مولداۆا ەلى نەگە رۋمىنياعا قوسىلعىسى كەلەدى؟
استانا. قازاقپارات - مولدوۆا پرەزيدەنتى مايا ساندۋ رەفەرەندۋم بولسا، ەلىنىڭ رۋمىنياعا قوسىلعانىن قولداپ، داۋىس بەرەدى. بۇل تۋرالى ول ۇلى بريتانياداعى The Rest is Politics پودكاستىندا ايتتى.
پرەزيدەنتتىڭ سوزىنشە، مولدوۆاعا دەموكراتيالىق ءارى تاۋەلسىز ەل بولىپ قالۋ، سونداي-اق سىرتقى قىسىمعا توتەپ بەرۋ بارعان سايىن قيىنداپ بارادى. دەگەنمەن ول حالىقتىڭ باسىم بولىگى بۇل ويدى قۇپتامايتىنىن جاسىرمادى.
جۇرگىزىلگەن ساۋالناما ناتيجەسى بويىنشا، ەل حالقىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى عانا، ەكى مەملەكەتتىڭ بىرىگۋ يدەياسىن قولدايدى. تۇرعىنداردىڭ كوپشىلىگى مولدوۆانىڭ ەۋروپالىق وداققا قوسىلعانىن قالايدى.
مولداۆا (مولدوۆا رەسپۋبليكاسى) - شىعىس ەۋروپادا ورنالاسقان شاعىن مەملەكەت. استاناسى - كيشينيەۆ. حالقى شامامەن 2,5- 3 ميلليون، نەگىزگى ءتىلى - رۋمىن ءتىلى (ەل ىشىندە «مولدوۆ ءتىلى» دەپ تە اتالادى). ەكونوميكاسى اۋىل شارۋاشىلىعىنا (ءجۇزىم، شاراپ، جەمىس- كوكونىس) جانە سىرتقى كومەككە تاۋەلدى، ەۋروپاداعى كەدەي ەلدەردىڭ ءبىرى.
رۋمىنيامەن تاريحي بايلانىسى
مولداۆانىڭ ءبىر بولىگى بولعان بەسسارابيا ايماعى ۇزاق ۋاقىت رۋمىنيا قۇرامىندا بولعان. 1940 -جىلى كەڭەس وداعىنا قوسىلىپ، كەيىن تاۋەلسىز مولدوۆا رەتىندە ءبولىندى. ءتىل، مادەنيەت، داستۇرلەر رۋمىن حالقىمەن وتە ۇقساس، سوندىقتان «ءبىر حالىق» دەگەن كوزقاراس بار.
نەگە رۋمىنياعا قوسىلعىسى كەلەدى؟
تاريحي جانە تىلدىك ورتاقتىق - ورتاق ءتىل مەن مادەنيەت بىرىگۋ يدەياسىن كۇشەيتەدى.
ەكونوميكالىق سەبەپ - رۋمىنيا ە و مۇشەسى؛ بىرىگۋ مولداۆا ازاماتتارىنا ەۋرووداق نارىعى، جۇمىس پەن الەۋمەتتىك مۇمكىندىكتەرگە جول اشۋى مۇمكىن.
قاۋىپسىزدىك - رۋمىنيا ناتو مۇشەسى، بۇل ايماقتىق قاۋىپسىزدىك كەپىلدىگى رەتىندە قاراستىرىلادى. ساياسي باعىت - قوعامنىڭ ءبىر بولىگى ەۋروپامەن جاقىنداسۋدى قولدايدى.
الايدا كەدەرگىلەر بار. مولداۆا قوعامى بۇل ماسەلە بويىنشا ەكىگە بولىنگەن؛ رەسەي ىقپالى جانە پريدنەستروۆە ماسەلەسى (دە- فاكتو بولىنگەن ايماق) بار؛ حالىقارالىق- قۇقىقتىق جانە ەكونوميكالىق قيىندىقتار دا از ەمەس.
رۋمىنيامەن بىرىگۋ - مولداۆاداعى پىكىرتالاستىڭ ماڭىزدى تاقىرىبى. ول تاريحي تامىر مەن بولاشاق مۇمكىندىكتەرگە سۇيەنگەنىمەن، ىسكە اسۋى قوعام كونسەنسۋسىنا جانە ايماقتىق تۇراقتىلىققا بايلانىستى.
