قىستا D دارۋمەنىن قابىلداۋ تۇماۋدان قالاي قورعايدى
استانا. قازاقپارات - جاڭا زەرتتەۋ ناتيجەلەرى قىس ايلارىندا D دارۋمەنىن تۇراقتى قابىلداۋ تۇماۋ جانە وزگە دە تىنىس جولدارىنىڭ جۇقپالى اۋرۋلارىنان قورعانۋعا كومەكتەسۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتتى.
ءبىر قاراعاندا، بۇل بارىنە بەلگىلى اقيقات سەكىلدى. الايدا عالىمدار بۇل پايىمدى ناقتى دەرەكتەرمەن دالەلدەدى.
بريتانيالىق زەرتتەۋشىلەردىڭ انىقتاۋىنشا، اعزاسىندا D دارۋمەنى جەتىسپەيتىن ادامدار تىنىس جولى ينفەكسيالارىن جيى جۇقتىرادى، ءتىپتى اۋرۋحاناعا دا 33 پايىز جيى تۇسەدى. ال دارۋمەن دەڭگەيى قالىپتى ادامداردا مۇنداي قاۋىپ ەداۋىر تومەن.
زەرتتەۋ نەنى كورسەتتى؟
زەرتتەۋ قورىتىندىلارى American Journal of Clinical Nutrition عىلىمي جۋرنالىندا جاريالانعان. اۆتورلاردىڭ ايتۋىنشا، حالىق اراسىندا D دارۋمەنىنىڭ جەتكىلىكتى دەڭگەيىن ساقتاۋ رەسپيراتورلىق اۋرۋلاردان بولاتىن اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ كورسەتكىشىن ايتارلىقتاي ازايتۋى مۇمكىن.
عالىمدار اسىرەسە D دارۋمەنى تاپشىلىعىنا بەيىم توپتارعا، جاسى ۇلكەن ادامدارعا جانە تەرىسى قارا ءتۇستى جاندارعا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ قاجەت ەكەنىن ەسكەرتەدى.
D دارۋمەنى نە ءۇشىن ماڭىزدى؟
كوپشىلىككە «كۇن دارۋمەنى» رەتىندە تانىس D دارۋمەنى اعزاداعى كالتسي مەن فوسفور دەڭگەيىن رەتتەۋگە كومەكتەسەدى. ول سۇيەك، ءتىس جانە بۇلشىقەت ساۋلىعى ءۇشىن عانا ەمەس، يممۋندىق جۇيەنىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋىندە دە ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
بۇل دارۋمەن جەتىسپەگەن جاعدايدا سۇيەك اۋرۋلارى (وستەومالياتسيا) عانا ەمەس، سونىمەن قاتار تۇماۋ، برونحيت، پنيەۆمونيا سياقتى اۋىر ينفەكسيالاردىڭ دامۋ قاۋپى دە ارتادى.
وسى تاقىرىپتاعى ەڭ اۋقىمدى زەرتتەۋلەردىڭ ءبىرى سۋررەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى تاراپىنان جۇرگىزىلگەن. ولار UK Biobank دەرەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ، 36 مىڭنان استام ەرەسەك ادامنىڭ مالىمەتىن تالداعان.
زەرتتەۋ بارىسىندا قانداعى D دارۋمەنىنىڭ دەڭگەيى مەن تىنىس جولى ينفەكسيالارىمەن اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ اراسىنداعى بايلانىس قاراستىرىلعان.
ناتيجەلەر مىناداي بولدى:
D دارۋمەنىنىڭ اۋىر تاپشىلىعى بار ادامداردا (15 نمول/ل-دەن تومەن) اۋرۋحاناعا ءتۇسۋ قاۋپى 33 پايىزعا جوعارى؛
دارۋمەن دەڭگەيى 75 نمول/ل جانە ودان جوعارى بولعان جاعدايدا قاۋىپ ايتارلىقتاي تومەندەگەن؛
قانداعى D دارۋمەنى ءار 10 نمول/ل- گە ارتقان سايىن، اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ قاۋپى 4 پايىزعا ازايعان.
فينالدىق تالداۋعا ەنگەن 28 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ 2200 دەن استامى تىنىس جولى ينفەكسيالارىمەن اۋرۋحاناعا تۇسكەن.
قاۋىپ توبىنا كىمدەر جاتادى؟
اۋىر ينفەكسيالارعا شالدىعۋ قاۋپى اسىرەسە ەگدە جاستاعى ادامداردا جوعارى. پنيەۆمونيا مەن برونحيت 50 جاستان اسقاندار اراسىندا ءولىم-ءجىتىمنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى سانالسا، 75 جاستان كەيىن ەڭ جيى كەزدەسەتىن ون سەبەپتىڭ قاتارىنا كىرەدى.
زەرتتەۋدىڭ جەتەكشى اۆتورى، نۋتريتسيالىق يممۋنولوگيا مامانى ەبي بۋرناۋتتىڭ ايتۋىنشا، D دارۋمەنى سۇيەك پەن بۇلشىقەت ءۇشىن عانا ەمەس، ۆيرۋسقا جانە باكتەرياعا قارسى قاسيەتتەرىنىڭ ارقاسىندا دا ماڭىزدى.
ۇلى بريتانيانىڭ ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتى (NHS) كۇز-قىس مەزگىلىندە تۇرعىندارعا D دارۋمەنىن كۇندەلىكتى قابىلداۋعا كەڭەس بەرەدى. ال تاپشىلىق قاۋپى جوعارى ادامدارعا، كىشكەنتاي بالالارعا، قارتتارعا جانە تەرىسى قارا ءتۇستى جاندارعا بۇل دارۋمەندى جىل بويى قابىلداۋ ۇسىنىلادى.
سونىمەن بىرگە ماماندار قوسپالار تەك كومەكشى قۇرال ەكەنىن اتاپ وتەدى. دۇرىس تاماقتانۋ مەن كۇن ساۋلەسىن قاۋىپسىز مولشەردە قابىلداۋ D دارۋمەنىنىڭ تابيعي ءارى ماڭىزدى كوزدەرى بولىپ قالا بەرەدى.