قازاقستان جەمقورلىق بويىنشا الەمدە نەشىنشى ورىندا؟
استانا. قازاقپارات - Transparency International ۇيىمىنىڭ 2025-جىلعى كوررۋپتسيانى قابىلداۋ يندەكسى بويىنشا قازاقستان 182 ەلدىڭ ىشىندە 96-ورىنعا ورنالاسىپ، 38 بال جينادى.
بۇل بىلتىرعى كورسەتكىشتەن ەكى بال تومەن، ياعني سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيى ارتقانىن كورسەتەدى.
Transparency International ۇيىمى 2025-جىلعا ارنالعان كوررۋپتسيانى قابىلداۋ يندەكسىن (ك ق ي) جاريالادى. بۇل رەيتينگكە 182 ەل مەن اۋماق ەنگىزىلگەن. يندەكس ساراپشىلار مەن بيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ باعالاۋلارىنا نەگىزدەلىپ، مەملەكەتتىك سەكتورداعى سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ دەڭگەيىن 0 دەن 100 گە دەيىنگى شكالا بويىنشا ولشەيدى.
كوررۋپتسيانى قابىلداۋ يندەكسى ءارتۇرلى ەلدەردەگى سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ دەڭگەيىن باعالاۋ جانە سالىستىرۋعا ارنالعان نەگىزگى حالىقارالىق قۇرال بولىپ قالا بەرەدى. 2025-جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان كوررۋپتسيانى قابىلداۋ يندەكسىندە 38 بال جيناپ، 182 ەلدىڭ ىشىندە 96-ورىنعا ورنالاستى. بۇل كورسەتكىش بىلتىرمەن سالىستىرعاندا ەكى بالعا تومەن.
كوررۋپتسيانى قابىلداۋ يندەكسى قالاي جاسالادى؟
كوررۋپتسيانى قابىلداۋ يندەكسى ەلدەردى مەملەكەتتىك سەكتورداعى سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ دەڭگەيىنە قاراي انىقتالادى. باعالاۋ ساراپشىلار مەن بيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ پىكىرلەرىنە نەگىزدەلەدى، ال قاراپايىم ازاماتتاردىڭ كوزقاراسى ەسەپكە الىنبايدى. يندەكس 13 تاۋەلسىز دەرەككوزدى پايدالانادى جانە 0 دەن 100 گە دەيىنگى شكالا بويىنشا ولشەنەدى:
0 سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيى وتە جوعارى،
100 وتە تومەن.
2025-جىلى قازاقستاننىڭ كورسەتكىشى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ ءارتۇرلى قىرلارىن باعالايتىن 9 دەرەككوزدىڭ نەگىزىندە انىقتالدى. ەل ەڭ تومەن باعانى دەموكراتيالىق ينستيتۋتتارعا جانە تاۋەلسىز جۇيەلەرىنە قاتىستى كورسەتكىشتەر بويىنشا الدى.
اتاپ ايتقاندا، باسقارۋ ساپاسى، سايلاۋ ۇدەرىستەرى، ازاماتتىق قوعام، تاۋەلسىز مەديا جانە سوت تاۋەلسىزدىگى سالالارىندا باعالار تومەن بولدى. ال بيزنەس جۇرگىزۋ تاۋەكەلدەرى مەن جاعدايلارىنا قاتىستى كورسەتكىشتەر سالىستىرمالى تۇردە جوعارىراق باعالانعان.
رەيتينگتەگى ورىننان گورى، جينالعان بال سانى ماڭىزدى. 50 بالدان تومەن ناتيجە كورسەتكەن ەلدەر سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيى جوعارى مەملەكەتتەر قاتارىنا جاتادى. شىعىس ەۋروپا مەن ورتالىق ازيا ايماعىندا بۇل مەجەدەن تەك گرۋزيا عانا اسىپ، 50 بال جيناعان.
قازاقستاننىڭ 38 بالدىق كورسەتكىشىن كورشى ەلدەرمەن سالىستىرساق:
وزبەكستان - 31 بال (124-ورىن)،
قىرعىزستان -26 بال (142-ورىن)،
رەسەي - 22 بال (157-ورىن)،
تۇرىكمەنستان - 17 بال (167-ورىن).
