قارتايۋدى تەجەۋدىڭ جاڭا كىلتى: عالىمدار تىڭ جاڭالىق اشتى

استانا. KAZINFORM - «سەنەستسەنتسيا» ءسوزى پارفيۋم نەمەسە ەفير مايىنىڭ اتاۋىنا ۇقسايدى. ءبىر قاراعاندا، ادەمى ەستىلەتىن بۇل ءسوزدىڭ ماعىناسى الدەقايدا كۇردەلى ءارى ۇرەيلى.

ا
Фото: freepik.com

سەنەستسەنتسيا - جاسۋشالاردىڭ ءبولىنۋ جانە ءوسۋ قابىلەتىن جوعالتۋ پروتسەسى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، بۇل - جاسۋشالىق قارتايۋ. ول ەرتە مە، كەش پە، بۇكىل اعزانىڭ قىزمەتىن السىرەتىپ، ءومىردىڭ اياقتالۋىنا اكەلەدى.

دەگەنمەن كورنەلل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۆەتەرينارلىق مەديتسينا كوللەدجىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى بۇل پروتسەستى باياۋلاتۋعا، ءتىپتى بەلگىلى ءبىر جاعدايدا توقتاتۋعا مۇمكىندىك بار دەپ ەسەپتەيدى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، باستى كىلت - جاسۋشادان تىس ۆەزيكۋلالاردا جاتىر.

جاسۋشالار اراسىنداعى «حابارشىلار»

جاسۋشادان تىس ۆەزيكۋلالار - مەمبرانامەن قاپتالعان ميكروسكوپيالىق كوپىرشىكتەر. ولاردىڭ ولشەمى 10 ميكروننان 20 نانومەترگە دەيىن جەتەدى. جاسۋشالار بۇل ۆەزيكۋلالاردى سىرتقى ورتاعا ءبولىپ شىعارىپ، سول ارقىلى ءبىر-بىرىمەن اقپارات الماسادى.

Journal of Biological Chemistry جۋرنالىندا جاريالانعان زەرتتەۋدە اسپيرانت شۋن ەنوموتو جەتەكشىلىك ەتكەن توپ ەمبريونالدى ءدىڭ جاسۋشالارىنان الىنعان ۆەزيكۋلالاردىڭ باسقا جاسۋشالاردى توتىعۋ سترەسىنەن قورعاپ، قارتايۋدى باسەڭدەتەتىنىن دالەلدەدى.

قارتايۋدى ىسكە قوساتىن مەحانيزم

توتىعۋ سترەسى جاسۋشادا بوس راديكالدار شامادان تىس كوبەيىپ، انتيوكسيدانتتار جەتىسپەگەن كەزدە پايدا بولادى. مۇنداي جاعدايدا جاسۋشا قالىپتى قىزمەتىن جوعالتىپ، بىرتىندەپ ولە باستايدى. ءدال وسى ساتتەن باستاپ سەنەستسەنتسيا ۇدەرىسى ىسكە قوسىلادى.

ال ەمبريونالدى ءدىڭ جاسۋشالارىنان الىنعان ۆەزيكۋلالار بۇل تەتىكتى بۇعاتتاي الادى. ەنوموتو بۇل قۇبىلىستى «جاستىق ەنەرگياسىن پايدالانۋ» دەپ سيپاتتايدى.

زەرتتەۋ نەنى كورسەتتى؟

بۇعان دەيىن عالىمدار جاسۋشادان تىس ۆەزيكۋلالاردىڭ ءدىڭ جاسۋشالاردىڭ پايدالى قاسيەتتەرىن ساقتاۋعا كومەكتەسەتىنىن بىلگەن. سوندىقتان كەلەسى قادام رەتىندە ولاردىڭ زاقىمدانعان تىندەردى قالپىنا كەلتىرۋ قابىلەتى زەرتتەلدى.

ءبىزدى بۇل ۆەزيكۋلالار تەك رەگەنەراتسياعا عانا ەمەس، جاسۋشالىق قارتايۋدى باياۋلاتۋعا نەمەسە مۇلدە توقتاتۋعا قاۋقارلى ما دەگەن سۇراق قىزىقتىردى، - دەيدى ەنوموتو.

زەرتتەۋشىلەر تىشقانداردىڭ ەمبريونالدى ءدىڭ جاسۋشالارىنان ۆەزيكۋلالاردى ءبولىپ الىپ، ولاردى جۇيكە، تەرى، بۇلشىقەت سەكىلدى ديففەرەنتسيالانعان جاسۋشالارعا قوستى. مۇنداي جاسۋشالار ناقتى فۋنكتسيا اتقارادى جانە ءبولىنۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى.

ناتيجە تاڭعالارلىق بولعان: ۆەزيكۋلالارمەن وڭدەلگەن جاسۋشالار قارتايۋدى تولىق توقتاتتى. ولار ءوسۋىن جانە ءبولىنۋىن جالعاستىردى، ال وڭدەلمەگەن جاسۋشالار دامۋىن باياعىدا توقتاتقان ەدى.

وزگەلەر توقتاپ قالعان كەزدە دە وڭدەلگەن جاسۋشالاردىڭ ءوسىپ جاتقانىن كورىپ تاڭعالدىق، - دەيدى زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى مارك انتونياك.

قارتايۋدى تەجەيتىن اقۋىز

تەرەڭىرەك جۇرگىزىلگەن تاجىريبەلەر اسەردىڭ نەگىزگى سەبەبى ۆەزيكۋلالاردىڭ بەتىندە ورنالاسقان فيبرونەكتين اقۋىزى ەكەنىن كورسەتتى. ول توتىعۋ سترەسىنىڭ اسەرىن السىرەتەتىن فەرمەنتتەردىڭ ءبولىنۋىن ىسكە قوسادى. ال بۇل - جاسۋشالىق قارتايۋدىڭ باستى مەحانيزمىنە تىكەلەي سوققى.

انتيەيدج عىلىمىنداعى تاعى ءبىر قادام

بۇعان دەيىن «جاس قاننان» الىنعان ۆەزيكۋلالاردىڭ تىشقاندارداعى قارتايۋدى باياۋلاتاتىنى، سونداي-اق فيزيكالىق بەلسەندىلىكتىڭ مي جاسۋشالارىن قورعايتىن ۆەزيكۋلالاردىڭ ءتۇزىلۋىن ارتتىراتىنى تۋرالى زەرتتەۋلەر جاريالانعان ەدى. كورنەلل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بۇل جۇمىسى - انتيەيدج عىلىمىنىڭ دامۋىنا جاسالعان كەزەكتى ماڭىزدى قادام.

عالىمدار بۇل باعىتتاعى زەرتتەۋلەر بولاشاقتا قارتايۋمەن بايلانىستى اۋرۋلاردى ەمدەۋگە جانە ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا جول اشۋى مۇمكىن ەكەنىن جوققا شىعارمايدى.

سوڭعى جاڭالىقتار