قىستا نەگە كوپ ۇيىقتاۋ قاجەت؟

استانا. قازاقپارات - قىسقى «ۇيقى رەجيمى» تەك ايۋلار مەن كىرپىلەرگە عانا ءتان ەمەس. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، سۋىق ماۋسىمدا ادام اعزاسى دا كوبىرەك دەمالۋدى قاجەت ەتەدى. ارينە، بۇل ناعىز ماعىناداعى قىسقى ۇيقى ەمەس، ءبىراق تابيعي فاكتورلاردىڭ اسەرى ايقىن سەزىلەدى.

بەرلين دەنساۋلىق ينستيتۋتى، شاريتە ۋنيۆەرسيتەتتىك كلينيكاسى جانە اۋليە يادۆيگا اۋرۋحاناسىنىڭ (گەرمانيا) عالىمدارى سۋىق مەزگىلدە ادام اعزاسىندا قانداي وزگەرىستەر بولاتىنىن زەرتتەدى. زەرتتەۋگە جاسى 17 مەن 81 ارالىعىنداعى، قالادا تۇراتىن جانە ءتۇرلى ۇيقى بۇزىلىستارى بار 188 ادام قاتىسقان. ناتيجەلەر Frontiers in Neuroscience جۋرنالىندا جاريالاندى.

قاتىسۋشىلارعا ءۇش ءتۇن قاتارىنان وياتقىشسىز، انتيدەپرەسسانتتار مەن تىنىشتاندىراتىن دارىلەرسىز ۇيىقتاۋ تاپسىرىلدى. وسى ۋاقىت ىشىندە ولاردىڭ ۇيقىسى پوليسومنوگرافيا ادىسىمەن باقىلاندى. زەرتتەۋ كورسەتكەندەي، جىل مەزگىلىنە قاراي اعزانىڭ دەمالىسقا دەگەن قاجەتتىلىگى راسىمەن وزگەرەدى.

ماسەلەن، كۇزدە ادام ۇيىقتاپ كەتكەننەن كەيىن تەزىرەك جىلدام ۇيقى فازاسىنا وتەدى. ال كوكتەمدە بۇل كەزەڭ ورتا ەسەپپەن 25 مينۋتقا ۇزارادى. قىستا جىلدام ۇيقى فازاسىنىڭ ءوزى دە ۇزاققا سوزىلادى: قىركۇيەك، جەلتوقسان جانە قاڭتار ايلارىندا ول شامامەن 100 مينۋت بولسا، ءساۋىر مەن ماۋسىمدا 70 مينۋتپەن شەكتەلگەن.

باياۋ تولقىندى ۇيقى سالىستىرمالى تۇردە تۇراقتى بولعانىمەن، قىستا ونىڭ دا ۇزاقتىعى ارتا تۇسەدى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل قۇبىلىستىڭ باستى سەبەبى - كۇن جارىعىنىڭ ۇزاقتىعى. قىستا كۇن قىسقا، جارىق از، سوندىقتان اعزا كوبىرەك دەمالۋعا ۇمتىلادى.

بۇعان قوسا، كۇن ساۋلەسىنىڭ ازدىعى D دارۋمەنىنىڭ تاپشىلىعىنا اكەلەدى، ال بۇل ءوز كەزەگىندە سەروتونين - «قۋانىش گورمونىنىڭ» ءبولىنۋىن تومەندەتەدى. ناتيجەسىندە ادام ءوزىن ءالسىز، ەنجار سەزىنىپ، جىلى كورپەنىڭ استىندا ۇزاق جاتىپ دەمالعىسى كەلەدى.

عالىمدار قىستا ۇيقىنىڭ ۇزارۋىن جالقاۋلىق ەمەس، اعزانىڭ تابيعي بەيىمدەلۋ مەحانيزمى دەپ تۇسىندىرەدى. ياعني سۋىق ماۋسىمدا كوبىرەك ۇيىقتاعىڭ كەلسە - بۇل قالىپتى جاعداي.