قىتايدىڭ سولتۇستىك- باتىسىندا كونە قابىرلەر كەشەنى تابىلدى

استانا. KAZINFORM - قىتايدىڭ سولتۇستىك- باتىسىنداعى شانشي پروۆينسياسىندا مەرزىمى شامامەن 3000 جىلعا جۋىقتايتىن 31 كونە قابىردەن تۇراتىن كەشەن تابىلدى، دەپ حابارلايدى شينحۋا اگەنتتىگى.

ارحەولوگتاردىڭ حابارلاۋىنشا، بۇل ولجا سول كەزەڭدەگى ساياسي جانە الەۋمەتتىك ءومىردى زەرتتەۋگە ماڭىزدى دەرەكتەرمەن قامتاماسىز ەتەدى.

تابىلعان قابىرلەر «چانچۋن» دەپ اتالاتىن كونە قونىس قيراندىلارىنىڭ ءبىر بولىگى سانالادى جانە ۆەينان قالاسىنا قاراستى فۋپين ۋەزىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. مۇنداعى قازبا جۇمىستارى 2022 -جىلدىڭ تامىز ايىندا باستالعان جانە ولاردى شانشي پروۆينسياسىنىڭ ارحەولوگيا ينستيتۋتى، ۆەينان قالالىق مۇراجايى جانە فۋپين ۋەزىنىڭ مادەنيەت پەن تۋريزم باسقارماسى بىرلەسىپ جۇرگىزىپ كەلەدى.

سونداي-اق ارحەولوگتار اربالار مەن جىلقىلار جەرلەنگەن بەس شۇڭقىردى دا تاپقان.

شانشي پروۆينتسياسىنىڭ ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ كىشى عىلىمي قىزمەتكەرى لي يانفەننىڭ ايتۋىنشا، اتالعان قابىرلەردى مورفولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي ءتورت ساناتقا بولۋگە بولادى.

ولاردىڭ ىشىندە M1 جانە M2 ءنومىرلى قابىرلەر سالىستىرمالى تۇردە جوعارى دارەجەلى جەرلەۋ ورىندارىنا جاتادى. قازبا جۇمىستارى بارىسىندا بۇل قابىرلەردەن 300 دەن استام ارتەفاكت، سونىڭ ىشىندە قولا، نەفريت، تاس جانە تەڭىز قابىرشاعىنان جاسالعان بۇيىمدار، سونداي-اق لاكپەن قاپتالعان زاتتار تابىلعان. ولاردىڭ ىشىندە ادام مەن ايداھار بەينەسى سالىنعان نەفريت القالار، نەفريتتەن جاسالعان كليەۆەتستەر جانە تاستان جاسالعان گونگتار ەرەكشە كوركەمدىگىمەن كوزگە تۇسەدى.

ال شاعىن قابىرلەردە تەك ءبىر عانا تابىت قولدانىلعان، ءارى قولا بۇيىمدار مۇلدە بولماعان. زەرتتەۋشىلەر بۇل جەرلەردەن تەك قىش ىدىستار مەن قابىرشاقتان جاسالعان اشەكەيلەردى عانا تاپقان. وسىعان بايلانىستى قابىر يەلەرى قاراپايىم حالىق وكىلدەرى بولۋى مۇمكىن دەگەن قورىتىندى جاسالدى.

لي يانفەننىڭ ايتۋىنشا، قىش جانە قولا بۇيىمداردىڭ پىشىندىك ەرەكشەلىكتەرىن سالىستىرۋ، سونداي-اق M1 جانە M2 قابىرلەرىندەگى ادام سۇيەكتەرىنە كومىرتەك-14 ادىسىمەن جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ ناتيجەسىندە، ارحەولوگتار قازبا ورنىنداعى قالدىقتار باتىس جوۋ اۋلەتىنىڭ ورتا جانە كەش كەزەڭىنە (ب. ز. د. 1046- 771 -جىلدار) جاتۋى مۇمكىن ەكەنىن انىقتاعان. M2 قابىرىنىڭ يەسى - ەر ادام، بولجام بويىنشا ول قونىستىڭ بيلەۋشىسى بولعان، ال M1 قابىرىندە ونىڭ جۇبايى جەرلەنگەن.

- قابىرلەر دارەجەسى جاعىنان ءارتۇرلى بولعانىمەن، ولاردىڭ رەت-رەتىمەن ورنالاسۋى «اۋلەتتىك جەرلەۋ» جانە «ورتالىقتاندىرىلعان قوعامدىق زيرات جۇيەسىنىڭ» ەرەكشەلىكتەرىن كورسەتەدى، - دەپ اتاپ ءوتتى لي يانفەن.