قارىز الۋشىعا ىڭعايلى يپوتەكا: 2026-جىلى نە وزگەرەدى؟
استانا. قازاقپارات - 2026-جىل قازاقستانداعى يپوتەكالىق كرەديتتەۋ نارىعى ءۇشىن بەتبۇرىس كەزەڭى بولماق.
Fingramota.kz دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، الداعى جىلى يپوتەكا بەرۋ جۇيەسى بىرتىندەپ اشىق ءارى ءادىل مودەلگە كوشەدى.
بانكتەر قارىز الۋشىنىڭ قارجىلىق مۇمكىندىگىن تەرەڭىرەك ەسكەرۋگە مىندەتتەلسە، مەملەكەت جەڭىلدەتىلگەن باعدارلامالار ارقىلى قولداۋدى جالعاستىرادى. ال مولشەرلەمەلەر بۇرىنعىداي «بارىنە بىردەي» ەمەس، ناقتى تاۋەكەلدەرگە قاراي ەسەپتەلمەك.
ج ت س م: يپوتەكانىڭ باستى كورسەتكىشى نەگە وزگەرىپ جاتىر؟
يپوتەكا راسىمدەگەندە تۇتىنۋشى ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى - جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى (ج ت س م). بۇل كورسەتكىش قارىز الۋشىنىڭ بانككە ناقتى قانشا تولەيتىنىن كورسەتەدى: وعان پايىزدىق مولشەرلەمە عانا ەمەس، كوميسسيالار، ساقتاندىرۋ، قىزمەت كورسەتۋ اقىسى سەكىلدى بارلىق مىندەتتى شىعىندار كىرەدى.
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى ۇلتتىق بانكپەن بىرلەسىپ، يپوتەكا بويىنشا شەكتى ج ت س م- ءدى 25 پايىزدان 20 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋدى جوسپارلاعان. بۇل - ءتيىمدى مولشەرلەمەسى 20 پايىزدان اساتىن يپوتەكالارعا زاڭ جۇزىندە تىيىم سالىنادى دەگەن ءسوز.
الايدا بۇل وزگەرىس بىردەن كۇشىنە ەنبەيدى. باستاپقىدا شەكتەۋ 2025-جىلدىڭ ورتاسىنا جوسپارلانعانىمەن، كەيىن 2026-جىلدىڭ شىلدەسىنە دەيىن كەيىنگە قالدىرىلدى. سەبەبى قازىرگى بازالىق مولشەرلەمە 18 پايىز بولعان جاعدايدا، بانكتەر ءۇشىن 20 پايىزبەن يپوتەكا بەرۋ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمسىز.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، بانك سەكتورىنداعى تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ءۇشىن بازالىق مولشەرلەمە مەن يپوتەكا اراسىنداعى ايىرماشىلىق كەمىندە 4-6 پايىزدىق تارماق بولۋى ءتيىس. سوندىقتان قولدانىستاعى شەكتى دەڭگەيدىڭ ۋاقىتشا ساقتالۋى - نارىقتاعى تەپە-تەڭدىكتى ۇستاپ تۇرۋعا باعىتتالعان قادام.
يپوتەكالىق مولشەرلەمەنى ەسەپتەۋدىڭ جاڭا لوگيكاسى
2026-جىلدان باستاپ ج ت س م ەسەپتەۋ ءتاسىلى دە وزگەرەدى. ەندى مولشەرلەمە مىناداي نەگىزگى فاكتورلارعا بايلانىستى بولادى:
كرەديتتىڭ مەرزىمى؛
باستاپقى جارنانىڭ كولەمى؛
LTV (loan-to-value) - كرەديت سوماسىنىڭ تۇرعىن ءۇي قۇنىنا قاتىناسى.
كرەديت مەرزىمى: ۋاقىت ارتقان سايىن تاۋەكەل دە وسەدى
يپوتەكانىڭ مەرزىمى نەعۇرلىم ۇزاق بولسا (10، 15، 20 نەمەسە 25 جىل) ، بانك ءۇشىن تاۋەكەل دە سوعۇرلىم جوعارى. ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ وزگەرۋى، قارىز الۋشىنىڭ تابىسىنىڭ تومەندەۋى سياقتى فاكتورلار ۇزاق مەرزىمدە ىقتيمال. سوندىقتان ۇزاق يپوتەكالارعا جوعارى ج ت س م بەلگىلەنەدى.
ال قىسقا مەرزىمدى يپوتەكالاردا تاۋەكەل از، مولشەرلەمە تومەن بولۋى مۇمكىن. ءبىراق مۇنداي جاعدايدا اي سايىنعى تولەم كولەمى وسەدى.
باستاپقى جارنا: نەعۇرلىم كوپ - سوعۇرلىم ءتيىمدى
باستاپقى جارنا - يپوتەكانىڭ «كىلت» فاكتورلارىنىڭ ءبىرى. ول ادەتتە تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ 10-40 پايىزىن قۇرايدى.
مىسالى، پاتەر قۇنى 20 ميلليون تەڭگە بولسا:
20 پايىز (4 ميلليون تەڭگە) باستاپقى جارنامەن يپوتەكانىڭ ج ت س م- ءى 25 پايىزدان جوعارى بولۋى مۇمكىن؛
40 پايىز (8 ميلليون تەڭگە) جارنا سالعان جاعدايدا، قالعان 12 ميلليون تەڭگە 20 پايىزعا دەيىنگى مولشەرلەمەمەن بەرىلۋى ىقتيمال.
ياعني قارىز الۋشى نەعۇرلىم كوپ قارجى سالسا، بانك ءۇشىن تاۋەكەل ازايادى، ال كليەنت ءۇشىن يپوتەكا ارزاندايدى.
LTV دەگەن نە جانە ول نە ءۇشىن كەرەك؟
LTV (loan-to-value) - يپوتەكالىق كرەديت سوماسىنىڭ تۇرعىن ءۇي قۇنىنا قاتىناسى. بۇل كورسەتكىش بانكتەرگە قارىزدىڭ ساپاسىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جوعارى باستاپقى جارنا → تومەن LTV → تومەن تاۋەكەل → تومەن مولشەرلەمە
تومەن جارنا → جوعارى LTV → جوعارى تاۋەكەل → جوعارى مولشەرلەمە
مۇنداي ءتاسىل يپوتەكانى دەربەستەندىرۋگە جول اشادى. ياعني ءاربىر قارىز الۋشىنىڭ جاعدايىنا قاراي مولشەرلەمە بەلگىلەنەدى. سونىمەن قاتار بۇل قازاقستاندىقتاردى جيناقتاۋعا جانە قارجىلىق تارتىپكە ۇيرەتەدى. كەيبىر بانكتەر باستاپقى جارنا جيناۋ ءۇشىن ارنايى جيناق دەپوزيتتەرىن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ايتا كەتۋ كەرەك، بۇل مودەل دامىعان ەلدەردە الدەقاشان قولدانىلادى. وندا يپوتەكا «بارلىعىنا بىردەي ماكسيمۋم پايىز» ەمەس، قارىزدىڭ ناقتى ساپاسىنا قاراي باعالانادى.
مەملەكەتتىك باعدارلامالار: يپوتەكانىڭ تىرەگى
2026-جىلى دا مەملەكەت يپوتەكانى قولداۋدان باس تارتپايدى. اسىرەسە الەۋمەتتىك جانە ورتا تاپ ءۇشىن ءبىرقاتار باعدارلامالار وزەكتىلىگىن ساقتايدى.
«7-20-25»
بۇل باعدارلاما ءالى دە نەگىزگى تەتىكتەردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. تالاپتارى ايقىن:
7 پايىز مولشەرلەمە؛
20 پايىز باستاپقى جارنا؛
25 جىلعا دەيىنگى مەرزىم.
2025-2026-جىلدارى الماتى مەن استانادا تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ شەگى 25 ميلليون تەڭگەدەن 30 ميلليون تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى. بۇل باعدارلاما ارقىلى ساتىپ الۋعا بولاتىن پاتەرلەر سانىن ارتتىردى.
«Nauryz» جانە «Nauryz Zhumysker»
2025-جىلدىڭ سوڭىنان باستاپ جاڭا جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكالىق باعدارلامالار ىسكە قوسىلدى:
الەۋمەتتىك ساناتتار ءۇشىن - 7 پايىز؛
باسقا ازاماتتار ءۇشىن - شامامەن 9 پايىز؛
باستاپقى جارنا بويىنشا جەڭىل تالاپتار؛
يپوتەكانىڭ ەڭ جوعارى سوماسى ايماققا قاراي بەلگىلەنەدى (استانا مەن الماتىدا جوعارى).
بۇل باعدارلامالار يپوتەكانى ارزانداتۋمەن قاتار، الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇي نارىعىن دامىتۋعا دا باعىتتالعان.
