مۇنايدىڭ ۇستىندە وتىرعان اراب ەلدەرىندە دە بەنزين قىمباتتادى
استانا. قازاقپارات - ەۋروپا تۇرماق، مۇنايدىڭ ۇستىندە وتىرعان اراب ەلدەرىندە دە بەنزين قىمبات. ايماقتاعى سوعىس، ودان ورمۋز بۇعازىنىڭ جابىلۋى باعانى ودان سايىن ءوسىردى. اسىرەسە ديزەل وتىنى ءبىر كۇندە 70 پايىزعا شارىقتاپ شىعا كەلدى.
ساراپشىلار ەندى ارتىن كۇتۋگە تۋرا كەلەدى دەيدى. ويتكەنى گەوساياسي احۋال تۇزەلمەي، باعانىڭ تومەندەۋى ەكىتالاي. ءتىپتى سوعىس توقتاعاننىڭ وزىندە بۇل جاقتا جانارماي ارزانداي قويمايدى. بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى دەسە، ويعا ەڭ الدىمەن قارا التىن ورالاتىنى راس. الايدا مۇنايعا باي ەلدە جانار-جاعارماي ارزان بولادى دەگەن تۇسىنىك قازىر قاتە. مۇندا بەنزين قۇنى اي سايىن قايتا قارالىپ، حالىقارالىق نارىققا قاراي وزگەرىپ وتىرادى. امىرلىكتەر ءبىر ەسەپتەن بەنزينمەن جۇرەتىن كولىك قاراسىن ازايتۋ ءۇشىن وسىنداي قادامعا بارادى. ياعني مەملەكەت باعانى سۋبسيديا ەسەبىنەن ءبىر دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋعا ەش قۇلىقتى ەمەس. سول سەبەپتى ەلدە جانارماي كۇرت قىمباتتادى.
باعا ناۋرىز ايىنا قاراعاندا 30 پايىزعا وسكەن. قازىر جانارماي قۇيۋ بەكەتتەرىندە كوپشىلىك كەڭ تۇتىناتىن Super 95 ماركالى بەنزين 450، ال ديزەل وتىنى شامامەن شامامەن 470 تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتىر. دەگەنمەن ساراپشىلار كەلەر ايدا جاعداي تۇزەلەر دەپ ۇمىتتەنەدى.
وبايد احمەد ءالي ءالزاابي، ساياسي ساراپشى:
- قازىرگى باعا ءوسىمى مۇناي قورىنىڭ ازايۋى ەمەس، گەوساياسي فاكتور مەن لوگيستيكا شىعىندارىنىڭ كوبەيۋىمەن بايلانىستى بولىپ وتىر. كەيىنگى جىلدارى اراب امىرلىكتەرى جانارماي قۇنىن الەمدىك نارىققا سايكەستەندىرىپ كەلەدى. سوندىقتان ىشكى باعا جاھاندىق وزگەرىستەرگە تاۋەلدى. دەگەنمەن بۇل ۇزاق مەرزىمدى ماسەلە بولماۋى مۇمكىن. كەلەر ايدا ءبارى قالپىنا كەلەر دەپ ۇمىتتەنەمىز. ويتكەنى الەمدە مۇناي ءوندىرىسى ارتىپ كەلەدى. ەگەر نارىقتاعى باعا تىم جوعارىلايتىن بولسا، ۇكىمەت ونىڭ شەگىن بەلگىلەۋ جولدارىن قايتا قاراۋعا ءتيىس.
ايتا كەتۋ كەرەك، امىرلىكتەردە جانارماي باعاسىن مەملەكەت باقىلامايدى. ەركىن ساۋداعا شىعارىلعان. ياعني ەلدە 2015 -جىلدان بەرى نارىقتىق جۇيە جۇمىس ىستەپ تۇر. سول سەبەپتى باعانىڭ قۇبىلىپ تۇرۋى مۇندا ۇيرەنشىكتى جايت.
زەياد ەماد، جەرگىلىكتى تۇرعىن:
- قازىرگى احۋال جانارمايدى قىمباتتاتتىپ جىبەردى . پارسى شىعاناعىنداعى باسقا دا ەلدەردە دە باعا ءوستى دەپ ەستىدىم. مۇنى ۋاقىتشا قۇبىلىس شىعار دەپ سەنگىم كەلەدى. جاعداي جاقىن ارادا تۇراقتالسا ەكەن دەپ وتىرمىز. قازىر ايماقتا لوگيستيكا، تاكسي جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالارىنا قيىن ءتيىپ تۇر.
ەسكەرە كەتەتىن جايت، شىعاناقتاعى مۇناي ءوندىرۋشى ەلدەر ىشىندە ەڭ قىمبات بەنزين وسى اراب امىرلىكتەرىنە تيەسىلى. كەيىنگى 3 جىلدا ونىڭ قۇنى بىرنەشە رەت ءوسىپ، ليترى 3 ديرحامنان استى. ءتول ۆاليۋتامىزعا شاققاندا بۇل - 500 تەڭگە.
ا ق ش- تا جانارماي باعاسى قىمباتتادى
GasBuddy مونيتورينگ قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە، كەيىنگى ءبىر ايدىڭ وزىندە قۇراما شتاتتارداعى بەنزين باعاسى %34- عا ءوسىپ، گاللونى 4 دوللارعا جەتكەن. بۇل - كەيىنگى 4 جىلداعى رەكوردتىق كورسەتكىش. احۋالعا بايلانىستى تۇرعىندار جانار-جاعارماي شىعىندارىن ازايتۋدىڭ جولدارىن ىزدەۋگە كوشكەن. ءبىرى كولىكپەن ءجۇرۋدى ازايتسا، ەندى ءبىرى گيبريدتى كولىكتەرگە اۋىسىپ جاتىر.
فرانسيادا دا جانارماي قىمباتتاپ، كەيىنگى 40 جىلدا بولماعان دەڭگەيگە جەتتى. Le Figaro باسىلىمىنىڭ جازۋىنشا، وتكەن اپتادا ديزەل وتىنىنىڭ باعاسى 8 پايىزعا ءوسىپ، ليترى 2 ەۋرودان اسقان. ساراپشىلار: «باعانىڭ قىمباتتاۋىنا ورمۋز بۇعازىنىڭ جابىلۋى سەبەپ»، - دەيدى. ويتكەنى پارسى شىعاناعى ەلدەرىنەن مۇناي تاسىمالى توقتاپ قالعان.
باعانى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيلىك تەحنيكالىق ستاندارتتارى تومەن وتىندى ساتۋعا رۇقسات بەردى. سونىمەن قاتار كەلەسى ايدا ەكونوميكانىڭ ەڭ كوپ زارداپ شەككەن سالالارىن قولداۋعا 70 ميلليون ەۋرو بولمەك. ديزەل - فرانسيادا ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە وتىن. ىشكى نارىقتىڭ شامامەن %70- ىن وسى جانارماي ءتۇرى قۇرايدى.
24.kz
