى دەپ ەسەپتەسە، بەرىلگەن رۇقساتتىڭ قولدانىلۋىن توقتاتا تۇرۋ نەمەسە قايتارىپ الۋ قۇقىعىن وزىنە قالدىرادى، - دەدى ول.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك، پالاتانىڭ وتكەن اپتاداعى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن تاجىكستان رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى وداقتاستىق قاتىناستار تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن ۇلى بريتانيا جانە سولتۇستىك يرلانديا قۇراما كورولدىگى اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭداردى قاراپ، ماقۇلدادى.
قازاق- تاجىك ىنتىماقتاستىعىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدى كوزدەيتىن ءبىرىنشى قۇجاتقا مەملەكەت باسشىلارى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ تاجىكستانعا جاساعان مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا 2024 -جىلعى 22-تامىزدا دۋشانبەدە قول قويعان.
26 باپتان تۇراتىن شارتتا ساياسي، اسكەري، ساۋدا- ەكونوميكالىق، اۋىل شارۋاشىلىعى، كولىك-ترانزيتتىك، ازىق-تۇلىك، ونەركاسىپتىك، سۋ-ەنەرگەتيكالىق، ەكولوگيالىق، سيفرلىق، ءبىلىم بەرۋ جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ كوزدەلەدى. سونىمەن قاتار، بۇل قۇجات اياسىندا تاراپتار پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى دا ودان ءارى نىعايتۋدى قولدايدى.
ال ەكىنشى كەلىسىم ساياسي، ەكونوميكالىق، قۇقىقتىق، گۋمانيتارلىق جانە ەكولوگيالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ نەگىزگى قاعيدالارىن بەكىتىپ، قازاق- بريتان ىنتىماقتاستىعىن ساپالىق جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەدى.
- ەكونوميكالىق تۇرعىدان العاندا، كەلىسىم ينۆەستيتسيالار تارتۋعا، ساۋدانى دامىتۋعا جانە قازاقستان ءۇشىن باسىم سەكتورلاردا - ەنەرگەتيكا مەن جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى، تاۋ-كەن ونەركاسىبى، جوعارى تەحنولوگيالار مەن سيفرلاندىرۋ، قارجى قىزمەتتەرى، اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ورنىقتى سۋ پايدالانۋ بويىنشا بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى. ۇلى بريتانيا - قازاقستان ەكونوميكاسىنا 23 ميلليارد ا ق ش دوللارىنان استام تىكەلەي ينۆەستيتسيا سالعان ءىرى ينۆەستورلاردىڭ ءبىرى. كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ ەلىمىزدىڭ بولجامدى قۇقىقتىق ورتاسى مەن اشىق بيزنەس جۇرگىزۋ قاعيداتتارى بار سەنىمدى سەرىكتەس رەتىندەگى بەدەلىن نىعايتادى. ءوڭىر ءۇشىن بۇل - كاپيتالدىڭ كەلۋىن، بريتاندىق كومپانيالارمەن جانە ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن تىكەلەي ىنتىماقتاستىق ورناتۋ مۇمكىندىگىن بىلدىرەدى، - دەگەن ەدى سەناتور گەننادي شيپوۆسكيح.
كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان ماسەلەلەر قارالىپ بولعاننان كەيىن دەپۋتاتتار ۇكىمەت مۇشەلەرىنە ساۋالدارىن جولدادى. اتاپ ايتقاندا، سۇيىندىك الداشيەۆ «قورعاس» شەكارا ماڭى كلاستەرىنىڭ جۇمىسىنداعى پروبلەمالارعا توقتالدى.
- قورعاس قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونسۋلدىعىنىڭ بولىمشەسىن ورنالاستىرۋ، ۇكىمەتارالىق دەڭگەيدە قازاقستاندىق جۇرگىزۋشىلەرگە شەكارانى جۇكپەن دە، ونسىز دا ەركىن كەسىپ ءوتۋ قۇقىعىن بەرۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋ قاجەت. «قورعاس» شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى حالىقارالىق ورتالىعىن مەملەكەتتىك شەكارا ارقىلى وتكىزۋ پۋنكتتەرىنىڭ تىزبەسىنە ەنگىزۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ جانە قازاقستان مەن قىتايدىڭ ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارى اراسىندا تىكەلەي تەمىرجول جانە اۆتوجول سالۋ جوباسىنا باستاما جاساۋ قاجەت. بۇل كولىك اعىندارىن قايتا باعىتتاۋعا جانە جۇكتەمەنى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، - دەدى سۇيىندىك الداشيەۆ.
ال بيبىگۇل جەكسەنباي پلاتفورمالىق جۇمىسپەن قامتۋدى قۇقىقتىق رەتتەۋ جانە سيفرلىق سەرۆيستەر ارقىلى جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەسىن كوتەردى.
- سالىق جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك تولەمدەردى ەسەپتەۋ كەزىندە شىعىنداردى، ياعني جانارماي، كولىك جوندەۋدى شەگەرىپ تاستاۋ ادىستەمەسىن دە قاراستىرۋدى ويلاستىرۋ كەرەك. قۇقىقتىق مارتەبە جانە تاريفتىك كەپىلدىكتەر باعىتىندا پلاتفورمالىق جۇمىستىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرەتىن جەكە زاڭنامالىق اكت ازىرلەۋدى، وندا «تاۋەلسىز قىزمەتكەر» مارتەبەسىن بەكىتىپ، ەڭ تومەنگى ساعاتتىق تولەم ستاندارتتارىن ەنگىزۋدى قاراستىرۋ كەرەك، - دەدى بيبىگۇل جەكسەنباي.
