سەنات حالىقارالىق 2 كەلىسىمدى قارايدى
استانا. KAZINFORM - بۇگىن سەناتتىڭ جالپى وتىرىسى وتەدى. وندا سەناتورلار فرانسيامەن ادامداردى رەادميسسيالاۋ تۋرالى جانە موڭعوليامەن زەينەتاقى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى حالىقارالىق كەلىسىمدەردى قارايدى.
دەپۋتاتتار الدىمەن قارايتىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن فرانسۋز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ادامداردى رەادميسسيالاۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىن ءماجىلىس وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قابىلداعان ەدى. بۇل كەلىسىمگە 2024 -جىلى 5-قاراشادا مەملەكەت باسشىسىنىڭ فرانسياعا ساپارى بارىسىندا قول قويىلعان. كەلىسىممەن وزگە ەلدە بولۋ شارتتارىن بۇزعان نەمەسە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان، ياعني قۇجاتتارىن جوعالتقان ادامداردى ءوز ازاماتتىعى بار ەلگە قايتارۋ كوزدەلەدى. ەل ازاماتتارىنىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتار بولماسا نەمەسە فرانسيادا زاڭسىز جۇرسە، ولارعا قانداي دا ءبىر سانكتسياسىز (اكىمشىلىك ايىپپۇل سالۋ تۇرىندە) قايتارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل رەتتە، وسى ەلدىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارى ازاماتتىڭ ەلىنە ورالۋ ءۇشىن قۇجاتتاردى رەسىمدەۋگە كومەك كورسەتەتىن بولادى. كەلىسىمنىڭ كۇشىنە ەنۋى كوشى-قوندى باقىلاۋدى ارتتىرىپ، ەكى ەلدىڭ ىنتىماقتاستىعىن نىعايتادى.
جالپى، بۇگىندە ەلىمىز رەادميسسيا بويىنشا 20 ەلمەن كەلىسىم جاساپ، بەلسەندى جۇمىس ىستەپ جاتىر.
سەناتورلار تالقىعا سالاتىن كەلەسى زاڭ - «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن موڭعوليا ۇكىمەتى اراسىنداعى زەينەتاقى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» . بۇل زاڭدى دا ءماجىلىس وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا قابىلدادى.
زاڭنىڭ ماقساتى - 2024 -جىلعى 29-قازاندا ۇلان-باتىر قالاسىندا قول قويىلعان قازاقستان ۇكىمەتى مەن موڭعوليا ۇكىمەتى اراسىنداعى زەينەتاقى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ. اتالعان كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ ەكى ەل ازاماتتارىنىڭ زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ سالاسىنداعى قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. ول زەينەتاقى تولەمدەرىن تاعايىنداۋ كەزىندە ەڭبەك ءوتىلىن تانۋ جانە ەسەپكە جاتقىزۋ بولىگىندە باسقا ەلدىڭ اۋماعىنا كوشۋ كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن موڭعوليا ازاماتتارى ءۇشىن قوسىمشا مۇمكىندىكتەر بەرەدى. اتاپ ايتقاندا:
ورتاق جانە بازالىق زەينەتاقىلاردى ەسەپتەۋ كەزىندە ەڭبەك ءوتىلىن ەسەپكە الۋ ماقساتىندا؛
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زەينەتاقى جۇيەسى اياسىندا قالىپتاستىرىلاتىن جيناقتاۋشى زەينەتاقىلاردى ەكسپورتتاۋ كەزىندە.
اتاۋلى كەلىسىم كەلەسى زەينەتاقىلارعا:
قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا - ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارى ءۇشىن زەينەتاقى تولەمدەرىنە؛
موڭعوليادا - اسكەري قىزمەتى ءۇشىن زەينەتاقىلارعا قولدانىلمايدى.
وسى مەملەكەتتەردىڭ ازاماتتارىنا زەينەتاقى تاعايىنداۋ جانە تولەۋ تۇراتىن مەملەكەتىنىڭ زاڭناماسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
ايتا كەتەيىك، وتكەن اپتاداعى پالاتانىڭ جالپى وتىرىسىندا سەناتورلار «جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى بىلىكتىلىكتى تانۋ تۋرالى ازيا- تىنىق مۇحيتى وڭىرلىك كونۆەنتسياسىن راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدى ماقۇلدادى.
- 2011 -جىلعى 26-قاراشادا توكيودا قول قويىلعان كونۆەنسيا ازيا-تىنىق مۇحيتى ايماعىندا جوعارى ءبىلىم سالاسىنداعى بىلىكتىلىكتى تانۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ورناتۋعا باعىتتالعان. يۋنەسكو اياسىندا ازىرلەنگەن بۇل كونۆەنتسيادا ديپلومدار، اكادەميالىق دارەجەلەردى تانۋ ءراسىمىن جەڭىلدەتۋ، ولاردى باعالاۋدا اشىقتىق پەن ادىلەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ، سونداي-اق ءوڭىر ەلدەرى اراسىنداعى اكادەميالىق جانە كاسىبي ۇتقىرلىقتى كەڭەيتۋ ماقسات ەتىلگەن. توكيو كونۆەنسياسىنا اۋعانستان، ارمەنيا، اۋستراليا، قىتاي، فيدجي، جاپونيا، موڭعوليا، جاڭا زەلانديا، كورەيا رەسپۋبليكاسى، رەسەي جانە تۇركيا سياقتى ون ەكى مەملەكەت كىرەدى، - دەگەن ەدى زاڭ بويىنشا نەگىزگى بايانداما جاساعان سەناتور اسەم راحمەتوۆا.
زاڭ ەرەجەلەرى بويىنشا كونۆەنتسيانى راتيفيكاتسيالاۋ وعان مۇشە ەلدەردىڭ جوعارى بىلىمگە قاتىستى بىلىكتىلىكتى تانۋ جونىندەگى ۇلتتىق اقپاراتتىق ورتالىقتارىنىڭ ايماقتىق جەلىسىنە (APNNIC) كىرۋدى كوزدەيدى. بۇل ورتاق جەلى ارقىلى شەتەلدىك ديپلومداردىڭ ءتۇپنۇسقالىعىن راستاۋ، جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ساپاسى مەن جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ، سونداي-اق ولاردى تانۋ ءراسىمى ءۇشىن قاجەت مالىمەتتەردى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جەدەل اقپارات الماسۋعا جاعداي جاسالعان.
سونداي-اق وتىرىس سوڭىندا سەناتورلار ۇكىمەت مۇشەلەرىنە دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولدادى. ماسەلەن، سەناتور گەنناديي شيپوۆسكيح دەپۋتاتتىق ساۋالىندا الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى اگرەسسيۆتى جارنامانىڭ كۇشەيىپ بارا جاتقانى تۋرالى ماسەلە كوتەردى.
- Meta ،TikTok جانە وزگە دە پلاتفورمالارمەن بىرلەسىپ، قازاقستان اۋماعىندا تىيىم سالىنعان جانە قوعامعا قاۋىپتى جارنامالاردىڭ الگوريتم ارقىلى تارالۋىنا جول بەرمەۋ بويىنشا ناقتى كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزۋدى ۇسىنامىن. ەسىرتكى، جەزوكشەلىك، ونلاين-كازينو جانە پورنوگرافيالىق سيپاتتاعى پايدا بولاتىن جارنامالاردىڭ تارالۋىن اۆتوماتتى تۇردە انىقتاپ، جەدەل بۇعاتتايتىن ناقتى باقىلاۋ مەحانيزمدەرىن ەنگىزۋ كەرەك. مەديتسينالىق ءبىلىمى جوقتاردىڭ ادام دەنساۋلىعىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن ونىمدەردى جارنامالاۋىنا شەكتەۋ قويۋ قاجەت، ال مۇنداي جارنامانىڭ سالدارىنان ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىنا زيان كەلگەن جاعدايدا، ءونىمدى جارنامالاعان ادامنىڭ دا جاۋاپكەرشىلىگىن قاراستىرۋ كەرەك، - دەدى سەناتور.
ال جاننا اسانوۆا الكوگول، ەسىرتكى جانە توكسيكومانيا سالدارىنان ماس كۇيدە بولعانداردى كەڭ ينفراقۇرىلىمى مەن زاماناۋي تەحنولوگيالارى بار جەكە زەرتحانالاردا مەديتسينالىق كۋالاندىرۋ جۇرگىزۋگە رۇقسات بەرۋ ورىندى قادام ەكەنىن ايتتى.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اتىنا ساۋال جولدانعان ونىڭ ايتۋىنشا، جۇرگىزۋشىلەردى مەديتسينالىق كۋالاندىرۋ تەك مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ زەرتحانالارىندا جۇرگىزىلەدى. الايدا، بۇگىندە اتالعان جۇيەنىڭ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى.
وسىعان وراي جاننا اسانوۆا ۇكىمەت باسشىسىنا مىنانداي ۇسىنىستار بەردى:
اككرەديتتەلگەن جەكەمەنشىك زەرتحانالاردى پايدالانۋ ارقىلى مەديتسينالىق كۋالاندىرۋ مودەلىن ەنگىزۋ، ولاردى مەملەكەتتىك زەرتحانالارمەن بىرگە ءبىرىڭعاي تىزىلىمگە قوسۋ؛
ولاردىڭ قورىتىندىسىن اككرەديتتەۋ جانە پروتسەسسۋالدىق تانۋعا جىبەرۋ تەتىگىن بەكىتۋ، سونىمەن قاتار ازاماتتارعا قايتادان تەكسەرۋدەن ءوتۋ ءۇشىن زەرتحانامەن وزدىگىنەن تاڭداۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ؛
بۇل مودەلدىڭ ىسكە اسۋ مودەلىن، ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە جۇكتەمە تۇسىرمەي قارجىلاندىرۋ ماسەلەن ايقىنداۋ.
ەرنۇر ايتكەنوۆ ءسابىز ەكسپورتىنا تىيىم سالۋدى توقتاتۋعا شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، تەك پاۆلودار وبلىسىنداعى شارۋالاردىڭ قويمالارىندا 112 مىڭ توننادان استام ءونىم بار. بۇل كولەم ەلدىڭ ىشكى قاجەتتىلىگىن جابۋعا عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە ەكسپورتقا دا جەتكىلىكتى. ال بيبيگۇل جەكسەنباي بارلىق وبلىستاعى اۋداندىق گازەتتەردىڭ ارحيۆتەرىنە تۇگەندەۋ جۇرگىزۋدى جانە اۋداندىق باسپا ءسوز ارحيۆتەرىن ساقتاۋ، تسيفرلاندىرۋ، مەملەكەتتىك ارحيۆتەرگە بەرۋ جونىندەگى ءبىرىڭعاي ۇلتتىق ستاندارت ازىرلەۋدى ۇسىندى. دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە، مۇراعاتتاردىڭ جوعالۋى قۇقىقتىق جانە باسقا دا سىن-قاتەرلەردى تۋدىرادى.
اۆتور
مارلان جيەمباي
