سمارتفونعا تاۋەلدىلەر جالعىزدىقتى اۋىر قابىلدايدى - عالىمدار
استانا. قازاقپارات - سمارتفوندى شامادان تىس پايدالانۋ الەۋمەتتىك وقشاۋلانۋ مەن شەتتەتۋدى مي دەڭگەيىندە اۋىرراق سەزىنۋگە اكەلۋى مۇمكىن. مۇنداي قورىتىندىعا گەيدەلبەرگ ۋنيۆەرسيتەتتىك كلينيكاسىنىڭ عالىمدارى كەلدى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Computers in Human Behavior جۋرنالىندا جاريالاندى.
زەرتتەۋ كورسەتكەندەي، سمارتفون قولدانۋىن باقىلاۋدا ۇستاۋ قيىن ادامدار الەۋمەتتىك جالعىزدىقتى ەموتسيونالدىق تۇرعىدان الدەقايدا اۋىر قابىلدايدى. بۇل قۇبىلىس مي بەلسەندىلىگى دەڭگەيىندە بايقالعان. اۆتورلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل سيفرلىق قۇرىلعىلارعا كومپۋلسيۆتى تۇردە جۇگىنۋدىڭ نەگىزگى پسيحولوگيالىق تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى بولۋى مۇمكىن.
بۇعان دەيىنگى ەڭبەكتەردە سمارتفونعا تاۋەلدىلىك كوبىنە دوفامين مەن ماراپاتتاۋ جۇيەسى ارقىلى تۇسىندىرىلسە، بۇل جولى زەرتتەۋشىلەر ماسەلەنىڭ الەۋمەتتىك قىرىنا نازار اۋدارعان. قازىرگى تاڭدا سمارتفون - ادامدار اراسىنداعى بايلانىستىڭ باستى قۇرالى. سوندىقتان ۇنەمى ونلاين بولۋعا ۇمتىلۋ جالعىزدىقپەن بايلانىستى جاعىمسىز سەزىمدەردەن قاشۋدىڭ ءبىر جولى بولۋى ىقتيمال.
ەكسپەريمەنتكە 18 بەن 30 جاس ارالىعىنداعى 41 ادام قاتىستى. ارنايى شكالا ارقىلى ولار سمارتفوندى شامادان تىس قولداناتىندار توبىنا جانە باقىلاۋ توبىنا ءبولىندى. فۋنكتسيونالدى مرت كەزىندە قاتىسۋشىلار Cyberball اتتى ۆيرتۋالدى ويىندى ورىندادى. بۇل ويىن الەۋمەتتىك قابىلداۋ مەن شەتتەتۋدى مودەلدەيدى.
ويىن بارىسىندا قاتىسۋشىلاردى ادەيى «ەلەمەي قويعان» ساتتەردە سمارتفوندى شامادان تىس قولداناتىن ادامداردىڭ ميىنداعى ورتاڭعى بەلدەۋلى قىرتىستىڭ بەلسەندىلىگى ارتقانى بايقالدى. بۇل ايماق ەموتسيالىق اۋىرسىنۋ مەن جاعىمسىز سەزىمدەرگە جاۋاپ بەرەدى. ال باقىلاۋ توبىندا ۇقساس جاعدايدا ەموتسيادان گورى زەيىنگە جاۋاپتى ايماقتار بەلسەندىرەك جۇمىس ىستەگەن.
سونىمەن قاتار، سمارتفونعا تاۋەلدىلىگى جوعارى قاتىسۋشىلار ماڭىزدى نارسەدەن قۇر قالىپ قويۋ قورقىنىشىن (FOMO) ولشەيتىن شكالادا دا جوعارى بال جيناعان. عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، الەۋمەتتىك شەتتەتۋدى اسا سەزىمتال قابىلداۋ مۇنداي ادامداردى سمارتفونعا ءجيى جۇگىنۋگە، ونى وقشاۋلانۋدان قورعانۋ قۇرالى رەتىندە پايدالانۋعا يتەرمەلەۋى مۇمكىن.
زەرتتەۋ اۆتورلارى سمارتفوندار بۇل جاعدايدا تەك تاۋەلدىلىك تۋدىرىپ قانا قويماي، ادامنىڭ ەموتسيالىق السىزدىگىن كۇشەيتەتىنىن اتاپ وتەدى. بۇل كەي ادامدارعا تەلەفوندى شەتكە قويۋ نەگە سونشالىقتى قيىن ەكەنىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك جانە پسيحولوگيالىق فاكتورلاردى مىندەتتى تۇردە ەسكەرۋ قاجەت ەكەنىن كورسەتەدى.
