قازاقستان تۋريزمىنىڭ ءۇشتاعانى: الماتى، ماڭعىستاۋ، بۋراباي

استانا. KAZINFORM - قازاقستان ماۋسىمدىق تۋريزمنەن جىل ون ەكى اي جۇمىس ىستەيتىن تۋريزمگە بىرتىندەپ كوشىپ جاتىر. دامۋدىڭ ءۇش نەگىزگى نۇكتەسى بەلگىلەنىپ، جۇزدەگەن ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلا باستادى.

اۋە رەيستەرىن سۋبسيديالاۋ كەڭەيىپ، ءتىپتى تۋريزمگە ارنالعان العاشقى ۋنيۆەرسيتەت اشىلدى. ۇزاق مەرزىمگە ەسەپتەلگەن ينفراقۇرىلىمدى قالىپتاستىرۋ قالاي ءجۇرىپ جاتقانىن Kazinform ءتىلشىسى زەرتتەپ كوردى.

ورنىقتى تۋريزمنىڭ ءۇشتاعانى

مەملەكەت باسشىسى تۋريزم سالاسىنداعى نەگىزگى ءۇش ايماقتى ايقىنداپ بەرگەن. قازىر مەملەكەتتىڭ بۇكىل ساياساتى وسى باعىتتاردىڭ توڭىرەگىندە قالىپتاسىپ وتىر. ءارقايسىسىنا ارناپ كەشەندى دامۋ جوسپارى ازىرلەنگەن.

- الماتى تاۋ كلاستەرى، شۋچينسك-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعى جانە ماڭعىستاۋ تۋريستىك ايماعى - قازاقستان تۋريزمىنىڭ ءۇش تىرەك نۇكتەسى، - دەدى قاڭتار ايىندا تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەربول مىرزابوسىنوۆ.

قازاقستان تۋريزمدى جەكەلەگەن جوبالار جيىنتىعى رەتىندە ەمەس، تولىققاندى سالا رەتىندە قالىپتاستىرۋعا كوشىپ وتىر.

- بىرىنشىدەن، كلاستەرلىك ءتاسىل دۇرىس تاڭدالعان. بۇل ءۇش ايماق ءبىر-بىرىمەن باسەكەگە تۇسپەيدى: تاۋلى الماتى، كولدى بۋراباي جانە شاتقالدى ماڭعىستاۋ - ءارتۇرلى اۋديتورياعا ارنالعان مۇلدە بولەك ونىمدەر، - دەيدى تۋريستىك كومپانيا مامانى لۋنارا ساپاتبايەۆا.

الماتى تاۋ كلاستەرى

ءۇش ايماقتىڭ ىشىندە ەڭ اۋقىمدى وزگەرىستەر الماتى تاۋ كلاستەرىندە ىسكە اساتىن ءتۇرى بار. اۋەلى تاۋ-شاڭعى كۋرورتتارىن كەڭەيتىپ، ءبىرتۇتاس جۇيەگە بىرىكتىرۋ جوسپارلانعان. قولدانىستاعى شاڭعى جولدارىنا قوسىمشا 30 اسپالى جول مەن 161 شاقىرىم جاڭا تراسسا سالىنادى.

نەگىزگى ماقسات - جىل بويىندا 5 ميلليون تۋريست كەلەتىن تارتىمدى ايماق جاساۋ. ول ءۇشىن كلاستەردى ماۋسىمدىق سيپاتتان ارىلتۋ كەرەك. ءقازىر قازاقستانداعى تاۋ كۋرورتتارى نەگىزىنەن قىستا عانا جۇمىس ىستەيدى.

ال الەمدىك تاجىريبەدە مۇنداي ورىندار حايكينگ، تاۋ ۆەلوسيپەدى، ەكوتۋريزم ارقىلى جازدا دا تابىس اكەلەدى. سونىڭ ارقاسىندا تاۋ-شاڭعىسىنا اۋەس ءبىر تۋريست ورتا ەسەپپەن 350 دوللار جۇمسايدى. ال جاعاجاي ءتۋريسى شامامەن 50 دوللار عانا قالدىرادى. ايىرماشىلىق - جەتى ەسە. الماتى تاۋ كلاستەرىنە 5 ميلليون ادام كەلەتىندەي جاعداي تۋعىزسا، بۇل ءوڭىر ەكونوميكاسىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتەر ەدى.

- مەن اۋستريا مەن گرۋزياداعى تاۋ كۋرورتتارىن ارالادىم. ءبىراق شىمبۇلاق ەرەكشە اسەر قالدىردى. شاڭعى جولدارى كۇردەلى، بيىكتىك دەڭگەيى وتە قۇبىلمالى. ءبىراق مۇندا جازدا تۋريستى سەرگىتەتىن قىزمەت ءتۇرى تاپشى. اسپالى تاسىمال توقتاپ تۇر، ءدامحانالار جابىق. جازعى ينفراقۇرىلىم اقىلمەن ىسكە قوسىلسا، تۋريزم مۇلدە باسقا دەڭگەيگە شىعار ەدى، - دەيدى الماتىلىق الىبەك دانگارين.

استانا ىرگەسىندەگى بۋراباي

بۇل ايماقتىڭ كەشەندى دامۋ جوسپارى دايەكتى ىسكە اسا باستادى دەۋگە بولادى. جوسپاردا جالپى قۇنى 137,2 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 118 ءىس-شارا قاراستىرىلعان. سونىڭ اياسىندا بۋرابايداعى «پرومەناد» ايماعى، «اق بۋرا» كۋرورتىنان ۇلتتىق پارك كىرەبەرىسىنە دەيىنگى 10 شاقىرىم ۆەلوجول، سەگىز جاڭا تاماشالاۋ الاڭى، 120 ورىندىق ءتورت اۆتوتۇراق جانە Щۋچە كولىندەگى اباتتاندىرىلعان جاعاجاي پايدالانۋعا بەرىلدى.

- بۋراباي - ءۇمىتىڭدى ەسەلەپ اقتايتىن جەر. قاراعايلى ورمان، كولدەر، تازا اۋا - ءبارى تابيعي. تەك ساپالى قوناقۇيلەر كوبىرەك بولسا ەكەن، - دەيدى استانالىق ادەليا حاميتوۆا.

كوكشەتاۋ ولكەسىنىڭ كوركىن كوزبەن كورىپ، كوكەيمەن تۇيسىنگىسى كەلەتىندەرگە تىكۇشاقپەن ساياحات ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. بۇل پرەميۋم ساناتتاعى تۋريستەردىڭ كوڭىلىن تاۋىپ، ايماقتىڭ تۋريزمىن كوپدەڭگەيلى ەتە ءتۇستى.

ماڭعىستاۋداعى مەگاجوبا

ماڭعىستاۋ تۋريستىك ايماعىن دامىتۋدىڭ 2025-2029-جىلدارعا ارنالعان جوسپارى قارجى كولەمى جاعىنان الماتى مەن بۋرابايدان اسىپ ءتۇسىپ وتىر. جالپى قۇنى 401 ميلليارد تەڭگە. جوسپارعا 102 ءىس-شارا، 37 ينفراقۇرىلىمدىق جوبا (جول، ەلەكتر جەلىسى، گاز تارتۋ) جانە 16 ينۆەستيتسيالىق جوبا كىرەدى.

- مەن كاپپادوكيانى كوردىم، ءبىراق بوزجىرانىڭ اۋقىمى ودان دا وراسان. قۇددى ءبىر باسقا عالامشار سياقتى. بارۋ قيىن، تۋريستەرگە تولىق جاعداي جاسالىپ ۇلگەرمەگەنىنە قاراماستان، قازاقستان مەن رەسەيدەن كوپ ادام اعىلىپ جاتىر. جاقسى جول مەن كەم دەگەندە ءبىر ساپالى گلەمپينگ سالىنسا، جاعداي تۇبەگەيلى وزگەرەدى، - دەدى جانار جۋلۋدينوۆا.

ماڭعىستاۋ جوسپارىندا بىرنەشە ءقوناقۇي كەشەنى، تۋريستىك ورتالىقتار، گولف-وتەلدەر، ويىن-ساۋىق جانە مادەني نىساندار بار. باستى مىندەت - كەلگەن ءتۋريستى بارىنشا ۇزاق ۇستاۋ. قازىر بۇل ايماقتا تۋريستەر ورتا ەسەپپەن 3-5 كۇن ايالدايدى. جاڭا مارشرۋتتار، تاماشالاۋ الاڭدارى مەن تۋريستىك ورتالىقتار ارقىلى بۇل كورسەتكىشتى 7-10 كۇنگە دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە تابىستى دا ارتتىرادى.

جول ساپاسى

تۋريستىك نىساندارمەن قاتار، ولارعا جەتۋ مۇمكىندىگى دە جاقسارتىلىپ جاتىر. 2025-جىلى 14 وڭىردە تۋريستىك ورىندارعا اپاراتىن جول سالىنىپ، جوندەلدى. جالپى ۇزىندىعى 134 شاقىرىم جولعا 16,6 ميلليارد تەڭگە جۇمسالعان.

بۇل وتە ماڭىزدى كورسەتكىش. سەبەبى جول ازابى - ىشكى تۋريزمدەگى باستى كەدەرگىلەردىڭ ءبىرى. نىسان قانشالىقتى تارتىمدى بولسا دا جولى ناشار جەرگە تۋريست بارمايدى.

اۆياتسيا - تۋريزمدى دامىتۋدىڭ قۇرالى

2025-جىلى 26 ىشكى اۋە مارشرۋتىنا مەملەكەت سۋبسيديا تولەدى. ونىڭ 30-40 پايىزى الاكول، كاسپي جاعالاۋى، بۋراباي جانە الماتى تاۋ كلاستەرى سياقتى تۋريستىك ايماقتارعا اپارادى. بۇل شارا ءبىر جاعىنان وڭىرلەر اراسىنداعى بايلانىستى ساقتاسا، ەكىنشى جاعىنان تۋريستەر اعىنىن ارتتىرادى.

- ءبىراق بۇل ۋاقىتشا قۇرال. نەگىزگى ماقسات - رەيستەر ءوز-ءوزىن اقتايتىنداي سۇرانىس قالىپتاستىرۋ، - دەيدى لۋنارا ساپاتبايەۆا.

مينيسترلىك دەرەگىنە سۇيەنسەك، تۋريستىك اۋە رەيستەرىن سۋبسيديالاۋ قولعا الىنعانىنىڭ ارقاسىندا ۇشاقپەن قاتىنايتىن جولاۋشىلار سانى 30-50 پايىزعا دەيىن ارتقان.

كادر ماسەلەسى، ارنايى ۋنيۆەرسيتەت

بۇل سالادا ينفراقۇرىلىممەن قاتار مامان تاپشىلىعى دا وزەكتى. 2019-جىلى تۇركىستاندا تۋريزم جانە قوناقجايلىق ۋنيۆەرسيتەتى اشىلدى. قازىر وندا مىڭداعان ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. ال سالاعا قاجەت ماماندار سانى بۇدان الدەقايدا كوپ.

- كادر تاپشىلىعى - ەلەنبەي كەلگەن ماسەلە. بىرنەشە مىڭ تۇلەك ونداعان مىڭ مامان قاجەت ەتەتىن نارىقتى جابا المايدى، - دەيدى ساراپشى.

تۋريزمدى دامىتۋعا بيۋدجەتتەن بولىنگەن ءار تەڭگەنىڭ سالىق رەتىندە نەشە تەڭگەگە اينالىپ قايتقانىن مينيسترلىك اشىپ ايتپادى. سالىق دەرەكتەرىن بەرۋدىڭ زاڭدا كورسەتىلگەن تالاپتارى اقپاراتتى اشىق ايتۋعا جول بەرمەيتىنىن ەسكە سالدى. بىزگە تەك 2022-2025-جىلدارى سالاعا مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن 6,4 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن ينۆەستيتسيا تارتىلعانى بەلگىلى.

وسىعان دەيىن 2029-جىلعا دەيىن تۋريزم سالاسىندا جۇمىسپەن قامتۋ كورسەتكىشىن 800 مىڭ ادامعا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىرعانى ايتىلدى.